Gần 1.000 người tử vong, Bangladesh căng mình chống dịch sởi

Tại một bệnh viện ở thủ đô Dhaka, bé Rojatun Jannat Ramisa, 8 tháng tuổi, đang khó thở trong khi cha mẹ bất lực ngồi bên cạnh. Em là một trong hàng nghìn trẻ em mắc sởi trong đợt bùng phát đang lan rộng tại Bangladesh.

Mẹ của Ramisa, bà Ranu Akhter, đã phải di chuyển hàng trăm km từ miền đông Bangladesh đến một bệnh viện nhi chuyên khoa ở Dhaka sau khi các bác sĩ địa phương giới thiệu để con gái được điều trị.

Một phụ nữ chăm sóc con mình ở bệnh viện. Ảnh: AP/Mahmud Hossain Opu

“14 ngày trước, khi chúng tôi ở bệnh viện huyện, có những đứa trẻ khác cũng được điều trị cùng con gái tôi. Tôi thấy chúng đều bị phát ban đỏ, lở loét trong miệng và sốt”, bà Akhter nói với AP tại Bệnh viện Nhi Dhaka.

Theo bà, những gì chứng kiến tại bệnh viện khiến bà nhận ra mức độ nghiêm trọng của đợt dịch.

Gần 1.000 người tử vong

Bangladesh bắt đầu gấp rút ứng phó với dịch sởi từ tháng 3, sau khi hơn 100 trẻ em tử vong chỉ trong chưa đầy một tháng.

Theo Tổng cục Dịch vụ Y tế Bangladesh, tính đến thứ Ba, nước này đã ghi nhận 999 ca tử vong trong các trường hợp nghi mắc sởi kể từ đầu năm.

Bộ Y tế Bangladesh cho biết từ tháng 3 đến nay, cả nước ghi nhận hơn 166.000 trường hợp nghi mắc sởi, trong đó 19.835 ca được xác nhận bằng xét nghiệm.

Chính phủ đã phối hợp với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), UNICEF triển khai chiến dịch tiêm chủng khẩn cấp từ tháng 3. Ban đầu, chương trình tập trung vào trẻ từ 6 tháng đến 5 tuổi, sau đó được mở rộng theo từng giai đoạn trên toàn quốc.

Sởi là bệnh truyền nhiễm qua đường hô hấp có khả năng lây lan rất cao, thường gây sốt, các triệu chứng hô hấp và phát ban. Theo WHO, bệnh có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng, thậm chí tử vong, đặc biệt ở trẻ nhỏ.

Hai liều vaccine có khả năng bảo vệ hiệu quả trước bệnh sởi. Tuy nhiên, WHO cho biết cần ít nhất 95% dân số được tiêm chủng để ngăn chặn sự lây lan trong cộng đồng. Tỷ lệ này cũng giúp bảo vệ những trẻ chưa đủ tuổi tiêm vaccine và những người có hệ miễn dịch suy yếu.

Tỷ lệ tiêm chủng suy giảm

Theo ước tính của WHO và UNICEF, khoảng 86% trẻ em Bangladesh được tiêm đủ liều vaccine sởi thứ hai theo khuyến cáo trong năm 2025, giảm đáng kể so với mức 93% của năm 2024.

Bangladesh từng kiểm soát khá tốt bệnh sởi nhờ chương trình tiêm chủng quốc gia kéo dài nhiều thập kỷ. Từ năm 2021 đến 2025, nước này chỉ ghi nhận khoảng 100-300 ca mắc sởi mỗi năm, giảm mạnh so với 2.410 ca vào năm 2020.

Tuy nhiên, những gián đoạn trong chương trình tiêm chủng những năm gần đây đã khiến ngày càng nhiều trẻ em bỏ lỡ các mũi vaccine quan trọng.

Đại dịch COVID-19 trước tiên làm gián đoạn hoạt động tiêm chủng định kỳ. Đến năm 2024, Bangladesh tiếp tục bỏ lỡ phần lớn chiến dịch tiêm chủng quy mô lớn vốn được tổ chức bốn năm một lần.

Atiqul Islam, chuyên gia sơ sinh và nhi khoa tại Bệnh viện và Viện Nhi đồng Bangladesh, cho biết nhiều phụ huynh không đưa con đi tiêm vaccine trong thời kỳ đại dịch năm 2021 và 2022.

“Những đứa trẻ hiện nay 4 hoặc 5 tuổi, nhiều em đã bỏ lỡ các mũi tiêm chủng. Điều đó tạo ra một khoảng trống”, ông nói.

Theo bác sĩ Islam, trong giai đoạn chính phủ lâm thời trước đây, vaccine cũng không có sẵn tại nhiều trung tâm tiêm chủng, khiến tình trạng thiếu hụt miễn dịch trong cộng đồng càng trở nên nghiêm trọng.

Bệnh viện quá tải vì trẻ mắc sởi

Tình hình tại các bệnh viện đang có dấu hiệu cải thiện, nhưng các bác sĩ cho rằng tốc độ chưa đủ nhanh.

Tại Bệnh viện Nhi đồng Bangladesh, bác sĩ Islam cho biết các nhân viên y tế đang phải điều trị cho nhiều trẻ mắc sởi với những biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, tiêu chảy và viêm não.

“Trong sáu tháng qua, chúng tôi liên tục điều trị cho bệnh nhân mắc bệnh sởi và chúng tôi đã kiệt sức”, ông nói.

Đợt bùng phát hiện nay cho thấy những khoảng trống trong chương trình tiêm chủng có thể nhanh chóng tạo điều kiện để bệnh sởi quay trở lại. Bangladesh đang đẩy mạnh tiêm vaccine nhằm tăng tỷ lệ miễn dịch trong cộng đồng và ngăn dịch bệnh tiếp tục cướp đi sinh mạng của trẻ em.