FAO: Giá lương thực toàn cầu cao nhất kể từ cuối năm 2022

Ảnh minh họa - Nguồn: Pixabay

Theo các báo cáo phân tích mới nhất từ FAO được truyền thông quốc tế đồng loạt đăng tải, đà tăng nhiệt của thị trường lương thực toàn cầu đang bị kích hoạt mạnh mẽ bởi những cú sốc thời tiết cực đoan tại các vùng chuyên canh nông nghiệp trọng điểm. Đóng góp lớn nhất vào đà tăng của chỉ số chung là nhóm dầu thực vật, khi tình trạng hạn hán kéo dài và những lo ngại về sự sụt giảm sản lượng thu hoạch tại Nam Mỹ cũng như Đông Nam Á đã đẩy giá dầu cọ, dầu đậu nành và dầu hướng dương vọt lên mức đỉnh của nhiều tháng.

Cùng với đó, mặt hàng đường cũng ghi nhận mức tăng đột biến trên các sàn giao dịch hàng hóa quốc tế do tình trạng khô hạn và hỏa hoạn nghiêm trọng tàn phá các vùng trồng mía tại Brazil, quốc gia xuất khẩu đường lớn nhất toàn cầu. Nhóm các sản phẩm từ sữa và ngũ cốc cũng không nằm ngoài vòng xoáy tăng giá trước bối cảnh nhu cầu nhập khẩu gia tăng liên tục từ thị trường châu Á, trong khi nguồn cung tại châu Đại Dương và châu Âu đang có dấu hiệu thắt chặt đáng kể. 

Chỉ số giá lương thực FAO, theo dõi biến động giá quốc tế của một nhóm hàng hóa lương thực được giao dịch phổ biến trên toàn cầu, đạt trung bình 133,3 điểm trong tháng 8. Chỉ số này tăng 1,9% so với tháng 7 và cao hơn 2,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là mức cao nhất kể từ tháng 11/2022, nhưng vẫn thấp hơn gần 17% so với đỉnh lịch sử ghi nhận vào tháng 3/2022, ngay sau khi Nga mở chiến dịch quân sự toàn diện tại Ukraine.

Theo FAO, sự hội tụ của các yếu tố rủi ro địa chính trị, đứt gãy logistics và biến đổi khí hậu đã tạo ra một lực đẩy cộng hưởng, thiết lập một mặt bằng giá nguyên liệu thô mới trên toàn cầu. “Giá lương thực toàn cầu tăng lên trong tháng 8 là dấu hiệu cảnh báo rủi ro đang quay trở lại thị trường. Các cú sốc khí hậu, căng thẳng địa chính trị và gián đoạn logistics trong hoạt động thương mại đang cùng lúc làm gia tăng lo ngại về nguồn cung lương thực”, ông Maximo Torero, chuyên gia kinh tế trưởng của FAO, nhận định.

Theo ông Torero, để duy trì sự ổn định giá lương thực thế giới, các quốc gia cần củng cố khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, duy trì thương mại thông suốt và bảo đảm nguồn cung vật tư đầu vào cho sản xuất.

Sự phục hồi của mặt bằng giá lương thực thế giới đang phủ bóng đen lên triển vọng hạ nhiệt lạm phát toàn cầu, vốn là ưu tiên hàng đầu của các chính phủ hậu đại dịch. Giới chuyên gia tài chính đánh giá, việc giá các mặt hàng thiết yếu leo thang sẽ tác động trực tiếp và nặng nề nhất đến chi phí sinh hoạt của người dân tại các nền kinh tế đang phát triển, nơi chi tiêu cho thực phẩm chiếm tỷ trọng lớn trong rổ hàng hóa dùng để tính chỉ số giá tiêu dùng (CPI).

Tình hình càng trở nên trầm trọng hơn đối với các quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu lương thực khi đồng USD vẫn duy trì sức mạnh tương đối trên thị trường tiền tệ. Việc nội tệ mất giá kết hợp với giá hàng hóa cơ bản tăng cao tạo ra hiện tượng "nhập khẩu lạm phát" kép, khiến hóa đơn nhập khẩu nông sản bị đội lên mức kỷ lục. Áp lực này buộc các ngân hàng trung ương phải cân nhắc lại quỹ đạo nới lỏng chính sách tiền tệ, bởi rủi ro lạm phát bùng phát trở lại từ chi phí thực phẩm hoàn toàn có thể vô hiệu hóa những thành quả kiểm soát vĩ mô đã đạt được trong suốt hai năm qua.

Trong một báo cáo riêng, FAO hạ dự báo sản lượng ngũ cốc toàn cầu năm 2026 thêm 3,4 triệu tấn so với ước tính đưa ra hồi tháng 7, xuống còn 2,980 tỷ tấn. Mức dự báo mới thấp hơn 2% so với năm 2025 và là mức giảm theo năm lớn nhất kể từ năm 2018. Tuy nhiên, sản lượng dự kiến vẫn sẽ đứng thứ hai trong lịch sử. Thương mại ngũ cốc toàn cầu trong niên vụ 2026-2027 cũng được dự báo giảm từ mức cao kỷ lục xuống còn 509,3 triệu tấn. Hệ thống Thông tin Thị trường Nông nghiệp do FAO điều hành cũng cho biết giá hợp đồng tương lai của các loại cây trồng chủ chốt nhìn chung đang có xu hướng tăng./.