Gần 1.000 nghệ nhân, nghệ sĩ hội tụ tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội

Chiều 6.11, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội phối hợp với Tạp chí Kiến trúc tổ chức họp báo công bố Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ”, thông điệp “Kết tài hoa, dệt tài sản”.

Quang cảnh cuộc họp báo

Kết nối di sản với đời sống đô thị đương đại

Lễ hội năm nay được tổ chức trong 16 ngày cao điểm, với khoảng 150 hoạt động tại 5 cụm không gian chính gồm: Quảng trường Sáng tạo, Chợ Đồng Xuân, Đình và Di tích Phố cổ, Công viên Thống Nhất, Rạp hát và Sân khấu Cộng đồng. Bên cạnh đó, hơn 50 địa điểm cộng hưởng trên địa bàn thành phố cũng tham gia, tạo nên mạng lưới không gian sáng tạo kết nối di sản với đời sống đô thị đương đại.

Phát biểu tại cuộc họp báo, Phó Giám đốc Sở VHTTDL Hà Nội Lê Thị Ánh Mai cho biết, chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” tôn vinh tài hoa, kỹ năng và năng lực sáng tạo được tích lũy, trao truyền qua nhiều thế hệ. Nếu “Kẻ Chợ” gợi nhắc về đô thị giao thương, thì “Kẻ Nghệ” là hình ảnh cộng đồng những người làm nghề, từ nghệ nhân, tiểu thương đến nhà thiết kế, kiến trúc sư, nghệ sĩ, người làm công nghệ và thế hệ trẻ đang góp phần kiến tạo diện mạo Thủ đô.

Thông qua mạch kết nối “Thị - Phố - Nghề” và ba trục triển khai gồm kinh tế sáng tạo, nghệ thuật liên ngành, đồng sáng tạo, lễ hội hướng tới phát huy các nguồn lực văn hóa, di sản, hình thành những giá trị mới phục vụ phát triển đô thị.

Theo bà Lê Thị Ánh Mai, điểm mới của mùa lễ hội năm nay là định hướng chuyển từ tổ chức một sự kiện văn hóa sang xây dựng hệ sinh thái sáng tạo đô thị. Lễ hội không chỉ diễn ra trong 16 ngày tháng 11 mà còn là kết quả của quá trình chuẩn bị, kết nối và đồng kiến tạo xuyên suốt từ đầu năm 2026.

“Với thông điệp "Kết tài hoa, dệt tài sản", lễ hội hướng tới chuyển hóa các giá trị văn hóa, di sản, tri thức và năng lực sáng tạo thành những tài sản có khả năng phát triển lâu dài, góp phần tạo sinh kế, việc làm, thúc đẩy hợp tác và đưa công nghiệp văn hóa trở thành động lực tăng trưởng của Thủ đô”, bà Lê Thị Ánh Mai nhấn mạnh.

Phó Giám đốc Sở VHTTDL Hà Nội Lê Thị Ánh Mai phát biểu tại cuộc họp báo

Đánh giá ý nghĩa của lễ hội, Kiến trúc sư Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam cho rằng, kiến trúc không chỉ là nghệ thuật tổ chức không gian sống mà còn là cách một dân tộc gìn giữ bản sắc, biểu đạt ý thức và khát vọng phát triển.

Từ những con phố, làng nghề, ngôi đình, khu phố cổ đến các không gian ven sông, kiến trúc luôn gắn kết chặt chẽ giữa đời sống kinh tế và chiều sâu văn hóa của Thăng Long – Hà Nội.

Trong bối cảnh công nghiệp văn hóa được xác định là động lực phát triển, kiến trúc không chỉ tạo dựng công trình mà còn kiến tạo hạ tầng, không gian và hệ sinh thái để các ngành sáng tạo phát triển, từ mỹ thuật, thủ công mỹ nghệ, thời trang đến du lịch.

Ông khẳng định Hội Kiến trúc sư Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành cùng Hà Nội và UNESCO, tập hợp đội ngũ chuyên gia, tôn vinh các dự án sáng tạo xuất sắc, góp phần đưa lễ hội trở thành mô hình có thể nhân rộng tại các đô thị trên cả nước.

Bà Phạm Thị Thanh Hường, Trưởng ban Văn hóa UNESCO tại Việt Nam phát biểu

Bà Phạm Thị Thanh Hường, Trưởng ban Văn hóa UNESCO tại Việt Nam nhận định, lễ hội năm 2026 mang ý nghĩa đặc biệt khi diễn ra đúng dịp kỷ niệm 50 năm Việt Nam trở thành thành viên chính thức của UNESCO. Đây cũng là dịp nhấn mạnh vai trò của hợp tác bền vững trong việc đưa văn hóa và sáng tạo trở thành động lực phát triển.

UNESCO cam kết tiếp tục đồng hành cùng Hà Nội mở rộng hệ sinh thái sáng tạo, lan tỏa bản sắc văn hóa và tăng cường kết nối quốc tế.

Kiến trúc sư Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam phát biểu

Nhiều không gian di sản trở thành điểm hẹn sáng tạo

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 là lần đầu tiên mô hình lưu trú sáng tác quốc tế được đưa vào chương trình.

Các nghệ sĩ quốc tế sẽ làm việc trực tiếp với cộng đồng sáng tạo Việt Nam tại những không gian di sản như Tháp nước Hàng Đậu, Chợ Đồng Xuân và các nhà hát, thông qua hoạt động đồng nghiên cứu, đồng sáng tạo và chuyển giao kỹ thuật.

