EuroCham: Chỉ số niềm tin kinh doanh chạm đỉnh trong vòng 7 năm qua

Khảo sát cho thấy có tới 88% doanh nghiệp bày tỏ sự lạc quan về triển vọng phát triển giai đoạn 2026-2030. (Ảnh: Vietnam+)

Trong bối cảnh biến động địa chính trị toàn cầu và áp lực từ các chính sách thương mại quốc tế, niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam vẫn cho thấy sự phục hồi rõ nét và bền vững.

Ngày 13/1, Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) đã công bố Chỉ số Niềm tin Kinh doanh (BCI) Quý 4/2025 chạm mốc 80 điểm, đây là mức cao nhất trong vòng bảy năm qua. Con số này không chỉ đánh dấu sự phục hồi mạnh mẽ mà còn phát đi tín hiệu về một chu kỳ tăng trưởng mới đầy hứa hẹn của dòng vốn châu Âu vào Việt Nam.

Sức hấp dẫn dài hạn

Sau một giai đoạn dài chịu tác động liên tiếp từ các cú sốc bên ngoài (từ đại dịch COVID-19 đến những đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu) tâm lý của các nhà đầu tư châu Âu đã chính thức quay trở lại vùng tăng trưởng tích cực. Báo cáo BCI do DXL Research & Consulting thực hiện cho thấy chỉ số này đã tăng vọt 13,5 điểm, lên mức 80,0 điểm trong quý cuối cùng của năm 2025. Đây là một trong những mức tăng theo quý mạnh nhất kể từ khi chỉ số này bắt đầu được khảo sát vào năm 2011, vượt qua cả các mức ghi nhận trước thời điểm căng thẳng thương mại và đại dịch bùng phát.

Kết quả khảo sát phản ánh một bức tranh thực tế sôi động hơn nhiều so với các dự báo thận trọng trước đó. Nếu như trong quý 3, chỉ có 56% doanh nghiệp kỳ vọng điều kiện kinh doanh sẽ tích cực, thì thực tế quý 4 đã ghi nhận tới 65% doanh nghiệp đánh giá tình hình khả quan. Sự lạc quan này còn lan tỏa sang năm 2026 với 69% doanh nghiệp tin tưởng vào đà tăng trưởng trong quý 1.

Sự khởi sắc của chỉ số BCI hoàn toàn đồng pha với quỹ đạo phục hồi ấn tượng của kinh tế vĩ mô Việt Nam. Tăng trưởng GDP quý 4/2025 đạt 8,46%, là mức tăng hàng quý nhanh nhất kể từ năm 2007, đưa tăng trưởng cả năm cán đích ở mức 8,02%. Những con số này đã xóa tan những hoài nghi về khả năng đạt mục tiêu tăng trưởng của Việt Nam sau khi Hoa Kỳ công bố các biện pháp thuế quan mới.

Nhận định về bước chuyển mình này, ông Bruno Jaspaert, Chủ tịch EuroCham nhấn mạnh: “Chỉ số BCI mới nhất xác nhận điều mà chúng ta đã cảm nhận rõ trong thực tiễn. Sau nhiều năm dao động quanh ngưỡng trung lập, việc đạt mốc 80 cho thấy niềm tin hiện nay không mang tính kỳ vọng đơn thuần, mà được củng cố bằng thực tế."

Theo ông Bruno Jaspaert, các nhà máy đang duy trì hoạt động ổn định, đơn đặt hàng dần phục hồi và quan trọng hơn cả là các quyết định đầu tư đang được tái khởi động. Vị đại diện EuroCham nhấn mạnh Việt Nam đang bước vào một giai đoạn chuyển dịch mang tính cấu trúc, từng bước khẳng định vai trò là động lực tăng trưởng chủ chốt, hướng tới vị trí trong nhóm ba nền kinh tế hàng đầu ASEAN.

Không chỉ trong ngắn hạn, cộng đồng doanh nghiệp châu Âu còn “đặt cược” lớn vào tương lai trung hạn của Việt Nam. Khảo sát cho thấy có tới 88% doanh nghiệp bày tỏ sự lạc quan về triển vọng phát triển giai đoạn 2026-2030, trong đó gần một phần ba số doanh nghiệp khẳng định họ "rất lạc quan."

Bình luận về con số này, Chủ tịch EuroCham ví von: “88% có thể được xem là một con số may mắn, nhưng đối với các thành viên của chúng tôi, đó là một đánh giá hoàn toàn thực tế. Trong 5 đến 7 năm tới, nếu tận dụng tốt các cơ hội đang mở ra, Việt Nam chắc chắn sẽ trở thành điểm đến lý tưởng, vươn lên để bước vào ‘kỷ nguyên vàng’ của tăng trưởng và chuyển đổi."

