El Nino 'thức tỉnh': Từ mưa lớn bất thường đến hạn hán cục bộ
Sự chuyển dịch của hiện tượng ENSO sang trạng thái El Nino đang đặt ra thách thức lớn về thiên tai.
Sự "thức tỉnh" của El Nino và kịch bản biến động toàn cầu
Theo báo cáo mới nhất từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, hiện tượng ENSO (El Nino dao động Nam) đang có sự chuyển dịch rõ rệt. Sau một giai đoạn duy trì ở trạng thái trung tính, các chỉ số quan trắc nhiệt độ mặt nước biển dọc theo vùng xích đạo phía Đông Thái Bình Dương đang cho thấy xu hướng ấm lên bất thường - dấu hiệu đặc trưng của El Nino.
Sự chuyển đổi này không chỉ là một hiện tượng tự nhiên thuần túy mà là một "cú hích" làm trầm trọng thêm tình trạng ấm lên toàn cầu.
Đối với Việt Nam, quốc gia nằm trong khu vực chịu ảnh hưởng trực tiếp của khí hậu nhiệt đới gió mùa và các chu kỳ biển, El Nino thường đi kèm với những kỷ lục về nhiệt độ và sự xáo trộn trong quy luật mưa.
Sự chuyển dịch của hiện tượng ENSO sang trạng thái El Ninõ đang đặt ra thách thức lớn về thiên tai.
Chuyên gia Nguyễn Đức Hòa - Phó Trưởng phòng Dự báo khí hậu, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, nhận định rằng dù El Nino đang hình thành, nhưng đặc điểm mùa mưa năm nay vẫn có những nét tương đồng với trung bình nhiều năm (TBNN) ở giai đoạn khởi đầu, nhưng sẽ biến động mạnh ở giai đoạn cao điểm.
Mùa mưa tại khu vực Bắc Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ dự kiến bắt đầu vào khoảng giữa tháng 5. Riêng khu vực Tây Nguyên, do đặc thù địa hình và tác động sớm của gió mùa Tây Nam, mùa mưa có thể xuất hiện sớm hơn, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5.
Tổng lượng mưa tháng 5 trên phạm vi toàn quốc dự báo đạt mức xấp xỉ TBNN. Đây là giai đoạn chuyển tiếp, người dân cần đặc biệt cảnh giác với các hiện tượng thời tiết nguy hiểm đi kèm như lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh trong các cơn giông đầu mùa.
Bước sang tháng 6/2026, quy luật khí hậu bắt đầu cho thấy những sai số lớn. Khu vực Tây Bắc, Đồng bằng Bắc Bộ và dải miền Trung từ Thanh Hóa đến Thừa Thiên Huế sẽ là tâm điểm của các đợt mưa lớn. Lượng mưa tại đây được dự báo phổ biến cao hơn từ 5-20% so với TBNN.
Đến tháng 7/2026, xu hướng mưa cao hơn TBNN (khoảng 5-10%) tiếp tục duy trì trên diện rộng. Tuy nhiên, sự phân hóa lại hiện rõ tại duyên hải Nam Trung Bộ - nơi lượng mưa chỉ ở mức xấp xỉ TBNN.
Sự lệch pha này cảnh báo về nguy cơ ngập úng nghiêm trọng ở phía Bắc và Trung Bộ, trong khi phía Nam vẫn tiềm ẩn nguy cơ khô hạn cục bộ do bốc hơi nhiệt cao.
Không được chủ quan trước sự cực đoan của El Nino
Trao đổi về tính chất nguy hiểm của mùa thiên tai năm 2026, ông Nguyễn Đức Hòa nhấn mạnh: "Dưới tác động của El Nino, quy luật thời tiết thường bị xáo trộn. Chúng ta cần đề phòng những đợt mưa vừa, mưa to tập trung trong thời gian ngắn. Đây là tác nhân chính gây ra lũ quét và sạt lở đất".
Đối với các tỉnh miền núi phía Bắc và Tây Nguyên, đây là tác nhân trực tiếp dẫn đến lũ quét và sạt lở đất - những "sát thủ thầm lặng" luôn chực chờ tại các địa bàn có địa hình chia cắt mạnh.
Đối với các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM hay Đà Nẵng, lượng mưa vượt mức 20% trong tháng 6 sẽ là bài toán kiểm tra khắc nghiệt cho hệ thống thoát nước vốn đã quá tải.
Các chuyên gia khí tượng nhận định, sự chuyển dịch sang El Nino trong năm 2026 diễn ra trong bối cảnh nền nhiệt toàn cầu đang ở mức cao kỷ lục. Điều này làm gia tăng năng lượng trong khí quyển, khiến các cơn bão nếu hình thành sẽ có diễn biến phức tạp, khó lường và sức càn quét mạnh hơn.
Việc tổng lượng mưa tăng cao ở khu vực phía Bắc và Trung Bộ trong giai đoạn tháng 6-7 không chỉ gây áp lực lên công tác phòng chống lũ lụt mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ các công trình hạ tầng giao thông trọng điểm đang thi công.
Đồng thời, ngành nông nghiệp cần sẵn sàng kịch bản ứng phó với tình trạng ngập úng hoa màu và dịch bệnh phát sinh sau mưa lớn. Sự dịch chuyển mùa mưa và lượng mưa tăng đột biến ở phía Bắc có thể làm hư hại hoa màu và ảnh hưởng đến lịch gieo cấy lúa vụ Hè - Thu.
