EU cân nhắc 'siết' dầu Nga: Từ trần giá đến cấm dịch vụ hàng hải

(Ảnh minh họa)

Theo các nguồn tin của Bloomberg, EU đang cân nhắc việc loại bỏ hoàn toàn cơ chế trần giá dầu Nga và thay thế bằng một lệnh cấm toàn diện đối với các dịch vụ hàng hải. Điều này đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp châu Âu sẽ không còn được phép cung cấp bảo hiểm, vận chuyển hay các dịch vụ logistics cho các lô dầu của Nga, bất kể mức giá nào. Nếu được áp dụng, biện pháp này sẽ bịt lại một trong những lỗ hổng dai dẳng nhất của chế độ trừng phạt hiện nay.

Cơ chế trần giá vốn được thiết kế để đạt "cả hai mục tiêu": cho phép dầu Nga tiếp tục lưu thông trên thị trường, nhưng chỉ ở mức giá chiết khấu đủ lớn để làm suy yếu nguồn thu của Điện Kremlin. Trên lý thuyết, điều đó nghe có vẻ hợp lý. Nhưng trên thực tế, việc triển khai lại rối rắm, khó giám sát và rất dễ bị né tránh. Công tác thực thi phụ thuộc vào hồ sơ giấy tờ, các bản cam kết và một mức độ "thiện chí" mà thị trường giao dịch dầu mỏ toàn cầu vốn không có.

Một lệnh cấm dịch vụ sẽ mạnh hơn, khó lách luật hơn nhiều, và sẽ là một bước leo thang đáng kể. Các quan chức châu Âu cho rằng biện pháp này sẽ đơn giản hóa việc thực thi và gia tăng sức ép đúng vào thời điểm doanh thu dầu khí của Nga đã giảm xuống mức thấp nhất trong 5 năm, do giá yếu và mạng lưới trừng phạt ngày càng dày đặc.

Vì sao lại là lúc này?

Mức trần giá dầu của EU dự kiến sẽ tiếp tục bị hạ vào ngày 1/2, xuống còn 44,10 USD/thùng. Tuy nhiên, khối này ngày càng nhận ra rằng việc hạ con số trên giấy tờ không đồng nghĩa với việc cắt giảm đáng kể thu nhập của Nga, nếu các thùng dầu vẫn tiếp tục được vận chuyển qua "đội tàu bóng tối".

Những biện pháp gần đây của EU nhằm vào các sản phẩm tinh chế từ dầu thô Nga đã buộc các nhà máy lọc dầu ở Thổ Nhĩ Kỳ và Ấn Độ phải cắt giảm mạnh hoạt động. Trung Quốc đã hấp thụ một phần lượng dầu bị dịch chuyển, nhưng chủ yếu thông qua các nhà máy lọc dầu tư nhân quy mô nhỏ, vốn chỉ mua với mức chiết khấu rất sâu. Điều đó đã làm giảm doanh thu. Nhưng nó chưa thể ngăn dầu Nga tiếp tục chảy ra thị trường.

Một lệnh cấm dịch vụ sẽ đẩy nhiều dầu Nga hơn nữa vào những kênh giao dịch chiết khấu cao, ma sát lớn. Đồng thời, nó cũng khiến các thùng dầu bị trừng phạt khó quay trở lại châu Âu hơn thông qua các hình thức pha trộn, đổi nhãn hay đi đường vòng.

Dù vậy, mọi quyết định đều cần sự đồng thuận tuyệt đối, và một số quốc gia thành viên vẫn tỏ ra dè dặt. Có nước lo ngại nguy cơ gây xáo trộn thị trường. Có nước lo ngại khả năng Nga trả đũa.

Trớ trêu ở chỗ, trong khi nhập khẩu dầu thô của châu Âu đã giảm gần 9% trong năm ngoái, thì nhập khẩu LNG lại tăng vọt và trở nên đắt đỏ hơn nhiều.

Bình An