Niềm tin này cũng được bảo chứng bằng hiệu quả kinh doanh thực tế. Trong năm 2025, 60% doanh nghiệp ghi nhận kết quả cải thiện so với năm trước và 82% kỳ vọng sẽ tiếp tục tăng trưởng trong năm 2026. Sức hấp dẫn của môi trường đầu tư Việt Nam lớn đến mức 87% doanh nghiệp được hỏi cho biết họ sẵn sàng giới thiệu Việt Nam như một điểm đến đầu tư cho các đối tác nước ngoài, đặc biệt là nhóm các doanh nghiệp quy mô lớn.

Trong 5 đến 7 năm tới, nếu tận dụng tốt các cơ hội đang mở ra, Việt Nam chắc chắn sẽ trở thành điểm đến lý tưởng. (Ảnh: Vietnam+)

Gỡ "nút thắt" thể chế

Tuy nhiên, bức tranh kinh tế không hoàn toàn thiếu vắng những gam màu xám. Căng thẳng thương mại toàn cầu, đặc biệt là chính sách thuế quan từ Hoa Kỳ, vẫn là mối lo ngại thường trực với 46% doanh nghiệp xác định đây là rủi ro chính.

Ông Xavier Depouilly, Tổng Giám đốc DXL Research and Consulting phân tích dù niềm tin chung vẫn mạnh mẽ, nhưng vẫn có sự phân hóa rõ rệt về khả năng chống chịu. Trong khi các tập đoàn lớn tận dụng lợi thế quy mô để theo đuổi chiến lược dài hạn, thì các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) lại chịu áp lực lớn hơn, buộc phải ưu tiên sự tồn tại trước mắt thay vì mở rộng.

Để thích ứng, báo cáo cho biết cộng đồng doanh nghiệp đang thực hiện các cuộc "phẫu thuật" chiến lược. Trong đó, 41% doanh nghiệp lựa chọn tối ưu hóa chi phí, 35% doanh nghiệp đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) để nâng cao năng suất.

Mặc dù niềm tin đang lên cao, nhưng các rào cản từ thủ tục hành chính và khung pháp lý vẫn là những "hòn đá tảng" cản bước doanh nghiệp. Dữ liệu quý 4 chỉ ra dù đã giảm 12 điểm phần trăm so với quý trước, nhưng gánh nặng hành chính vẫn là mối quan ngại của 53% doanh nghiệp. Sự thiếu nhất quán trong quy định (52%) và các thủ tục hải quan, thị thực tiếp tục gây ra sự chậm trễ và gia tăng chi phí tuân thủ không đáng có.

41% doanh nghiệp lựa chọn tối ưu hóa chi phí, 35% doanh nghiệp đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) để nâng cao năng suất. (Ảnh minh họa/Vietnam+)

Theo báo cáo, Chính phủ đã có những động thái tích cực thông qua Nghị quyết 68 ban hành tháng 5/2025 và các dự án hạ tầng lớn cuối năm. Tuy nhiên, độ trễ chính sách vẫn còn hiện hữu. 61% doanh nghiệp cho biết chưa cảm nhận được tác động rõ rệt của các cải cách này. Tương tự, việc triển khai định danh điện tử VNeID dù đạt tỷ lệ đăng ký cao (76%), nhưng 24% doanh nghiệp cho biết vẫn gặp khó khăn và mong muốn tiếp cận linh hoạt hơn và hỗ trợ có trọng tâm.

Hướng tới năm 2026, thông điệp từ cộng đồng doanh nghiệp châu Âu là sự nhất quán và tốc độ thực thi. Trong 12-18 tháng tới, các doanh nghiệp xác định mở rộng hoạt động (50%) và phát triển nguồn nhân lực (45%) là những ưu tiên hàng đầu.

Về chặng đường phía trước, ông Bruno Jaspaert khẳng định cam kết đồng hành của EuroCham trong năm 2026: “Chúng tôi sẽ tiếp tục vận động để tháo gỡ những vướng mắc còn tồn tại. Thông qua các ‘ưu tiên chiến lược – những trận chiến phải thắng’, EuroCham cam kết thúc đẩy các cải cách quy định mang lại lợi ích thiết thực cho cả doanh nghiệp vừa và nhỏ lẫn các tập đoàn đa quốc gia"./.

(Vietnam+)