EAV và Liên minh Năng lượng toàn cầu hợp tác thúc đẩy BESS và số hóa lưới điện
Cục Điện lực Việt Nam (EAV, Bộ Công Thương) và Liên minh Năng lượng Toàn cầu vì Con người và Hành tinh (Liên minh Năng lượng toàn cầu) vừa ký biên bản ghi nhớ (MoU) nhằm tăng cường hợp tác hỗ trợ quá trình chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam.

Chương trình ENTICE do Liên minh Năng lượng Toàn cầu hỗ trợ triển khai ứng dụng AI vào quản lý vận hành hệ thống BESS. Ảnh: Liên minh
Biên bản ghi nhớ được ký kết ngày 21/8, thiết lập khuôn khổ hợp tác giữa hai bên thông qua các hoạt động hỗ trợ kỹ thuật, nghiên cứu, trao đổi kiến thức và nâng cao năng lực trong các lĩnh vực then chốt của hệ thống điện.
Trọng tâm hợp tác bao gồm phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS), thúc đẩy lưới điện linh hoạt phục vụ cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), cũng như hiện đại hóa và số hóa lưới điện.
Trong đó, hệ thống pin lưu trữ năng lượng được xác định là một cấu phần quan trọng nhằm hiện thực hóa mục tiêu đạt quy mô khoảng 16,3 GW vào năm 2030 theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh.
Với vai trò tích trữ điện dư thừa từ các nguồn năng lượng tái tạo vào thời điểm sản xuất cao, đặc biệt là điện mặt trời vào buổi trưa, hệ thống lưu trữ có thể phát lại điện vào giờ cao điểm buổi tối. Cơ chế này góp phần giảm áp lực huy động các nguồn điện đỉnh có chi phí cao, đồng thời nâng cao khả năng hấp thụ năng lượng tái tạo của hệ thống.
Bên cạnh đó, việc phát triển lưới điện linh hoạt cũng được xem là điều kiện quan trọng để triển khai cơ chế DPPA, cho phép các doanh nghiệp, đặc biệt là khối FDI, doanh nghiệp sản xuất xuất khẩu mua điện trực tiếp từ các dự án năng lượng tái tạo.
Để mô hình này vận hành hiệu quả, hệ thống điện cần có khả năng cân bằng nguồn cung biến đổi. Trong bối cảnh đó, BESS có thể đóng vai trò hỗ trợ ổn định nguồn điện tái tạo, góp phần bảo đảm thực hiện các hợp đồng mua bán điện trực tiếp.
Trong khuôn khổ hợp tác với EAV, Liên minh Năng lượng toàn cầu tham gia với vai trò đối tác kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế trong triển khai các giải pháp lưới điện linh hoạt, tích hợp năng lượng tái tạo và ứng dụng công nghệ số.
Áp lực hệ thống điện gia tăng trong bối cảnh nhu cầu lập đỉnh
Việc ký kết diễn ra trong bối cảnh hệ thống điện Việt Nam liên tục ghi nhận mức phụ tải cao kỷ lục. Cuối tháng 6/2026, công suất tiêu thụ điện toàn quốc đã vượt 58.000 MW trong đợt nắng nóng, gây áp lực lớn lên hạ tầng lưới điện.
Song song với đó, sự phát triển nhanh của năng lượng tái tạo đang bộc lộ những hạn chế về năng lực truyền tải. Tình trạng nghẽn mạch cục bộ khiến một số nguồn điện mặt trời và điện gió phải cắt giảm công suất vào thời điểm phát điện cao, trong khi hệ thống vẫn thiếu nguồn cung vào các khung giờ cao điểm buổi tối.
Trong bối cảnh này, các giải pháp tăng cường tính linh hoạt của hệ thống – bao gồm lưu trữ năng lượng và số hóa vận hành lưới điện, được xem là yếu tố then chốt để cân bằng cung – cầu và nâng cao độ ổn định hệ thống.
Tuy nhiên, việc triển khai lưu trữ năng lượng tại Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm chi phí đầu tư cao, cơ chế giá điện và khung pháp lý cho BESS chưa hoàn thiện, cũng như yêu cầu tích hợp kỹ thuật vào hệ thống điện hiện hữu. Những yếu tố này đặt ra nhu cầu về hỗ trợ kỹ thuật và kinh nghiệm quốc tế trong quá trình phát triển các giải pháp lưu trữ quy mô lớn.
Theo đại diện Cục Điện lực, quá trình chuyển dịch năng lượng của Việt Nam đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý và các đối tác phát triển nhằm vừa đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng, vừa thúc đẩy mục tiêu năng lượng sạch.

Ông Woochong Um, Tổng giám đốc Liên minh Năng lượng Toàn cầu vì Con người và Hành tinh. Ảnh: Liên minh
“Quá trình chuyển dịch năng lượng của Việt Nam có ý nghĩa quan trọng đối với tương lai năng lượng sạch của Đông Nam Á. Quan hệ hợp tác giữa Liên minh Năng lượng toàn cầu với Cục Điện lực của Việt Nam phản ánh nhu cầu phối hợp chặt chẽ để vừa đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng, vừa thúc đẩy mục tiêu phát thải ròng bằng 0 của quốc gia," ông Woochong Um, Tổng giám đốc Liên minh Năng lượng Toàn cầu vì Con người và Hành tinh cho biết.
Theo ông Woochong Um, việc phát triển lưới điện thông qua tăng cường hạ tầng, hệ thống lưu trữ năng lượng có khả năng chống chịu cao và đẩy mạnh số hóa sẽ là yếu tố then chốt để xây dựng một hệ thống điện tin cậy hơn, sẵn sàng cho tương lai.
Biên bản ghi nhớ không mang tính ràng buộc pháp lý, các sáng kiến cụ thể sẽ được xây dựng trong giai đoạn tiếp theo, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của mỗi bên và quy định hiện hành. Hợp tác này được kỳ vọng góp phần củng cố nền tảng cho một hệ thống điện linh hoạt hơn, tăng khả năng tích hợp năng lượng tái tạo và hỗ trợ mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 của Việt Nam.