Lễ hội cũng lần đầu triển khai theo 5 cụm không gian, mỗi khu vực mang một định hướng riêng nhưng cùng kể câu chuyện về sự kết nối giữa thị, phố và nghề.

Nghệ nhân nghề dệt lụa

Tại khu vực phía Đông hồ Hoàn Kiếm, chương trình “Quảng trường Sáng tạo” giới thiệu cuộc đối thoại giữa kiến trúc và nghệ thuật Art Hanoi 2026, quy tụ 11 nghệ sĩ nhiều thế hệ với các tác phẩm hội họa, điêu khắc, sắp đặt. Cùng với đó là hai hội chợ “Nghề & Nghệ”, “Makers Market - Chăm hoa đua nở” (13 – 15.11) giới thiệu các sản phẩm thiết kế và mở ra cơ hội hợp tác kinh tế sáng tạo.

Tại Chợ Đồng Xuân, triển lãm đa giác quan “Chạm Đồng Xuân” (14 – 28.11) đưa nghệ thuật đương đại vào không gian của một khu chợ đang hoạt động, kết nối nghệ thuật với kiến trúc, hàng hóa, âm thanh và nhịp sống thương mại.

Chương trình do Nguyễn Anh Tuấn (Heritage Art Space) giám tuyển, quy tụ 26 nghệ sĩ và nhóm nghệ sĩ trong nước, quốc tế. Đáng chú ý, các tiểu thương cũng tham gia đóng góp câu chuyện, chất liệu và trực tiếp đồng hành trong quá trình sáng tạo.

Tại khu vực phố cổ, chương trình “Chuyện Đình trong Phố” (14 – 28.11) của giám tuyển Nguyễn Thế Sơn kết nối 12 đình, hội quán với Văn Miếu - Quốc Tử Giám, mở ra hành trình khám phá lịch sử nghề nghiệp, phố nghề và những kỹ nghệ truyền thống của Thăng Long. Công chúng có cơ hội trải nghiệm nghề xưa ngay trong không gian đình, di tích.

Không gian sáng tạo

Trong khi đó, chương trình nghệ thuật “Hà Nội Sáng Đèn” do Nguyễn Quốc Hoàng Anh (Lên Ngàn) giám tuyển mang đến 17 chương trình tại 11 địa điểm biểu tượng của thành phố. Với sự tham gia của gần 30 nghệ sĩ quốc tế và hơn 150 nghệ sĩ, nghệ nhân, vũ công Việt Nam, chương trình kết nối âm nhạc thể nghiệm, sân khấu đương đại, nghệ thuật liên ngành và nghệ thuật truyền thông mới.

Tại Công viên Thống Nhất, dự án “Mầm sáng tạo” hướng tới biến không gian công viên thành vườn ươm sáng tạo đô thị. Hai pavilion “Mây” và “Kén” ra mắt ngày 21.11, giới thiệu các sáng kiến, ý tưởng được tuyển chọn từ những cuộc thi trong năm, đồng thời khuyến khích công chúng tham gia vào quá trình sáng tạo.

Đưa sản phẩm sáng tạo đến gần hơn với thị trường

Không dừng lại ở việc trưng bày, trình diễn các tác phẩm, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 đặt trọng tâm vào việc tìm kiếm đầu ra cho các sản phẩm sáng tạo, tăng cường kết nối giữa nghệ nhân, nhà thiết kế, doanh nghiệp và thị trường.

Phối cảnh một không gian sáng tạo tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội

Các chương trình như “Kết duyên Sáng tạo” kết nối nhà thiết kế với nghệ nhân để phát triển sản phẩm thủ công đương đại; Summer Camp “Re:Craft - Làng nghề tái sinh” đưa giảng viên, sinh viên cùng làm việc với nghệ nhân, phát triển sản phẩm mẫu từ tri thức làng nghề. Các thương hiệu thiết kế cũng được kết nối với những ngành nghề truyền thống như sơn mài, lụa, bạc, trầm, dược liệu và các tour trải nghiệm tại không gian phố cổ.

Đặc biệt, lần đầu tiên Giải thưởng Thiết kế Sáng tạo Hà Nội được công bố nhằm tôn vinh những đóng góp sáng tạo tiêu biểu, phát huy giá trị di sản và tri thức bản địa, thúc đẩy công nghiệp văn hóa và hệ sinh thái sáng tạo của Thủ đô.

Theo Ban tổ chức, qua bốn mùa tổ chức từ năm 2021, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội đã từng bước hình thành mạng lưới kết nối nghệ sĩ, kiến trúc sư, nhà thiết kế, nghệ nhân, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp và các đối tác quốc tế. Nhiều không gian di sản được đánh thức, những thực hành sáng tạo mới được đưa đến gần hơn với công chúng.

Mùa thứ năm được kỳ vọng tạo bước chuyển rõ nét hơn, không chỉ dừng ở việc tổ chức các hoạt động văn hóa, nghệ thuật mà hướng tới hình thành những mô hình hợp tác, sản phẩm và không gian sáng tạo có khả năng tiếp tục phát triển sau khi lễ hội khép lại.

Lễ khai mạc “Thăng Long Kẻ Nghệ” diễn ra lúc 19h ngày 13.11 tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm. Gala bế mạc “Hà Nội, những vang động” tổ chức lúc 19h30 ngày 28.11 tại Chợ Đồng Xuân.