EU chính thức áp dụng Luật Bảo vệ nguồn nước

Nguồn: downtoearth.org.in

Theo quy định mới có hiệu lực từ ngày 11/5, EU sửa đổi danh mục các chất ô nhiễm trong nước mặt và nước ngầm, bảo đảm hệ thống tiêu chuẩn được cập nhật theo các khuyến nghị khoa học mới nhất, đồng thời tăng cường giám sát và siết chặt kiểm soát đối với các chất có nguy cơ cao đối với môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Ba văn bản pháp lý trọng yếu của EU sẽ được điều chỉnh tương ứng gồm Chỉ thị Khung về nước, Chỉ thị Tiêu chuẩn chất lượng môi trường và Chỉ thị về nước ngầm.

Theo Ủy ban châu Âu, việc triển khai các quy định mới sẽ giúp EU nâng cao khả năng chống chịu trước nguy cơ khủng hoảng tài nguyên nước, đồng thời hỗ trợ mục tiêu giảm ô nhiễm môi trường trong dài hạn.

Điểm đáng chú ý của luật là EU đã bổ sung nhiều chất ô nhiễm mới vào danh mục cần kiểm soát, dựa trên các bằng chứng khoa học cập nhật. Danh mục này bao gồm một số hợp chất PFA, còn được gọi là “hóa chất vĩnh cửu” do rất khó phân hủy, cùng nhiều loại thuốc trừ sâu và dược phẩm.

Lần đầu tiên, các quy định của EU cũng đề cập trực tiếp tới vi nhựa, các dấu hiệu về tình trạng kháng kháng sinh và những hệ sinh thái nước ngầm nhạy cảm.

Luật sửa đổi đồng thời áp dụng phương pháp “giám sát dựa trên tác động tổng hợp” (effect-based monitoring). Thay vì chỉ đo lường từng chất ô nhiễm riêng lẻ, phương pháp này đánh giá nguy cơ tổng hợp đối với chất lượng nguồn nước, giúp hoạt động giám sát toàn diện và hiệu quả hơn.

Ngoài ra, EU cũng cập nhật các ngưỡng giới hạn đối với những chất ô nhiễm đã được liệt kê trước đây. 6 chất không còn bị xem là rủi ro ở quy mô toàn EU, nhờ các biện pháp cấm hoặc hạn chế sử dụng đã phát huy hiệu quả, sẽ được chuyển sang danh mục quản lý ở cấp quốc gia.

Theo quy định mới, Cơ quan Hóa chất châu Âu (ECHA) sẽ giữ vai trò trung tâm trong quá trình rà soát và đề xuất sửa đổi danh mục chất ô nhiễm cũng như các tiêu chuẩn liên quan trong tương lai, phù hợp với định hướng “một chất- một đánh giá” trong Chiến lược Hóa chất vì phát triển bền vững của EU.

Bên cạnh việc siết chặt kiểm soát ô nhiễm, luật mới cũng tăng cường hợp tác xuyên biên giới giữa các quốc gia thành viên và hiện đại hóa cơ chế thu thập, chia sẻ dữ liệu về hiện trạng nguồn nước thông qua các công cụ số.

Để giảm gánh nặng hành chính, EU đồng thời đơn giản hóa một số nghĩa vụ báo cáo đối với các quốc gia thành viên.

Đáng chú ý, luật sửa đổi cho phép triển khai một số hoạt động hạ tầng hoặc kinh tế có thể gây tác động tạm thời tới môi trường nước, song phải tuân thủ các điều kiện bảo vệ nghiêm ngặt. Các hoạt động này bao gồm cải tạo cầu, xây dựng công trình chống lũ hoặc nạo vét trầm tích phục vụ xây dựng.

Ủy viên phụ trách Môi trường, khả năng chống chịu nguồn nước và kinh tế tuần hoàn cạnh tranh của EU, bà Jessika Roswall nhấn mạnh rằng, luật mới sẽ góp phần giảm ô nhiễm nguồn nước do PFAS, thuốc trừ sâu và nhiều hóa chất độc hại khác, phù hợp với mục tiêu của Chiến lược Khả năng chống chịu về nước của châu Âu.

Theo bà, nước sạch có ý nghĩa thiết yếu đối với sức khỏe cộng đồng, môi trường và nền kinh tế, đồng thời là một trong những khoản đầu tư mang lại lợi ích lâu dài và bền vững nhất.

Các quốc gia thành viên EU sẽ phải hoàn tất việc nội luật hóa và triển khai các sửa đổi liên quan trước ngày 22/12/2027.