Euclyd thách thức Nvidia với chip AI có thể tiết kiệm điện hơn 100 lần

Startup Euclyd (Hà Lan), được hậu thuẫn bởi cựu giám đốc điều hành ASML, đang đàm phán với các nhà đầu tư cho một vòng gọi vốn ít nhất 100 triệu euro (118 triệu USD). Bernardo Kastrup, nhà sáng lập Euclyd, tiết lộ thông tin này trong cuộc phỏng vấn với kênh CNBC.

ASML là hãng duy nhất trên thế giới chế tạo máy EUV (quang khắc cực tím bước sóng cực ngắn), được dùng để sản xuất các loại chip tiên tiến nhất. Công ty Hà Lan hiện nắm khoảng 90% thị phần trong thị trường quang khắc nói chung.

Ở nơi khác, startup Optalysys (Anh) đang lên kế hoạch huy động hơn 100 triệu USD cuối năm 2026. Trong khi đó, Fractile (Anh) và Arago (Pháp) được cho là đang huy động vốn các vòng hàng trăm triệu USD.

Fractile từ chối bình luận và Arago không phản hồi về chuyện này. Tính đến nay trong năm 2026, các nhà đầu tư đã rót hơn 200 triệu USD vào Axelera và Olix.

Nvidia hiện có vốn hóa thị trường lớn nhất thế giới (4.900 tỉ USD) khi các GPU của hãng, ban đầu được thiết kế cho game, được tái sử dụng để huấn luyện mô hình AI. Tuy nhiên, sự chú ý đang chuyển sang cách sử dụng các mô hình này hiệu quả nhất, còn gọi là suy luận AI.

Trong khi Nvidia đang phát triển chip phục vụ mục đích suy luận AI, nhiều startup châu Âu mới nổi cho rằng công nghệ họ xây dựng có thể làm điều đó hiệu quả hơn.

“Suy luận đang chiếm ưu thế và kiến trúc GPU hiện tại không được thiết kế tối ưu cho điều đó ở quy mô lớn. Các yếu tố địa chính trị đang rất rõ ràng: việc kiểm soát xuất khẩu của Mỹ, rủi ro tập trung quanh nhà sản xuất chip TSMC và nhu cầu điện toán chủ quyền của châu Âu đều đang thúc đẩy dòng vốn vào chip trong nước”, ông Patrick Schneider-Sikorsky, Giám đốc tại Nato Innovation Fund - đơn vị đã đầu tư vào Fractile, nói với kênh CNBC.

Euclyd và các startup chip châu Âu đang phát triển công nghệ thay thế cho GPU của Nvidia - Ảnh: SV

Euclyd thách thức Nvidia

Euclyd đang phát triển chip AI hoạt động trong một hệ thống mà họ cho rằng có thể tiết kiệm điện cho suy luận hơn 100 lần so với nền tảng Vera Rubin thế hệ mới nhất của Nvidia. Nvidia chưa phản hồi về chuyện này.

Startup Hà Lan này được thành lập năm 2024 bởi Bernardo Kastrup, với Peter Wennink (cựu giám đốc điều hành ASML) là cố vấn và nhà đầu tư. Euclyd đã huy động được dưới 10 triệu euro trong vòng gọi vốn hạt giống, hiện tìm kiếm thêm vốn để mở rộng công nghệ và bắt đầu cung cấp chip AI cho khách hàng đầu tiên.

Euclyd đang xây dựng hệ thống chip thay thế GPU với kiến trúc khác biệt. Trong khi GPU tiêu tốn thời gian và năng lượng để di chuyển dữ liệu qua các tầng bộ nhớ, chip của Euclyd xử lý dữ liệu ở nhiều vị trí, giúp tăng hiệu quả cho suy luận AI.

Hệ thống silicon của Euclyd dành cho các mô hình nền tảng được kỳ vọng sẽ giảm năng lượng tiêu thụ, chi phí và quy mô hạ tầng trung tâm dữ liệu AI. Song khác với GPU Nvidia, công nghệ của Euclyd vẫn chưa được chứng minh ở quy mô thương mại lớn.

Euclyd đang nỗ lực thực hiện điều đó. Startup này đã phát triển một chip dành cho suy luận AI và đang phát triển hệ thống đa chiplet - sẽ xử lý nhanh hơn phiên bản hiện tại, với mục tiêu sản xuất vào năm 2028.

Theo Bernardo Kastrup, Euclyd đang đàm phán với bốn khách hàng tiềm năng. Trong số đó, công ty kỳ vọng sẽ bắt đầu cung cấp sản phẩm cho 2 khách hàng năm 2027 và 2 khách hàng còn lại vào 2028.

