FIFA không lo muối mặt

Giá vé World Cup từng gây ra cuộc khủng hoảng lớn nhất trong nhiệm kỳ của chủ tịch Gianni Infantino sau khi xuất hiện thông tin có thể lên tới 8.680 USD (228 triệu đồng) cho một chỗ ngồi.

FIFA sau đó phải tìm cách xoa dịu làn sóng phản đối từ các hội cổ động viên bằng việc tung ra số lượng rất hạn chế vé giá 60 USD (1,5 triệu đồng) để các liên đoàn quốc gia phân phối cho những người hâm mộ trung thành nhất.

Ngoài ra, chi phí còn tăng cao hơn khi FIFA áp dụng mô hình định giá động, khiến giá vé cao nhất cho trận chung kết từng vọt lên tới 10.990 USD (gần 290 triệu đồng).

Điều này dẫn tới đơn khiếu nại chính thức gửi lên Ủy ban châu Âu, đồng thời các tổng chưởng lý bang New York và New Jersey cũng mở cuộc điều tra với cáo buộc FIFA "thổi giá nhân tạo" và "gây hiểu nhầm cho người hâm mộ".

Những hàng ghế trống "biết nói"

Sau trận khai mạc World Cup 2026 giữa Mexico và Nam Phi trên sân Azteca, hiện tượng các khu vực khán đài vắng người đã xuất hiện ở cuộc đối đầu giữa Hàn Quốc và CH Czech tại Guadalajara.

Trước giờ bóng lăn, ban tổ chức kỳ vọng sân đấu chật kín khán giả bởi toàn bộ số vé được tiêu thụ từ lâu. Tuy nhiên, hình ảnh truyền hình cho thấy nhiều hàng ghế ở một số khu vực vẫn không có người ngồi.

Trận đấu giữa Mexico và Hàn Quốc xuất hiện nhiều ghế trống. Ảnh: Reuters.

Theo truyền thông Mexico, tình trạng ghế trống xuất hiện rõ nhất tại hai khán đài ở tầng dưới của sân vận động. Trong suốt hiệp một trận đấu giữa Hàn Quốc và CH Czech, nhiều hàng ghế vẫn để trống hoàn toàn dù đây được xem là một trong những trận đấu thu hút sự quan tâm lớn của người hâm mộ.

Một trong những nguyên nhân được đặt ra là hoạt động bán vé chợ đen. Chỉ vài giờ trước khi trận đấu diễn ra, nhiều phe vé xuất hiện quanh khu vực sân Guadalajara, chào bán vé với mức giá từ 4.000 đến 5.800 USD. Tuy nhiên, những người mua không nhận được bất kỳ sự đảm bảo nào về tính hợp lệ của các tấm vé này.

Về phía FIFA, cơ quan quản lý bóng đá thế giới cho rằng số ghế trống thuộc khu vực dành cho những khán giả lựa chọn theo dõi trận đấu trong tư thế đứng thay vì ngồi tại chỗ.

Dù vậy, lời giải thích này vẫn chưa thuyết phục được dư luận khi các khu vực nói trên gần như không có người xuất hiện trong phần lớn thời gian của trận đấu.

Mức giá vé cao đến vô lý, khoảng 400 USD cho một chỗ ngồi ở mức "tạm ổn" ngay trước giờ lăn bóng, cao gấp nhiều lần các trận vòng bảng tương đương ở các kỳ World Cup trước ngay lập tức bị quy trách nhiệm cho lượng khán giả lèo tèo tại Guadalajara.

Tuy nhiên, bỏ qua định nghĩa mơ hồ của FIFA về cụm từ "đông khán giả", cơ quan này dường như luôn sẵn sàng chấp nhận một vài trận đấu ế ẩm để kiên định với chiến lược giá của mình.

Những hàng ghế trống ở các trận vòng bảng là hình ảnh quen thuộc của World Cup và từ lâu đã nằm trong trò chơi "cung - cầu" của FIFA. Thực tế, kể từ khi Mỹ đăng cai năm vào 1994, các kỳ World Cup tiếp theo đều vấp phải vấn đề về giá vé và lượng khán giả, đặc biệt ở vòng bảng.

