Fecon đổi tên, liệu có đổi vận

Fecon đang bước vào một giai đoạn chuyển pha đáng chú ý, với tên gọi mới, tham vọng mở rộng sang những sân chơi hạ tầng lớn hơn.

Tham vọng thoát bóng nhà thầu “nền móng”

Tài liệu chuẩn bị cho đại hội cổ đông thường niên sắp tới của Công ty CP Fecon (mã CK: FCN) đã phác họa những bước chuyển quan trọng của “ông lớn” hạ tầng ngầm, từ đổi tên, mở rộng ngành nghề đến kế hoạch tài chính tham vọng, đánh dấu một giai đoạn chuyển pha đáng chú ý.

Trong đó, một trong những nội dung quan trọng là việc Fecon sẽ trình cổ đông thông qua việc đổi tên doanh nghiệp từ Công ty CP Fecon thành Công ty CP Tập đoàn Fecon. Đây là lần thay đổi đáng chú ý khi tên gọi cũ đã gắn với doanh nghiệp suốt một thập kỷ, kể từ năm 2016.

Dù cách gọi vắn tắt “Fecon” không thay đổi, nhưng việc gắn thêm cụm từ “Tập đoàn” thể hiện rõ nét tham vọng của ông lớn hạ tầng ngầm này, thể hiện mong muốn mở rộng hoạt động ra nhiều mảng hạ tầng khác nhau, từ công trình ngầm, metro, đường sắt đô thị đến khu công nghiệp, năng lượng và các dự án phát triển theo hướng TOD.

Khác với nhiều nhà thầu đi theo lộ trình truyền thống – bắt đầu từ xây dựng dân dụng trước khi mở rộng đa ngành – Fecon khởi nghiệp hơn 20 năm trước với vai trò chuyên sâu thi công nền móng. Công ty nhanh chóng tạo dấu ấn tại miền Bắc và sau đó mở rộng ra miền Nam, khi tuyến Metro số 1 TP.HCM khởi động, với vị thế thầu phụ cho các tổng thầu quốc tế.

Tuy nhiên, vai trò thầu phụ đi kèm những rủi ro cố hữu: khả năng thu hồi công nợ phụ thuộc vào tổng thầu chính, dễ bị chiếm dụng vốn, trong khi việc tập trung vào nền móng thay vì xây dựng dân dụng đồng nghĩa Fecon phải đầu tư mạnh cho thiết bị và máy móc chuyên dụng.

Chưa kể, khi chuyển hướng sang các dự án hạ tầng quy mô lớn nhằm tăng trưởng dài hạn, Fecon đối mặt với nhu cầu vốn ngày càng cấp thiết.

Công ty đã buộc phải giải quyết “cơn khát tiền” này qua vay ngân hàng, phát hành trái phiếu chuyển đổi, và huy động vốn từ cổ đông hiện hữu nhằm đảm bảo năng lực tài chính để tham gia các dự án trọng điểm, đồng thời duy trì tốc độ tăng trưởng chiến lược.

Nợ phải trả của Fecon tới cuối quý I/2026 đã lên hơn 7.000 tỷ đồng, chiếm hơn 67% nguồn vốn, trong đó, riêng nợ vay và thuê tài chính đạt hơn 4.177 tỷ đồng với phần lớn là vay ngắn hạn phải trả. Vay nợ lớn kéo theo đó khoản chi phí tài chính (chủ yếu lãi vay) bào mòn vào lợi nhuận của công ty.

Đây chính là lý do trong 10 năm trở lại đây, tổng doanh thu của Fecon tăng gấp đôi lên gần 5.000 tỷ đồng nhưng biên lợi nhuận lại giảm từ gần 10% xuống chỉ còn 2 – 3%, thậm chí còn âm khi báo lỗ hơn 42 tỷ đồng vào năm 2023. Quý I/2026 ghi nhận Fecon trở lại mạnh với hơn 43,7 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, gấp 43 lần cùng kỳ năm trước, nhưng biên lợi nhuận sau thuế vẫn chỉ ở mức 3,3%.

Tại không ít kỳ đại hội cổ đông, chỉ tiêu thu hồi công nợ và cân đối chi phí tài chính luôn là vấn đề được các cổ đông của Fecon quan tâm đặc biệt và chính ban lãnh đạo cũng thừa nhận đây là điểm “đuối nhất” của công ty khi có những khoản công nợ kéo dài cả chục năm chưa xử lý được.

Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền vận hành, mà còn tác động đến khả năng huy động vốn từ các nhà đầu tư. Dù Fecon sở hữu nền tảng công nghệ thi công hàng đầu Việt Nam, đặc biệt trong hạ tầng ngầm, nền móng và cầu đường, và được nhiều tổ chức lớn như Pyn Elite, Red One, HD Capital, NEXCO… đánh giá cao, nhưng việc phụ thuộc quá nhiều vào vay nợ khiến câu chuyện lợi ích dài hạn khi đầu tư trở nên khó định lượng và tiềm ẩn rủi ro.

Vì vậy, quyết định đổi tên sang “Tập đoàn Fecon” được nhìn nhận không chỉ mang tính hình thức, mà thực sự ban lãnh đạo doanh nghiệp đang thể hiện mong muốn thoát khỏi hình ảnh “nhà thầu nền móng” để được nhìn như một tập đoàn hạ tầng - công trình ngầm - đầu tư dự án.

Trong bối cảnh thị trường hạ tầng Việt Nam đang bước vào một chu kỳ mới: đường sắt đô thị, metro, hạ tầng ngầm, khu công nghiệp, năng lượng và các dự án TOD, việc giữ hình ảnh “nhà thầu nền móng” trở nên hạn chế – không đủ để hiện thực hóa tham vọng và khả năng tham gia các dự án lớn.

Nếu không tái định vị, Fecon không chỉ gặp thế “yếu” trong việc đàm phán tham gia thi công thậm chí đầu tư trực tiếp các dự án EPC hay hợp tác M&A ở các lĩnh vực mới mà doanh nghiệp này đang theo đuổi gồm năng lượng hay bất động sản.

Cần lưu ý rằng, ngoài việc đổi tên, Fecon cũng bổ sung 8 ngành nghề kinh doanh mới - từ cấp thoát nước, viễn thông, điện, bán buôn vật liệu xây dựng đến xúc tiến thương mại – là bước chuẩn bị pháp lý để doanh nghiệp có thể tham gia nhiều mảng dự án hơn, đồng thời giảm rủi ro pháp lý khi mở rộng kinh doanh.

Song hành với tham vọng mới là những thách thức lớn dành cho Fecon.

Cân đối tài chính: bài toán sống còn cho tăng trưởng dài hạn

Được biết, trong tài liệu đại hội cổ đông, ngoài việc trình phương án đổi tên, HĐQT Fecon trình đại hội phê duyệt phương án tăng vốn điều lệ thêm gần 875 tỷ đồng, thông qua 3 đợt phát hành cổ phiếu, thực hiện trong quý IV/2026 và đầu năm 2027. Nếu thành công, vốn điều lệ của Fecon sẽ tăng từ hơn 1.574 tỷ đồng lên hơn 2.449 tỷ đồng.

Phần lớn nguồn tiền thu về nếu phát hành thành công được Ban lãnh đạo cho biết sẽ dùng để trả nợ vay ngắn hạn và bổ sung vốn lưu động, qua đó đảm bảo việc cân đối lại tài chính, đảm bảo cho Fecon có lớp đệm nguồn vốn tốt hơn trong giai đoạn mới.

Tuy nhiên, kế hoạch phát hành này phụ thuộc khá lớn vào khả năng cải thiện biên lợi nhuận của Fecon qua các dự án mới triển khai ở mảng bất động sản và điện gió.

Bởi lẽ trong bối cảnh hiện nay khi thị trường vốn chưa thật sự thuận lợi và cổ đông ngày càng thận trọng hơn với các câu chuyện tăng vốn dùng phần lớn để xử lý nợ vay. Với Fecon, bài toán không chỉ là huy động thêm được bao nhiêu vốn, mà quan trọng hơn là đồng vốn mới có giúp cải thiện hiệu quả kinh doanh và biên lợi nhuận trong những năm tới hay không.

Các dự án hạ tầng lớn, metro, đường sắt đô thị hay công nghiệp nặng có thể mở ra dư địa tăng trưởng dài hạn, nhưng đây cũng là nhóm dự án có vòng đời triển khai dài, yêu cầu vốn lưu động lớn và chịu nhiều biến động về chi phí đầu vào. Nếu không kiểm soát tốt điều kiện hợp đồng, tiến độ thanh toán và cấu trúc tài trợ, biên lợi nhuận rất dễ tiếp tục bị bào mòn.

Do đó, để câu chuyện tăng vốn thuyết phục hơn, Fecon cần chứng minh rằng chu kỳ dự án mới sẽ không chỉ làm tăng quy mô doanh thu, mà còn cải thiện chất lượng lợi nhuận, nhất là khi tỷ lệ phát hành lên tới gần 50% vốn điều lệ, nếu pha loãng cổ phiếu quá mạnh mà doanh thu/ lợi nhuận chưa cải thiện, EPS sẽ giảm, tác động tiêu cực đến giá cổ phiếu.