EVFTA - Mở rộng cánh cửa xuất khẩu cho doanh nghiệp Phú Thọ

Từ ưu đãi thuế quan đến cơ hội mở rộng thị trường

Liên minh châu Âu (EU) luôn được đánh giá là một trong những thị trường xuất khẩu hấp dẫn nhất đối với hàng hóa Việt Nam nói chung và tỉnh Phú Thọ nói riêng. Ngay khi EVFTA có hiệu lực, khoảng 70% dòng thuế được EU xóa bỏ, tạo lợi thế đáng kể cho nhiều nhóm hàng như nông sản, chè, gỗ, dệt may, da giày, linh kiện điện tử... Những dòng thuế còn lại cũng đang tiếp tục được cắt giảm theo lộ trình đến năm 2030.

Chế biến sản phẩm xoài xuất khẩu tại Công ty TNHH Đầu tư Thương mại Tiến Ngân.

Theo ông Hoàng Xuân Phú - Phó Giám đốc Sở Công Thương, EVFTA không chỉ mở ra một thị trường mới mà còn tạo động lực để chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng chất lượng cao. Sau khi hợp nhất địa giới hành chính, tỉnh tiếp tục kiện toàn bộ máy hội nhập kinh tế quốc tế, đẩy mạnh tuyên truyền về quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật, yêu cầu của thị trường EU, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thông tin, xúc tiến thương mại và thu hút đầu tư.

Hiện, toàn tỉnh có trên 1.000 doanh nghiệp tham gia xuất nhập khẩu. 6 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt khoảng 48,77 tỷ USD; hàng hóa đã có mặt tại nhiều thị trường lớn như Đức, Pháp, Hà Lan, Anh, Hàn Quốc, Nhật Bản, Hoa Kỳ...

Nhiều doanh nghiệp trong tỉnh đã chủ động tận dụng EVFTA để nâng cao giá trị sản phẩm. Công ty TNHH Chè Hoài Trung (xã Chí Tiên) đã đầu tư vùng nguyên liệu theo hướng hữu cơ, phát triển sản phẩm OCOP 5 sao và xuất khẩu sang nhiều nước thuộc thị trường EU. Hay các sản phẩm nông nghiệp như bưởi Đoan Hùng, bưởi Tân Lạc cũng đã được xuất khẩu sang thị trường châu Âu nhờ nỗ lực thực hiện đúng quy trình sản xuất với sự kiểm soát chặt chẽ trong từng công đoạn, đảm bảo đáp ứng yêu cầu khắt khe về chất lượng của thị trường này.

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và Môi trường), toàn tỉnh đã cấp hơn 660 mã số vùng trồng cho các vùng sản xuất bưởi, cam, chuối, chè, bí xanh, bí đỏ, rau các loại, trong đó có 109 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu sang các thị trường như EU, Hàn Quốc và Trung Quốc.

Bên cạnh đó, ngành chế biến gỗ với hơn 123.000 ha rừng trồng và khoảng 200 doanh nghiệp, hợp tác xã với các sản phẩm gỗ đa dạng cũng đang đẩy mạnh đổi mới công nghệ, phát triển các sản phẩm có giá trị gia tăng cao phục vụ xuất khẩu.

Sản xuất các sản phẩm xuất khẩu từ gỗ tại Công ty Cổ phần Gemmy Tân Sơn.

Đáng chú ý, nhiều doanh nghiệp FDI đang hoạt động trên địa bàn cũng được hưởng lợi từ EVFTA. Theo đại diện Công ty TNHH COSMOS (Khu công nghiệp Thụy Vân, phường Nông Trang), mặc dù khách hàng chủ yếu là doanh nghiệp Mỹ nhưng phần lớn sản phẩm lại được phân phối sang thị trường châu Âu. Việc hàng hóa được hưởng ưu đãi thuế theo EVFTA giúp các đối tác quốc tế yên tâm tăng số lượng đơn hàng tại Việt Nam, qua đó tạo thêm cơ hội cho các doanh nghiệp sản xuất ở Phú Thọ.

Vượt qua hàng rào tiêu chuẩn

Hiện nay, ngoài chất lượng sản phẩm, thị trường EU yêu cầu rất cao về truy xuất nguồn gốc, phát triển xanh, giảm phát thải carbon, trách nhiệm xã hội, minh bạch chuỗi cung ứng và tiêu chuẩn lao động. Những rào cản phi thuế quan này đang buộc doanh nghiệp phải thay đổi toàn diện từ tư duy quản trị đến công nghệ sản xuất.

Các chuyên gia kinh tế nhận định, doanh nghiệp muốn khai thác hiệu quả EVFTA giai đoạn mới không thể chỉ dựa vào ưu đãi thuế quan mà phải cạnh tranh bằng chất lượng, công nghệ và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Việc đầu tư vào chuyển đổi số, xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn, sở hữu chứng nhận quốc tế hay phát triển sản xuất xanh sẽ quyết định khả năng duy trì thị trường lâu dài.

Khi EVFTA chính thức có hiệu lực, ngành da giày được đánh giá là một trong những lĩnh vực hưởng lợi lớn nhất. Trong ảnh: Gia công các sản phẩm giày dép tại Công ty Giày Xu Chang.

Một trong những điều kiện quan trọng để được hưởng ưu đãi thuế của EVFTA là đáp ứng quy tắc xuất xứ. Mới đây, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 14/2026/TT-BCT quy định chi tiết về quy tắc xuất xứ trong EVFTA. Một điểm mới đáng chú ý của Thông tư là cơ chế “cộng gộp xuất xứ”, cho phép sử dụng một số nguyên liệu có xuất xứ từ EU hoặc đối tác liên quan để tính xuất xứ hàng hóa. Quy định này được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn trong xây dựng chuỗi cung ứng, đặc biệt đối với các ngành dệt may, da giày, điện tử và chế biến thực phẩm.

Cùng với đó, Sở Công Thương đã chủ động chuẩn bị đầy đủ nhân lực, hạ tầng kỹ thuật và hệ thống số để thực hiện cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) theo phân cấp. Việc cấp C/O điện tử, kết nối hệ thống eCoSys và triển khai quy trình minh bạch sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, giảm chi phí và tận dụng hiệu quả hơn các ưu đãi từ EVFTA. Ông Hoàng Xuân Phú - Phó Giám đốc Sở Công Thương khẳng định, ngành luôn đồng hành cùng doanh nghiệp thông qua các hoạt động tập huấn, tư vấn, kết nối đối tác và hỗ trợ xử lý những vướng mắc phát sinh trong quá trình xuất khẩu.

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu ngày càng cạnh tranh, EVFTA đang mở ra một “cánh cửa lớn” cho hàng hóa Phú Thọ. Khi thuế quan dần không còn là lợi thế khác biệt, chính chất lượng sản phẩm, khả năng đổi mới công nghệ, sản xuất xanh và quản trị hiện đại sẽ quyết định vị thế của doanh nghiệp trong chuỗi giá trị toàn cầu.