Những khán đài vắng tại World Cup không phải là chuyện mới. Ảnh: Reuters.

Ngay cả kỳ World Cup đông khán giả nhất mọi thời đại cũng có những khoảng trống. Trận Nigeria và Bulgaria năm 1994 chỉ lấp đầy chưa tới 70% sân Cotton Bowl, khiến tờ Los Angeles Times tự hỏi liệu mức giá 25 USD cho tấm vé rẻ nhất có phải là quá đắt đỏ.

Dù vậy, giá vé cao không phải lúc nào cũng là thủ phạm. Tại World Cup 2010 ở Nam Phi, khoảng 120.000 vé đã được phát miễn phí cho người dân địa phương.

Động thái này, cộng với hàng loạt vé 15 USD được tung ra phút chót, vẫn không đủ để cứu các trận Cameroon và Nhật Bản hay New Zealand và Slovakia khỏi cảnh sân đấu vắng một nửa.

Trò chơi kiểm soát nguồn cung

Năm 2023, FIFA công bố mục tiêu doanh thu cho chu kỳ 2023/26, không giấu giếm tham vọng thu về hơn 3 tỷ USD từ tiền vé và dịch vụ khách hàng VIP tại World Cup 2026, gấp 6 lần so với kỳ vọng tại World Cup 2022.

Khi đó, cơ quan quản lý bóng đá thế giới tuyên bố chiến lược bán vé và mục tiêu doanh thu cho kỳ World Cup 2026 "phù hợp với quy mô thị trường thương mại và cơ hội mang lại từ việc gia tăng số đội cũng như số trận đấu".

Nói cách khác, FIFA đã lên kế hoạch kiếm "núi tiền" từ bán vé khi có cơ hội áp dụng phong cách kinh doanh kiểu Mỹ.

So với cách bán vé truyền thống của bóng đá, mô hình định giá động giúp cơ quan quản lý nắm toàn quyền kiểm soát nguồn cung vé và mức giá được chào bán.

Tuy nhiên, khác với mô hình định giá động thuần túy, vốn không giới hạn nguồn cung và vận hành hoàn toàn bằng thuật toán, tại World Cup 2026, FIFA sẽ tự quyết định khi nào tung vé ra và với giá bán bao nhiêu.

Bất chấp lo ngại về giá vé cao, chính sách quản lý nguồn cung của FIFA tỏ ra hiệu quả và đây vẫn là kỳ World Cup đón nhận lượt khán giả kỷ lục. Ảnh: FIFA.

Điều này đồng nghĩa với việc giá vé có thể được duy trì ở mức cao ngất ngưởng ngay cả khi sát giờ bóng lăn, dập tắt hy vọng mua vé "vớt" giá rẻ của người hâm mộ.

Chiến lược này đang để lại sự phẫn nộ cho hầu hết khán giả yêu bóng đá, bao gồm cả giới truyền thông toàn cầu. Tuy nhiên, đối với một sự kiện hút khách như World Cup, việc định giá quyết liệt như thế này là một yếu tố đảm bảo về mặt kinh doanh.

FIFA đặt mục tiêu thu về khoảng 9 tỷ USD từ World Cup 2026, trong đó khoảng 4 tỷ USD từ bản quyền truyền hình, 1,8 tỷ USD từ tài trợ và phần còn lại từ doanh thu ngày thi đấu.

Theo báo cáo mới nhất từ SportBusiness, FIFA sẽ dễ dàng vượt mục tiêu này, khi đã bỏ túi khoảng 4,3 tỷ USD từ bản quyền truyền hình, tăng gần 50% so với World Cup 2022.

Sẽ không có gì ngạc nhiên nếu cơ quan này thu về số tiền vượt xa mốc 3 tỷ USD tiền vé. Tại Qatar, FIFA kỳ vọng kiếm được 500 triệu USD nhưng rốt cuộc thu về tới gần 900 triệu USD.