Ngược lại, tại miền Nam, dù mùa mưa bắt đầu đúng hạn nhưng sự xuất hiện của El Nino thường đi kèm với các đợt hạn bà chằn (hạn giữa mùa mưa), gây thiếu nước tưới cho các vùng trồng cây ăn trái xuất khẩu.
Nắng nóng cực đoan (hệ quả của El Nino) sẽ đẩy nhu cầu tiêu thụ điện lên mức đỉnh điểm. Đồng thời, nếu lượng mưa không phân bổ đều tại các lưu vực sông lớn ở miền Bắc và miền Trung, nước các hồ thủy điện có thể rơi xuống "mực nước chết", gây áp lực khổng lồ lên hệ thống truyền tải điện quốc gia.
Tin nóng
Trong hai ngày 19-20/4, Phú Thọ chính thức kiện toàn bộ máy đại diện cho cộng đồng du lịch và doanh nghiệp, với những nhân sự chủ chốt được tín nhiệm, mở ra giai đoạn phát triển mới sau sáp nhập.
Sáng 20/4, một vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng xảy ra trên cao tốc Nội Bài - Lào Cai, đoạn qua xã Bảo Hà (tỉnh Lào Cai), khiến một Thiếu tá công an tử vong tại chỗ.
Công an phường Tân Sơn cùng Công an TP.HCM đồng loạt ra quân xử lý lấn chiếm vỉa hè và sắp xếp trật tự đô thị tại các tuyến đường trọng điểm.
Nhiều đại biểu Quốc hội tán thành lấy ngày 24/11 hàng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam song cần nghiên cứu khi quy định nghỉ làm, hưởng nguyên lương.
Những ngày nắng đầu hè, bờ biển Hội An trải dài trong sắc xanh dịu của biển và trời. Nhưng phía sau vẻ yên bình ấy là những vết cắt âm thầm của sóng, nơi từng dải cát bị cuốn đi theo từng đợt triều lên xuống, nơi đường bờ lùi dần qua từng mùa gió. Trước áp lực xói lở ngày một rõ nét, dự án Chống xói lở và bảo vệ bền vững bờ biển Hội An đang được gấp rút triển khai, tận dụng từng ngày nắng để 'chạy đua' với thời gian, hoàn thành các hạng mục chính trước mùa mưa bão.
Năm 2025, các công ty xổ số kiến thiết miền Nam đóng góp cho ngân sách 52.000 tỷ đồng. Số tiền này có ý nghĩa rất lớn đối với các địa phương trong việc chi đầu tư phát triển, an sinh xã hội, cải thiện nâng cao đời sống của người dân. Song đời sống của người bán vé số dạo vẫn rất khó khăn.
Tin mới
Trải qua gần 35 hình thành và phát triển, Hội Doanh nghiệp trẻ Hà Nội (HanoiBA) đã và đang ngày càng khẳng định là tổ chức Hội uy tín của cộng đồng doanh nghiệp Thủ đô. Trước thềm Đại hội HanoiBA lần thứ IX (nhiệm kỳ 2026-2031), phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã có cuộc trò chuyện với ông Trần Văn Minh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký HanoiBA về chủ đề của kỳ đại hội.
Thực hiện chỉ đạo của Giám đốc Công an tỉnh Ninh Bình, lực lượng Cảnh sát giao thông tăng cường tuần tra, xử lý nghiêm thanh, thiếu niên tụ tập, điều khiển phương tiện gây rối trật tự công cộng.
Ngày 20-4, tại Hà Nội, đoàn công tác của Ủy ban Nghị viện Hiệp hội Mậu dịch Tự do châu Âu (EFTA) bắt đầu chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam, nhằm thúc đẩy tiến trình hoàn tất Hiệp định thương mại tự do giữa hai bên sau hơn một thập kỷ đàm phán.
Sáng 20-4, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Hòa Lạc tổ chức hội nghị giao ban nhằm đánh giá kết quả công tác quý I, triển khai nhiệm vụ trọng tâm quý II-2026 và kế hoạch tổ chức vận động Quỹ 'Vì biển, đảo Việt Nam' năm 2026 trên địa bàn.
Dự báo, mưa dông rải rác kèm theo các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như lốc, sét, mưa đá sẽ xuất hiện tại Bắc Bộ. Trong khi đó, nắng nóng và nắng nóng gay gắt vẫn tiếp diễn tại Trung Bộ.
Thi công trên cao tốc Cần Thơ - Hậu Giang nhưng không bố trí đầy đủ rào chắn và biển báo an toàn, Tổng Công ty xây dựng TS vừa bị Đội CSGT số 7 (Cục CSGT) lập biên bản xử phạt 25 triệu đồng.
Với đặc thù địa bàn có cả biên giới đất liền, đường sông và địa hình rộng, phức tạp, công tác quản lý, bảo vệ chủ quyền, giữ gìn an ninh trật tự tại Đồng Tháp đặt ra nhiều yêu cầu nặng nề. Trong bối cảnh đó, Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Đồng Tháp đã triển khai đồng bộ các biện pháp công tác, kết hợp chặt chẽ giữa quản lý biên giới với phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng 'thế trận lòng dân' vững chắc, tạo nền tảng giữ ổn định khu vực biên giới trong tình hình mới.
Chiều 20/4, một trận động đất có độ lớn 7,4 đã làm rung chuyển khu vực đông bắc và bắc Nhật Bản. Ngay sau đó, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) đã ban bố cảnh báo sóng thần với dự báo sóng cao tới 3m.