F-35B lần đầu hạ cánh trên tàu đổ bộ USS Kearsarge, mở rộng năng lực tấn công từ biển của Mỹ

Theo thông tin được công bố, ngày 10/2/2026, một tiêm kích chiến đấu tàng hình F-35B Lightning II của Thủy quân Lục chiến Mỹ đã hạ cánh thành công lên boong tàu đổ bộ tấn công USS Kearsarge (LHD-3) trong quá trình tàu hoạt động trên Đại Tây Dương.

Đây là lần đầu loại máy bay thế hệ 5 có khả năng cất cánh ngắn - hạ cánh thẳng đứng (STOVL) thực hiện thao tác này trên một tàu đổ bộ tấn công lớp Wasp.

Sự kiện được xem như một bước kiểm tra quan trọng đối với năng lực khai thác tiêm kích tàng hình trên những tàu vốn được thiết kế chủ yếu để triển khai lực lượng đổ bộ, trực thăng và máy bay cánh xoay.

Với F-35B, USS Kearsarge không chỉ là “tàu chở lính” mà còn có thể trở thành nền tảng triển khai hỏa lực tấn công chính xác từ biển, trong các kịch bản cần phản ứng nhanh hoặc cần bổ sung năng lực không quân khi tàu sân bay không có mặt.

USS Kearsarge thuộc lớp Wasp, là loại tàu đổ bộ tấn công đa năng có lượng giãn nước đầy tải khoảng 41.000 tấn.

Tàu có boong bay toàn chiều dài và nhà chứa máy bay bên dưới, cho phép vận hành trực thăng vận tải, trực thăng tấn công, máy bay cánh xoay MV-22 Osprey và các dòng tiêm kích STOVL. Trong nhiều thập niên, tàu lớp Wasp từng vận hành máy bay cường kích cất cánh ngắn - hạ cánh thẳng đứng AV-8B Harrier II.

Tuy nhiên, F-35B là bước nhảy lớn về công nghệ khi tích hợp tàng hình, cảm biến hợp nhất và khả năng tác chiến mạng.

F-35B Lightning II dài khoảng 15,6 m, sải cánh khoảng 10,7 m, trọng lượng cất cánh tối đa khoảng 27 tấn.

Máy bay sử dụng 1 động cơ phản lực Pratt & Whitney F135 kết hợp quạt nâng và vòi phụt xoay, cho phép hạ cánh thẳng đứng mà không cần dây hãm như trên tàu sân bay.

Về tác chiến, F-35B được thiết kế để vừa chiếm ưu thế trên không, vừa tiến công mặt đất, trinh sát - chỉ thị mục tiêu và chế áp phòng không.

Trong cấu hình mang vũ khí bên trong khoang để duy trì tàng hình, F-35B có thể mang các loại bom dẫn đường chính xác cỡ 900 kg, bom đường kính nhỏ và tên lửa không đối không tầm trung.

Khi chuyển sang cấu hình mang ngoài, máy bay có thể tăng tải trọng vũ khí để phù hợp nhiệm vụ yểm trợ hoặc tấn công, đổi lại là giảm mức độ tàng hình.

Điều này đặc biệt hữu ích trong kịch bản nhóm tác chiến đổ bộ cần tung đòn đánh nhanh vào mục tiêu mặt đất hoặc bảo vệ vùng trời gần đội hình tàu.

Về mặt chiến thuật, việc F-35B hạ cánh trên USS Kearsarge cho thấy Mỹ đang tiếp tục mở rộng khái niệm “tàu sân bay hạng nhẹ” - sử dụng tàu đổ bộ để triển khai một biên đội F-35B tạo thành năng lực không quân tạm thời trên biển.

Cách làm này không thay thế tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân, nhưng có thể lấp khoảng trống trong những giai đoạn Mỹ cần phân tán lực lượng, tăng số hướng tấn công và giảm nguy cơ tập trung tài sản chiến lược vào 1 nền tảng.

Trong bối cảnh cạnh tranh quân sự trên biển ngày càng gay gắt, mô hình này giúp Mỹ tạo ra nhiều “điểm cất cánh” hơn cho tiêm kích tàng hình, giảm phụ thuộc vào các căn cứ cố định trên đất liền - vốn dễ bị tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo tấn công.

Một tàu đổ bộ mang F-35B có thể tiến gần khu vực khủng hoảng, triển khai lực lượng không quân ở cự ly phù hợp, đồng thời phối hợp với các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, tàu ngầm và lực lượng trinh sát để tạo thành một mạng tác chiến nhiều lớp.

Sự kiện ngày 10/2/2026 cũng đặt ra yêu cầu về bảo đảm kỹ thuật. F-35B có hệ thống bảo dưỡng phức tạp, đòi hỏi kho phụ tùng, trang thiết bị kiểm tra và quy trình quản lý dữ liệu.

Khi đưa lên tàu đổ bộ, thách thức không chỉ nằm ở thao tác hạ cánh STOVL trong điều kiện gió biển và boong tàu rung lắc, mà còn ở khả năng duy trì nhịp độ xuất kích, tiếp nhiên liệu, nạp vũ khí và bảo dưỡng giữa biển.

Dù vậy, với việc ngày càng nhiều tàu đổ bộ Mỹ được tối ưu để vận hành F-35B, giới quan sát cho rằng Hải quân và Thủy quân Lục chiến đang hướng tới một cấu trúc lực lượng linh hoạt hơn.

Trong các kịch bản cần răn đe nhanh, yểm trợ lực lượng đổ bộ hoặc tạo vùng cấm tiếp cận cục bộ, việc có thể triển khai F-35B từ tàu đổ bộ như USS Kearsarge sẽ mang lại thêm một lựa chọn chiến thuật đáng kể.