EU phản ứng trước việc ông Zelensky kêu gọi đàm phán trực tiếp với ông Putin

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky - bên trái - và Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin. Ảnh: PAP-THX/TTXVN

Ngày 4/6, Tổng thống Zelensky Ukraine Volodymyr đã công bố một bức thư ngỏ gửi Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin, trong đó đề xuất hai nhà lãnh đạo gặp mặt để thống nhất một giải pháp chấm dứt cuộc chiến đã kéo dài hơn bốn năm, đồng thời cảnh báo rằng Kiev sẵn sàng tiếp tục chiến đấu nếu điều đó không xảy ra.

Phản ứng trước việc này, vào ngày 5/6, người phát ngôn của Liên minh châu Âu (EU) Anitta Hipper bày tỏ: “Chúng tôi hoan nghênh lời kêu gọi của Tổng thống Zelensky về các cuộc đàm phán trực tiếp cũng như lời kêu gọi ngừng bắn. Về phía chúng tôi, chúng tôi xin nhắc lại một lần nữa những sự thật sau đây: Ukraine muốn hòa bình, châu Âu muốn hòa bình”.

Trong bức thư mà Văn phòng Tổng thống Ukraine cho biết họ cũng đã gửi thư này tới nhiều quốc gia khác, trong đó có Mỹ, ông Zelensky cho rằng trong bối cảnh Mỹ đang tập trung vào cuộc xung đột với Iran thì “sẽ là sai lầm nếu chỉ ngồi chờ cho đến khi cuộc chiến ở châu Âu một lần nữa trở thành trọng tâm chú ý của Washington”.

Nhà lãnh đạo Ukraine cho rằng con đường dẫn tới hòa bình phải bắt đầu từ tiền tuyến, “tuyến ranh giới mà từ đó ngoại giao cần được khởi động” và Ukraine ủng hộ “một lệnh ngừng bắn toàn diện trong suốt thời gian đàm phán”.

Theo ông Zelensky, Mỹ “có khả năng giám sát việc tuân thủ lệnh ngừng bắn dọc theo tuyến nơi các hoạt động chiến sự dừng lại”.

Tổng thống Ukraine đề xuất xác định một thời điểm cụ thể cho cuộc gặp và nhấn mạnh rằng một số quốc gia từ lâu đã đóng vai trò đăng cai các cuộc gặp giữa lãnh đạo nhằm giải quyết các vấn đề chiến tranh và hòa bình, trong đó có Thụy Sĩ, Thổ Nhĩ Kỳ và các quốc gia Arab.

Ông Zelensky cũng nhấn mạnh rằng nếu nhà lãnh đạo Liên bang Nga “không tự mình đi đến kết luận rằng đã đến lúc phải chấm dứt cuộc chiến này, Ukraine sẽ tiếp tục chiến đấu để bảo vệ sự tồn tại của mình”.

Tại Moskva, theo hãng tin Tân Hoa xã sáng 5/6, người phát ngôn Điện Kremlin, ông Dmitry Peskov nói rằng Điện Kremlin đã xem xét bức thư và sẽ báo cáo với Tổng thống Putin sau cuộc họp làm việc của nhà lãnh đạo Liên bang Nga.

Ông Peskov nói: “Tổng thống Putin đã nói rằng nếu ông Zelensky muốn đối thoại, ông ấy có thể đến Moskva và làm điều đó”.

Bình luận về những nỗ lực của Mỹ nhằm hỗ trợ giải quyết cuộc xung đột tại Ukraine, ông Peskov cho biết Liên bang Nga chưa bao giờ lý tưởng hóa vai trò của Mỹ và các lợi ích quốc gia của Liên bang Nga vẫn luôn là ưu tiên hàng đầu.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha, viết trên nền tảng mạng xã hội X, cho biết bức thư cũng sẽ được gửi chính thức thông qua các kênh ngoại giao.

Ông Sybiha mô tả đây là “một đề xuất nghiêm túc và có ý nghĩa nhằm chấm dứt chiến tranh… với những bước đi rõ ràng, khả thi và lời mời tổ chức một cuộc gặp trực tiếp”.

“Chúng tôi mong đợi một phản hồi mang tính thực chất đối với đề xuất này. Đã đến lúc chấm dứt cuộc chiến. Đã đến lúc lựa chọn hòa bình”, Ngoại trưởng Ukraine viết.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (phải) trong cuộc họp báo chung với người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky tại Paris, ngày 16/2/2024. Ảnh: AFP/TTXVN

Trong một diễn biến liên quan, báo Le Monde và hãng tin AFP của Pháp ngày 5/6 cho biết Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng hoan nghênh lời kêu gọi của ông Zelensky về các cuộc đàm phán trực tiếp với ông Putin và cho rằng đã đến “thời điểm thích hợp” để nối lại đối thoại với Moskva.

Ông Macron nói: “Tôi tin rằng giờ đây Ukraine và Liên bang Nga cần tự mình xây dựng cả một lệnh ngừng bắn lẫn một kế hoạch hòa bình”.

Phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh giữa EU và các nhà lãnh đạo vùng Balkan diễn ra ở Montenegro, ông Macron tuyên bố: “Người châu Âu có thể hỗ trợ cho tiến trình đó”.

Ông Macron gọi bức thư Tổng thống Ukraine gửi Tổng thống Liên bang Nga là một “sáng kiến tốt”, đồng thời cho rằng: “Bây giờ là thời điểm thích hợp, xét theo cách tình hình đang diễn biến” để tái lập đối thoại nhằm xây dựng một lệnh ngừng bắn và hòa bình.

Gần đây, tại châu Âu đã xuất hiện nhiều cuộc tranh luận hơn về khả năng tái thiết lập tiếp xúc với Liên bang Nga liên quan đến vấn đề Ukraine, trong bối cảnh các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian nhằm chấm dứt giao tranh đã rơi vào bế tắc.

“Chúng tôi cũng rất mong muốn xây dựng một khuôn khổ cho các cuộc thảo luận và trao đổi với Liên bang Nga về những vấn đề mà chúng ta cùng quan tâm. Điều đó có nghĩa là an ninh của chính chúng ta, cách chúng ta cùng tồn tại với tư cách là các quốc gia láng giềng, và tất nhiên là bảo vệ các lợi ích của Ukraine”, Tổng thống Macron nói.

Tổng thống Macron cho biết ông sẽ gặp người đồng cấp Zelensky trong những ngày tới, đồng thời cũng tiết lộ rằng đã mời các quốc gia phương Tây tham gia “liên minh tự nguyện” (coalition of the willing) – nhóm các nước sẵn sàng hỗ trợ bảo đảm thực thi bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào – đến Paris tham dự Quốc khánh Pháp vào ngày 14/7.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) trong cuộc họp báo tại Washington, D.C., ngày 6/4/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Về phía Mỹ, phát biểu với các phóng viên tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng hôm 4/6, Tổng thống Donald Trump nói: “Tôi rất vui khi thấy họ có thể đang nói về việc gặp nhau. Tôi nghĩ chúng tôi đã góp phần rất lớn vào điều đó”.

Nhà lãnh đạo Mỹ nói thêm: “Tôi nghĩ sẽ thật tuyệt nếu họ gặp nhau. Họ nên làm vậy - hãy giải quyết dứt điểm chuyện này”.