Tại hội thảo “Xác lập mô hình tăng trưởng mới gắn với mục tiêu tăng trưởng 2 con số, đổi mới mô hình phát triển kinh tế dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ở Việt Nam giai đoạn 2026 - 2030” diễn ra ngày 17/8, các ý kiến cho rằng, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, Việt Nam cần thay đổi cách thức tạo ra tăng trưởng, chuyển từ dựa nhiều vào vốn và lao động sang nâng cao năng suất, thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chất lượng nguồn lực.
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi sâu sắc phương thức sản xuất, quản trị và cạnh tranh toàn cầu, yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng không chỉ nhằm duy trì tốc độ tăng cao hơn, quan trọng hơn là tạo dựng những năng lực phát triển mới cho con người, doanh nghiệp và quốc gia.
Ngày 15/8, tại Hưng Yên, Viện Kinh tế chính trị học (Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh) và Trường Đại học Thái Bình (UBND tỉnh Hưng Yên) phối hợp tổ chức hội thảo khoa học “Thể chế phát huy kết quả chuyển hóa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thành lực lượng sản xuất trực tiếp: Thực trạng và những vấn đề đặt ra".
Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao không còn chỉ là một lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để thực hiện khát vọng trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045. Đảng, Nhà nước Việt Nam đã xác lập mô hình phát triển mới, trong đó tri thức, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế được xác định là những động lực tăng trưởng chủ yếu của nền kinh tế.
Muốn tạo dư địa tăng trưởng bền vững, Việt Nam cần chuyển mạnh từ tư duy dựa vào mở rộng nguồn lực sang nâng cao năng lực công nghệ, đổi mới quản trị và chất lượng thể chế. Đây là những nội dung được các chuyên gia tập trung thảo luận tại Hội thảo “Chính sách khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thúc đẩy năng suất quốc gia”, diễn ra ngày 14/8 tại TPHCM.
Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo chỉ thực sự tạo ra giá trị khi được chuyển hóa thành năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Vì vậy, hoàn thiện chính sách theo hướng lấy doanh nghiệp làm trung tâm đang là yêu cầu quan trọng để nâng năng suất quốc gia.
Các chuyên gia cho rằng chính sách khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phải được đo bằng năng suất, giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh, với doanh nghiệp là trung tâm của quá trình thực thi.
Đổi mới mô hình phát triển không chỉ là thay đổi cách thức tăng trưởng, mà trước hết là tạo dựng những điều kiện để các nguồn lực được giải phóng và chuyển hóa thành năng lực phát triển thực tế. Trong đó, thể chế phải trở thành nguồn lực và lợi thế cạnh tranh; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và con người phải trở thành những động lực trực tiếp; còn năng lực tổ chức thực hiện phải biến chủ trương, chính sách thành kết quả cụ thể. Đây là những yêu cầu then chốt để Việt Nam hình thành năng lực tăng trưởng cao, liên tục và bền vững trong giai đoạn mới.
Bước chuyển sang mô hình phát triển dựa vào năng suất, tri thức, công nghệ và con người có ý nghĩa nền tảng, quyết định năng lực cạnh tranh dài hạn của Việt Nam. Phóng viên báo Tin tức và Dân tộc đã có cuộc phỏng vấn PGS.TS Trần Lê Hưng, Đại học Gustave Eiffel (Pháp) về chủ đề này.
Qua 40 năm đổi mới, quy mô, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế của Việt Nam không ngừng được nâng cao.
Đại hội XIV của Đảng xác định mục tiêu tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân giai đoạn 2026-2030 từ 10%/năm trở lên. Tiếp đó, Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 28-7-2026 Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV "về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam" tiếp tục làm sâu sắc hơn nhiệm vụ, giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số. Đây không chỉ là yêu cầu tìm kiếm thêm những động lực tăng trưởng, mà là quá trình kiến tạo một trình độ phát triển mới, dựa ngày càng nhiều hơn vào năng suất, tri thức, công nghệ, con người và năng lực quản trị quốc gia.
Sau 40 năm thực hiện công cuộc đổi mới, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, tạo nền tảng quan trọng để bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.
Bốn định hướng chỉ đạo đề ra tại Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam thể hiện sự chuyển đổi quan trọng trong tư duy phát triển, từ tập trung cải cách tổ chức sang nâng cao năng lực vận hành của Đảng và hệ thống chính trị, tăng cường hiệu quả quản trị và thúc đẩy phát triển dựa trên tri thức, khoa học - công nghệ.
Chuyển đổi từ mô hình phát triển truyền thống sang mô hình dựa trên năng suất, tri thức, công nghệ, nguồn vốn con người có ý nghĩa quan trọng, giúp Việt Nam phát huy các thành tựu kinh tế đã đạt được.