Gagrage truyền thống lúng túng với làn sóng xe điện

Khó thích nghi với công nghệ mới

Trước đây, phần lớn công việc tại các cơ sở sửa chữa ô tô, xe máy xoay quanh động cơ đốt trong, hệ thống nhiên liệu, hộp số, dầu nhớt và các chi tiết cơ khí. Tuy nhiên, sự phát triển của phương tiện điện đang làm thay đổi nhu cầu dịch vụ hậu mãi.

Nhiều gara sửa chữa ô tô truyền thống chưa sẵn sàng chuyển đổi sang sửa chữa xe ô tô điện bởi khó khăn về trình độ, kiến thức và phần mềm.

Với ô tô điện, nhiều hạng mục bảo dưỡng quen thuộc như thay dầu động cơ, lọc dầu, bugi hay sửa chữa hệ thống nhiên liệu không còn. Thay vào đó, các vấn đề liên quan đến pin, mô-tơ điện, bộ điều khiển, hệ thống quản lý pin (BMS), phần mềm và điện tử là vấn đề chính.

Sự thay đổi này khiến không ít chủ xe gặp khó khăn lựa chọn địa chỉ sửa chữa. Như anh Xuân Thái sử dụng chiếc VinFast VF6 chạy dịch vụ chia sẻ, nếu xe hỏng chi tiết cơ khí, khung gầm sẽ dễ dàng lựa chọn nơi sửa tốt, giá rẻ vì gara nào cũng sửa được. Nhưng nếu liên quan đến hệ thống pin, phần mềm hay hệ điều khiển thì buộc phải đưa đến đại lý chính hãng. Cũng có cơ sở ngoài hãng sửa được nhưng ít và hiếm linh kiện.

Ngược lại, ở góc độ người sửa chữa ô tô truyền thống lâu năm, những gara này cũng gặp rất nhiều khó khăn với các dòng xe năng lượng mới, xe thuần điện, xe thông minh bởi các hệ thống pin, điện, hệ thống điều khiển hoàn toàn mới lạ, chưa được đào tạo bài bản và ít thực hành.

Theo ông Phạm Văn Bình, chủ gara BH Auto tại Hà Nội, rất khó để chuyển đổi từ cơ sở sửa chữa xe xăng/dầu sang xe điện là hệ thống phần mềm của hãng và đội ngũ nhân sự. Nếu không được đào tạo bài bản, chuyển giao công nghệ, phần mềm điều khiển pin cao áp, hệ biến tần của hãng thì rất khó sửa chữa. Tuy vậy, những hỏng hóc liên quan đến hệ thân vỏ thì không khó, gara nào cũng làm được dễ dàng.

Thợ cần được đào tạo bài bản

Kỹ sư ô tô Nguyễn Văn Triển, phụ trách kỹ thuật tại Toyota Mỹ Đình (Hà Nội) cho rằng, khó khăn lớn nhất của các gara bên ngoài chính là thiếu tài liệu sửa chữa và hiểu nguyên lý hoạt động của các dòng xe năng lượng mới. Thợ không được đào tạo chuyên sâu về xe điện, nên rất khó bắt bệnh và đưa ra phương pháp sửa chữa dứt điểm.

Hiện chưa có nhiều gara có thể sửa chữa pin xe ô tô điện, mở ra cơ hội rất lớn cho những ai kịp thời chuyển đổi.

Còn theo ông Phạm Văn Bình, từ những khó khăn, rào cản đó dẫn đến khó mở rộng quy mô sang cung ứng dịch vụ cho các dòng xe điện. Bởi muốn sửa chữa chuyên sâu xe điện, cơ sở phải trang bị thiết bị chẩn đoán, dụng cụ cách điện, thiết bị đo kiểm điện cao áp, phương tiện bảo hộ và khu vực làm việc đáp ứng yêu cầu an toàn. Vừa phải đảm bảo hoạt động hiện tại, vừa nâng cấp để sửa thêm mảng xe điện sẽ phải đầu tư mặt bằng, nhân sự, vốn liếng và thời gian học hỏi.

Bên cạnh đó, các dòng xe điện, xe năng lượng mới không sẵn linh kiện như xe xăng dầu. Việc phải chờ đợi linh kiện từ nhà máy, từ nước ngoài, kéo dài thời gian sửa chữa sẽ ảnh hưởng nguồn thu, lợi ích nên chưa kích thích chuyển đổi từ các gara truyền thống.

Không thích ứng sẽ bị tụt hậu

Những người có kinh nghiệm trong nghề sửa chữa ô tô lâu năm nhận định, các dòng xe điện, xe năng lượng mới ngày càng phổ biến, nếu các cơ sở sửa chữa không thích ứng, không kịp thời đào tạo nhân lực, mở rộng mô hình, về lâu dài sẽ bị ảnh hưởng đến doanh thu, nguy cơ tụt hậu dù lượng xe xăng dầu vẫn hoạt động rất lớn.

Để có thể thích nghi, các cơ sở sửa chữa ô tô cần đội ngũ kỹ thuật viên có khả năng làm việc với cả cơ khí truyền thống lẫn công nghệ điện – điện tử. Đào tạo lại nhân lực, cập nhật kiến thức về pin, hệ thống quản lý năng lượng và an toàn điện cao áp là yêu cầu ngày càng rõ rệt.

Cùng với đó, các hãng xe cần cởi mở hơn trong việc phổ biến tài liệu kỹ thuật, thiết bị chẩn đoán, phụ tùng, đào tạo nhân lực, chia sẻ kinh nghiệm. Qua đó sẽ góp phần tạo điều kiện cho các gara ngoài hãng tham gia thị trường dịch vụ hậu mãi xe điện. Có như vậy, người dân cũng sẽ yên tâm hơn khi mua xe ô tô điện, xe thông minh mà không quá lo lắng về vấn đề chăm sóc, sửa chữa sau này.