EU và Canada thiết lập khuôn khổ liên minh mới về kinh tế và an ninh
Trong lĩnh vực kinh tế, hai bên ký thỏa thuận thương mại số và một thỏa thuận riêng cho phép Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) tài trợ các dự án khoáng sản thiết yếu tại Canada.
Tàu chở hàng neo tại cảng Vancouver ở British Columbia, Canada. (Ảnh: THX/TTXVN phát)
Ngày 30/10, Canada và Liên minh châu Âu (EU) công bố khuôn khổ hợp tác mới nhằm tăng cường an ninh kinh tế và quyền tự chủ chiến lược, đồng thời ký một loạt thỏa thuận về thương mại số, khoáng sản thiết yếu và công nghệ.
Các thỏa thuận được công bố sau hội nghị thượng đỉnh song phương kéo dài hai ngày tại thành phố Montreal của Canada.
Phát biểu sau cuộc hội đàm với Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa, Thủ tướng Canada Mark Carney nhấn mạnh sự cần thiết phải củng cố quan hệ giữa hai bên trong bối cảnh thế giới ngày càng bất ổn và chia rẽ.
Tuyên bố chung xác định mục tiêu xây dựng một “liên minh vì tương lai,” hướng tới hình thành không gian thịnh vượng chung và an ninh kinh tế.
Trong lĩnh vực kinh tế, hai bên ký thỏa thuận thương mại số và một thỏa thuận riêng cho phép Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) tài trợ các dự án khoáng sản thiết yếu tại Canada.
Quốc gia Bắc Mỹ này có nguồn đất hiếm và khoáng sản thiết yếu dồi dào, song cần đầu tư lớn vào hạ tầng để phát triển ngành khai khoáng. Hợp tác trong lĩnh vực này sẽ giúp EU đa dạng hóa nguồn cung, vốn hiện phụ thuộc nhiều vào Trung Quốc.
Về công nghệ, EU mở hạ tầng siêu máy tính cho các nhà nghiên cứu, doanh nghiệp và công ty khởi nghiệp Canada.
Hai bên nhất trí tăng cường hợp tác về trí tuệ nhân tạo (AI), kết nối và định vị vệ tinh, đồng thời khởi động công tác chuẩn bị để Canada tham gia chương trình trao đổi giáo dục Erasmus và hệ thống định vị vệ tinh Galileo của EU.
Trước đó, ngày 29/10, Ottawa công bố khoản đầu tư 1,6 tỷ CAD (1 tỷ USD) vào công ty AI Cohere của Canada.
Doanh nghiệp này gần đây đã thiết lập quan hệ đối tác với công ty Aleph Alpha của Đức, được Thủ tướng Carney dẫn chứng như một ví dụ về tiềm năng hợp tác công nghệ giữa Canada và châu Âu.
Về hỗ trợ Ukraine, Thủ tướng Carney thông báo Canada sẽ tham gia gói cho vay trị giá 90 tỷ euro (103 tỷ USD) của EU với khoản đóng góp ban đầu 500 triệu euro. Quyết định được đưa ra trong bối cảnh Brussels đang tìm kiếm thêm nguồn lực để bù đắp thiếu hụt tài chính của Kiev.
Hội nghị diễn ra trong bối cảnh Canada và EU đẩy mạnh hợp tác sau khi cùng chịu tác động từ các biện pháp thuế quan của Mỹ. Hai bên đã có nền tảng quan hệ thương mại thông qua Hiệp định Kinh tế và thương mại toàn diện (CETA), loại bỏ thuế quan đối với 98% hàng hóa giao dịch.
Trước đó, bà von der Leyen ngày 29/10 tái đề xuất ý tưởng Canada trở thành “thành viên liên kết” của EU theo hướng “liên kết mà không cần gia nhập”. Đây là vị thế chưa có tiền lệ và chưa được quy định trong các hiệp ước của EU.
Trước cuộc hội đàm ngày 30/10, Chủ tịch EC khẳng định Canada không thể trở thành thành viên đầy đủ do vị trí địa lý, song EU mong muốn đưa quan hệ với Ottawa lên mức gần gũi nhất có thể./.
