'Gã khùng' ở Ninh Bình hơn 20 năm sưu tầm cổ vật với mong muốn đặc biệt

Đến tổ dân phố Vàng Ngọc, phường Tây Hoa Lư (Ninh Bình) hỏi thăm ông Nguyễn Mạnh Cường (SN 1972), không ai là không biết. Ông Cường nổi tiếng là người sở hữu nhiều hiện vật cổ có giá trị về văn hóa, lịch sử qua các thời kỳ của Việt Nam.

Ông Nguyễn Mạnh Cường bén duyên với sưu tầm cổ vật và mong muốn gìn giữ những hiện vật theo dòng chảy lịch sử Việt Nam

Theo ông Cường, bản thân ông không được đào tạo bài bản để nghiên cứu về cổ vật hay di tích. Nhưng với niềm đam mê cháy bỏng, ông đã tự mày mò nghiên cứu, học hỏi kiến thức và sưu tầm các hiện vật về nhà trưng bày.

“Tôi đến với việc sưu tầm cổ vật là cái duyên, ngay từ bé bản thân đã cảm nhận được giá trị của đồ cổ. Tuy nhiên, do không có điều kiện về kinh tế và thời gian để tìm kiếm, giao lưu nên phải đến những năm 2000, tôi mới bắt tay vào sưu tầm chuyên nghiệp”, ông Cường chia sẻ.

Hơn 20 năm sưu tầm, ông Cường chỉ mua về chứ chưa từng trao đổi hay bán cho bất kỳ ai, dù có rất nhiều người hỏi mua

Kể về hành trình hơn 20 năm theo đuổi đam mê để trở thành một nhà nghiên cứu không chuyên nhưng đầy tâm huyết, ông Cường chỉ mỉm cười: “Việc sưu tầm này giống như canh bạc, đôi khi phải trả giá bằng công sức, tiền bạc nhưng lại mua phải đồ giả (nhái) mang về nhà. Qua nhiều lần vấp ngã, tôi đã đúc rút được nhiều kinh nghiệm cho bản thân trong việc giám định cổ vật”.

Bộ đài gốm có niên đại thế kỷ XIII-XV

Trên hành trình hơn 20 năm đó, ông Cường đã sưu tầm được hơn 3.000 hiện vật từ thời kỳ đồ đá trước Công nguyên, đồ gốm sứ thời Đinh, Lý, Trần, Lê..., cho đến các đồ vật được chế tác từ đá, gốm, gỗ của nhiều vùng miền và cả những kỷ vật thời bao cấp. Trong đó, ông đang sở hữu 7 bộ cổng dinh thự bằng đá từ xa xưa.

Cột kinh Phật thời Trần được ông sưu tầm tại Ninh Bình trong lúc người dân đào móng nhà phát hiện

“Ở đâu có thông tin cổ vật là tôi lên đường tìm đến tận nơi bất kể ngày đêm, có khi đi cả tháng trời. Người thân trong gia đình và hàng xóm từng cho rằng tôi bị 'khùng, điên'.

Dù nhiều người khuyên ngăn nhưng không dập tắt được niềm đam mê của tôi. Điều may mắn nhất là tôi được vợ cổ vũ, động viên vượt qua những thời điểm khó khăn để vừa phát triển kinh doanh, vừa sống trọn với niềm đam mê cổ vật”, ông Cường cho hay.

Hiện nay, ông Cường đang sở hữu hơn 3.000 hiện vật

Kỷ niệm đáng nhớ nhất trong hành trình này của ông Cường chính là bức tranh bằng gỗ hàng trăm năm tuổi ở tỉnh Sơn La. Ông đã phải mất hơn 15 năm theo đuổi, thuyết phục chủ nhân với hàng chục chuyến đi. Cuối cùng, gia chủ mới chịu chuyển nhượng lại vì cảm động trước sự chân thành của ông.

Nói về mục tiêu của mình, ông Cường chia sẻ: “Tôi mong muốn gìn giữ những hiện vật theo dòng chảy lịch sử Việt Nam và để lại cho thế hệ mai sau”.

Bức tranh bằng gỗ cổ và mất hơn 15 năm ông Cường với có thể sưu tầm được

Cũng theo ông Cường, suốt hơn 20 năm sưu tầm, ông chỉ mua về chứ chưa từng trao đổi hay bán cho bất kỳ ai, dù có rất nhiều người hỏi mua. Ông khẳng định hoàn toàn không có yếu tố thương mại trong việc sưu tầm này.

Đến thời điểm hiện tại, các hiện vật ông Cường sưu tập đã được thẩm định cấp Nhà nước. Ông cũng đã được cấp phép thành lập Bảo tàng Long Giang (bảo tàng ngoài công lập) ngay tại chính ngôi nhà của mình.

Chiếc bát cổ bị rạn nứt được người xưa dùng vàng nung chảy để gắn lại

Đại diện Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình cho biết, trước đó Sở đã giao Bảo tàng tỉnh phối hợp với các đơn vị liên quan thành lập hội đồng giám định nhằm xác định hiện vật và niên đại. Quá trình giám định đã hoàn thành theo đúng quy định, làm cơ sở để cấp phép trưng bày tại bảo tàng ngoài công lập.

Theo đại diện Sở, việc thẩm định hiện vật và cấp phép được thực hiện nghiêm túc, đúng quy định của Luật Di sản văn hóa. Đây là bước bắt buộc để chuyển một bộ sưu tập cá nhân thành không gian văn hóa hợp pháp, có giá trị khoa học và lịch sử.

Ông Cường cũng sở hữu nhiều bộ cổng dinh thự xưa