Ebola lan sang Kenya, tỷ lệ tử vong tại Congo lên gần 50%

Một chuyên viên vệ sinh tại trung tâm điều trị Ebola ở Bunia, Cộng hòa Dân chủ Congo. Ảnh: Prosper Heri /Al Jazeera

Bộ Y tế Kenya vừa xác nhận ca nhiễm Ebola thứ hai tại nước này. Bệnh nhân 39 tuổi, là người thân của ca bệnh đầu tiên, xuất hiện triệu chứng khi đang được cách ly. Giới chức y tế khẳng định hai trường hợp có liên quan với nhau và chưa có bằng chứng cho thấy virus lây lan trong cộng đồng.

Bệnh nhân đầu tiên là một người đàn ông Kenya 40 tuổi, từng sinh sống tại Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC). Sau khi phát bệnh và được điều trị tại hai cơ sở y tế ở Congo, người này di chuyển qua Uganda trước khi đến Kenya. Bệnh nhân nhập viện, có kết quả xét nghiệm dương tính với Ebola và tử vong ngày 5/10.

Các cơ quan y tế Kenya đã xác định khoảng 128 người có liên quan đến ca bệnh đầu tiên. Trong số đó, 108 người được cách ly tại Kenya; những người ở nước ngoài đã được thông báo cho cơ quan chức năng tại các quốc gia liên quan. Bệnh nhân thứ hai nằm trong nhóm đang được cách ly.

Theo Bộ Y tế Kenya, việc phát hiện sớm ca nhiễm mới giúp cải thiện cơ hội hồi phục của bệnh nhân. Nước này đồng thời tăng cường sàng lọc tại các sân bay và cửa khẩu, tiếp tục truy vết người tiếp xúc và giám sát những trường hợp có nguy cơ phơi nhiễm.

Trong thông báo trên mạng xã hội X, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus nhận định việc phát hiện ca bệnh mới cho thấy các biện pháp giám sát và truy vết người tiếp xúc đang phát huy hiệu quả.

Kenya không phải quốc gia duy nhất ghi nhận các ca bệnh liên quan đến ổ dịch. Uganda đã báo cáo 21 ca bệnh được xác nhận hoặc nghi ngờ và 3 trường hợp tử vong. Trong khi đó, Pháp ghi nhận một ca nhiễm được xác định là lây nhiễm từ bên ngoài vào tháng 6, liên quan đến người trở về từ Congo.

Tỷ lệ tử vong tại Congo gần 50%

Cộng hòa Dân chủ Congo vẫn là tâm điểm của đợt bùng phát Ebola hiện nay. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), đây là đợt bùng phát Ebola thứ 17 tại quốc gia này và là đợt dịch lớn thứ hai từng được ghi nhận trên thế giới.

Một người đàn ông treo băng rôn tuyên truyền phòng chống Ebola tại trại Kigonze ở Bunia, miền đông Cộng hòa Dân chủ Congo. Ảnh: TNS

Dữ liệu giám sát quốc tế tính đến ngày 12/10 ghi nhận 9.144 ca mắc được xác nhận và 4.410 trường hợp tử vong liên quan tại Congo, tương đương tỷ lệ tử vong khoảng 48%. WHO cho biết virus vẫn lây lan mạnh trên phạm vi toàn quốc, dù mức độ ảnh hưởng khác nhau giữa các địa phương. Các ca bệnh đã được xác nhận tại 7 tỉnh của Congo, tác nhân gây bệnh là virus Bundibugyo, một chủng thuộc nhóm virus Ebola.

Đáng chú ý, tốc độ lan rộng của đợt dịch này nhanh hơn đáng kể so với những đợt bùng phát trước đây. Theo CDC, số ca mắc được xác nhận đã vượt 1.000 chỉ trong vòng 40 ngày kể từ khi các hoạt động ứng phó được kích hoạt. Trong đợt dịch tại Congo năm 2018, phải mất khoảng 235 ngày mới đạt ngưỡng tương tự.

Tốc độ gia tăng ca bệnh đặt ra thách thức lớn đối với việc phát hiện, cách ly và điều trị người nhiễm, đồng thời làm gia tăng yêu cầu phối hợp giữa các quốc gia có chung đường biên giới.

Tăng cường ứng phó, chưa có vaccine đặc hiệu được cấp phép

Tại Congo, WHO tập trung hỗ trợ giám sát dịch tễ, truy vết người tiếp xúc, chuẩn bị năng lực điều trị, cung cấp vật tư y tế và huy động cộng đồng tham gia phòng, chống dịch. Công tác chuẩn bị ứng phó tại các khu vực biên giới cũng được đẩy mạnh nhằm hạn chế nguy cơ dịch tiếp tục lan sang các quốc gia lân cận.

Tuy nhiên, việc kiểm soát dịch gặp thêm khó khăn do hiện chưa có vaccine được cấp phép hoặc phương pháp điều trị đặc hiệu dành cho chủng Bundibugyo gây ra đợt bùng phát này, theo WHO. Các nghiên cứu nhằm đánh giá những ứng viên vaccine và phương pháp điều trị tiềm năng vẫn đang được triển khai.

Diễn biến tại Kenya cho thấy nguy cơ lây lan xuyên biên giới vẫn hiện hữu, ngay cả khi các ca bệnh được phát hiện trong quá trình cách ly. Trong bối cảnh dịch tiếp tục lây lan nhanh tại Congo, việc phát hiện sớm ca nhiễm, truy vết người tiếp xúc và phối hợp y tế giữa các quốc gia sẽ đóng vai trò quan trọng trong nỗ lực hạn chế đà bùng phát.