Trong khi đó, Olix (công ty phát triển chip quang tử) cũng đặt mục tiêu có khách hàng đầu tiên vào năm 2027, dù hiện vẫn ở giai đoạn nghiên cứu và phát triển, theo Taavet Hinrikus - đối tác tại quỹ đầu tư Plural.

Chip quang tử là hệ thống sử dụng ánh sáng để truyền dữ liệu và trong một số trường hợp thực hiện tính toán.

Olix này nhắm tới các khách hàng cần dịch vụ suy luận AI, gồm hyperscaler (nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây siêu quy mô) và chính phủ.

Theo Taavet Hinrikus, kiến trúc điện tử truyền thống của chip, gồm cả GPU, đang chạm tới giới hạn về khả năng thu nhỏ. Các nhà sản xuất đang cố làm chip nhỏ hơn để tăng mật độ linh kiện và cải thiện hiệu quả kinh tế.

“Nhiệt lượng mà chip hiện tại tạo ra trở thành vấn đề lớn. Chúng tôi tin rằng nền tảng quang tử sẽ là mô hình tiếp theo”, ông nói.

Nvidia cũng đang nỗ lực duy trì vị thế dẫn đầu, khi chi hơn 18 tỉ USD cho nghiên cứu và phát triển trong năm tài chính gần nhất kết thúc tháng 1.2026.

Tháng 12.2025, Nvidia bỏ ra khoảng 20 tỉ USD để mua tài sản và giấy cấp phép công nghệ (không độc quyền) của Groq, đồng thời tuyển dụng nhiều lãnh đạo của công ty khởi nghiệp này. Đây là thương vụ lớn nhất trong lịch sử Nvidia.

Groq chuyên phát triển phần cứng để tăng tốc xử lý AI, đặc biệt là phần suy luận. Nếu Nvidia nổi tiếng với GPU dùng để huấn luyện AI, thì Groq tập trung vào việc giúp AI trả lời nhanh hơn sau khi đã được huấn luyện. Điểm khác biệt là Groq tự phát triển một loại chip riêng gọi là LPU (Language Processing Unit), tối ưu cho các tác vụ AI như tạo văn bản, viết mã…

Nvidia đang chuẩn bị một phiên bản chip AI của Groq có thể bán tại thị trường Trung Quốc, hai nguồn tin am hiểu vấn đề nói với Reuters.

Nvidia dự định sử dụng chip của Groq cho tác vụ suy luận, khi các mô hình AI trả lời câu hỏi, viết mã hoặc thực hiện tác vụ cho người dùng.

Tháng 3, Nvidia công bố đầu tư 4 tỉ USD vào hai công ty phát triển công nghệ quang tử là Coherent và Lumentum.

Thách thức với startup chip châu Âu

Các startup châu Âu vẫn đối mặt nhiều rào cản.

“Thời gian phát triển chip rất dài, khoảng cách từ thiết kế ban đầu đến triển khai hàng loạt rất khó khăn, và hệ sinh thái gia công chip của châu Âu cần trưởng thành hơn”, Schneider-Sikorsky cho biết.

Fabrizio Del Maffeo, Giám đốc điều hành Axelera, nói các chính phủ châu Âu vẫn thận trọng khi đầu tư vào sản phẩm từ công ty mới và không có một tổ chức tương đương DARPA - cơ quan thuộc Bộ Quốc phòng Mỹ chuyên tài trợ cho startup và các dự án công nghệ tiên tiến.

Ông cũng cho rằng châu Âu thiếu cơ chế thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm nội địa, đồng thời luật lao động phân mảnh giữa các quốc gia khiến việc tuyển dụng nhân tài trở nên khó khăn hơn.

Theo Dealroom, các startup chip AI châu Âu đã huy động khoảng 800 triệu USD từ đầu năm 2026, so với 4,7 tỉ USD của các đối thủ Mỹ.

Dealroom là nền tảng dữ liệu toàn cầu về startup, đầu tư mạo hiểm và hệ sinh thái công nghệ.

Tại Mỹ, Cerebras Systems đã huy động 1 tỉ USD vào tháng 2, còn MatX, Ayar Labs và Etched đều có các vòng gọi vốn 500 triệu USD năm nay.

Dù vậy, các startup châu Âu phát triển chip suy luận AI để cạnh tranh với Nvidia đang ngày càng thu hút sự quan tâm từ nhà đầu tư.

“Chúng tôi đang thấy điều đó trong các thương vụ đầu tư và cuộc trò chuyện với những người sáng lập ở lĩnh vực này. Đây không còn là lĩnh vực nhỏ hẹp nữa, mà đang trở thành một phần cốt lõi trong cách mọi người suy nghĩ về cơ sở hạ tầng AI”, ông Carlos Espinal, đối tác quản lý tại Seedcamp - công ty đã đầu tư vào startup chip Vaire Computing, chia sẻ với CNBC.