Eximbank: Phía sau hiệu quả sử dụng vốn cổ đông (ROE) trong top thấp nhất ngành

Lợi nhuận 6 tháng giảm 54%

Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam (Eximbank - mã: EIB) vừa công bố báo cáo tài chính quý II/2026.

Trong quý, tăng trưởng tín dụng thận trọng (+2,1% so với đầu năm) và NIM tiếp đà giảm đã đưa thu nhập lãi thuần trong quý giảm 5% so với cùng kỳ, đạt 1.395 tỷ đồng.

Ước tính tại cuối quý II, chi phí vốn (COF-ttm) của Eximbank đã tăng 0,5 điểm % so với đầu năm lên khoảng 4,74%, tương đồng với nhiều ngân hàng vừa và nhỏ trong hệ thống do môi trường lãi suất biến động. Trong kỳ, việc tiền gửi khách hàng giảm 3,8% và tỷ lệ CASA duy trì quanh 14%, chưa có sự cải thiện đáng kể cũng góp phần vào mức tăng COF.

Thu ngoài lãi giảm 15% khi lãi thuần từ hoạt động khác tăng mạnh (+80%, mang về 252 tỷ đồng) không đủ bù đắp sự suy giảm từ nguồn thu hoạt động dịch vụ (-83%, đạt 33 tỷ đồng).

Trước môi trường kinh doanh nhiều thách thức, ngân hàng đã nỗ lực tiết giảm chi phí hoạt động. Nửa đầu năm, Eximbank cắt giảm hơn 500 nhân sự, đưa chi phí hoạt động quý này giảm gần 10%.

Dù vậy, với việc nguồn thu giảm và trích lập dự phòng tăng mạnh (+136%, lên 479 tỷ đồng) do áp lực chất lượng tài sản, Eximbank báo lãi quý II ở mức 340 tỷ đồng, giảm 48% so với cùng kỳ.

Ảnh: T.D tổng hợp từ BCTC

Lũy kế 6 tháng đầu năm, lợi nhuận trước thuế đạt 678 tỷ đồng, giảm 54% so với cùng kỳ dưới áp lực kép từ NIM giảm xuống mức đáy hàng chục quý và trích lập dự phòng tăng hơn gấp đôi.

Hiệu suất sinh lời tiếp tục giảm với ROA chỉ 0,19% và ROE 1,87%, ở top thấp nhất ngành do đồng lãi bị bào mòn bởi áp lực chi phí dự phòng.

Để so sánh, ước tính ROA bình quân các ngân hàng niêm yết là khoảng 1,5% và ROE bình quân khoảng 17,1%.

Ảnh: T.D tổng hợp

Theo Quyền Tổng Giám đốc Trần Tấn Lộc, kết quả kinh doanh 6 tháng đầu năm đã phản ánh định hướng điều hành thận trọng của Eximbank với trọng tâm là ưu tiên nâng cao hiệu quả hoạt động, tăng cường trích lập dự phòng nhằm củng cố chất lượng tài sản và năng lực quản trị rủi ro.

Trước đó, tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, ban lãnh đạo Eximbank nhấn mạnh năm nay được coi là giai đoạn tái thiết nền móng của ngân hàng, với chi phí trích lập dự kiến duy trì ở mức cao. Điều này một mặt tác động làm giảm lợi nhuận ngắn hạn, nhưng mặt khác đưa ngân hàng hướng tới một bảng cân đối kế toán lành mạnh hơn và chất lượng tăng trưởng bền vững hơn trong dài hạn.

Tỷ lệ nợ xấu lập đỉnh, Eximbank sẽ cần thêm vài năm để xử lý tồn đọng

Tỷ lệ nợ xấu lên cao nhất hàng chục quý và bộ đệm rủi ro tiếp tục mỏng là những yếu tố gia tăng áp lực trích lập tại Eximbank.

Tại cuối quý II/2026, nợ nhóm 3 và nhóm 4 của Eximbank tăng lần lượt 80% và 24% so với đầu năm, lên 1.265 tỷ đồng và 1.357 tỷ đồng, tín hiệu phản ánh nợ xấu hình thành ròng ở mức cao trong hai quý đầu năm. Nợ nhóm 5 giảm 9% về 3.171 tỷ đồng nhờ tích cực sử dụng dự phòng để xử lý nợ.

Tỷ lệ nợ xấu ở mức 3,08%, tăng 0,22 điểm % so với đầu năm. Tỷ lệ nợ xấu cộng xóa nợ ở mức 3,76%, trong top cao nhất ngành, chỉ sau một số nhà băng đang thực hiện đề án tái cơ cấu như SACOMBANK, NCB.

Nợ nhóm 2 cũng tăng 40% lên trên 3.000 tỷ đồng, hàm ý rủi ro phát sinh nợ xấu mới gia tăng trong các quý tiếp theo.

Bộ đệm dự phòng tiếp tục mỏng đi với LLR tại cuối quý II ở mức 32%.

Tỷ lệ nợ xấu tại Eximbank tiếp tục tăng, nhưng tốc độ tăng đã chậm lại so với quý đầu năm. Ảnh: T.D tổng hợp từ BCTC

Tín hiệu tích cực là đà tăng NPL đã chậm lại nhờ đẩy mạnh sử dụng trích lập kết hợp với chiến lược tín dụng thận trọng. Tại cuối quý II/2026, tổng quy mô cho vay khách hàng của Eximbank ở mức hơn 188.000 tỷ đồng, tăng 2,1% so với đầu năm và giảm nhẹ 0,7% so với cuối quý I.

Cùng với tiền gửi tại các tổ chức tín dụng khác giảm 25% về 35.500 tỷ đồng, tổng tài sản của Eximbank tính đến 30/6/2026 đã giảm 2,6% so với đầu năm, ở mức 266.068 tỷ đồng.

Tổng tài sản điều chỉnh nhẹ phản ánh quan điểm thận trọng của ban lãnh đạo ngân hàng về việc tăng trưởng tín dụng có kiểm soát, ưu tiên hơn cho việc ổn định bảng cân đối và cải thiện chất lượng tài sản.

Tốc độ tăng trưởng tín dụng của Eximbank trong nửa đầu năm thuộc nhóm thấp nhất ngành. Ảnh: T.D tổng hợp từ BCTC

Vietcap trong một nhận định gần đây dự phóng lợi nhuận năm nay của Eximbank ở mức gần 1.600 tỷ đồng, phục hồi 4% từ mức nền thấp của 2025 và hoàn thành kế hoạch lợi nhuận của ban lãnh đạo. Tuy nhiên, nhóm phân tich cho rằng ngân hàng có thể cần thêm vài năm để xử lý các vấn đề còn tồn tại về chất lượng tài sản.

Điều đó đồng nghĩa thách thức lớn nhất trước mắt với Eximbank không nằm ở khả năng hoàn thành kế hoạch lợi nhuận - bởi mục tiêu không phải tham vọng; mà nằm ở năng lực xử lý tồn đọng, làm sạch bảng cân đối kế toán và phục hồi hiệu quả sinh lời trên mỗi đồng vốn của cổ đông.