EU 'đứng giữa ngã ba' về trừng phạt khu định cư Israel

Các ngoại trưởng EU chụp ảnh chung tại cuộc họp không chính thức ở Wicklow, Ireland, trong bối cảnh các nước thành viên bất đồng về biện pháp trừng phạt thương mại đối với các khu định cư Israel. (Nguồn: LinkedIn)

Là quốc gia đang giữ chức Chủ tịch Hội đồng EU, Ireland tổ chức cuộc họp không chính thức của các ngoại trưởng EU tại Wicklow trong hai ngày 2-3/9.

Tại đây, với sự ủng hộ của Bỉ và Hà Lan, ngoại trưởng Ireland và Tây Ban Nha thúc đẩy việc áp dụng các hạn chế trên toàn khối đối với hàng hóa có nguồn gốc từ các khu định cư Israel.

Trong khi đó, Đức, Áo, Czech và Hungary bày tỏ phản đối các biện pháp trừng phạt nhằm vào các khu định cư, với lập luận rằng, động thái này có thể ảnh hưởng các kênh ngoại giao với Israel.

Sự khác biệt trong lập trường khiến EU chưa thể hình thành đồng thuận về phương án cụ thể.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Ireland Helen McEntee nhấn mạnh, EU cần hành động thống nhất để bảo vệ luật pháp quốc tế.

Dublin cũng đang thúc đẩy việc xem xét lại Hiệp định liên kết EU-Israel, khuôn khổ hợp tác được ký năm 2000, tạo nền tảng cho quan hệ thương mại giữa hai bên.

EU hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Israel, với kim ngạch thương mại hàng hóa song phương đạt gần 50 tỷ USD trong năm 2025. Trong đó, xuất khẩu của EU sang Israel tăng từ gần 30 tỷ USD lên khoảng 32 tỷ USD trong cùng giai đoạn.

Đây không phải lần đầu vấn đề hạn chế thương mại với các khu định cư Israel gây chia rẽ trong EU.

Tại cuộc họp của các ngoại trưởng hồi tháng 7/2026, Đại diện cấp cao EU về chính sách đối ngoại Kaja Kallas cho biết, các nước đã thảo luận ba phương án gồm cấp phép nhập khẩu, áp thuế ở mức đủ để ngăn hàng hóa lưu thông hoặc cấm nhập khẩu, song chưa có lựa chọn nào nhận được đa số rõ ràng.

Một vấn đề khác là cách thức thông qua các biện pháp này. Trong khi một số quyết định thương mại của EU có thể được thông qua theo nguyên tắc đa số đơn giản, những quyết sách lớn về chính trị hoặc chính sách đối ngoại thường đòi hỏi sự nhất trí của các nước thành viên.

Trong bối cảnh xung đột tại Bờ Tây tiếp tục gia tăng, sức ép đối với EU được dự báo sẽ còn lớn. Tuy nhiên, việc chuyển các tuyên bố ủng hộ luật pháp quốc tế thành một chính sách chung đối với Israel vẫn là bài toán khó đối với khối 27 thành viên.