Gắn mã định danh bất động sản, thị trường sẽ minh bạch và bớt 'ảo' hơn

Cấp “căn cước” cho bất động sản

Mã định danh này là chuỗi tối đa 40 ký tự gồm chữ và số. Cấu trúc của mã được tạo lập tự động trên hệ thống, bao gồm các trường thông tin: Mã thông tin dự án, công trình; mã định danh địa điểm (nếu có); dãy ký tự tự nhiên. Hệ thống dữ liệu sẽ được Bộ Xây dựng quản lý thống nhất trên toàn quốc, trong khi UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm thu thập và cập nhật tại địa phương.

Việc định danh bất động sản được nhìn nhận là giúp thị trường minh bạch hơn, người dân tiếp cận thông tin “sạch” hơn

Theo quy định mới, việc khai thác dữ liệu về quản lý đất đai, nhà ở và thị trường bất động sản được thực hiện theo cơ chế phân quyền chặt chẽ. Bộ Xây dựng là cơ quan được khai thác toàn bộ thông tin, dữ liệu đã được tích hợp, kết nối và chia sẻ trên hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản. Tuy nhiên, các hoạt động khai thác liên quan đến dữ liệu cá nhân và dữ liệu chủ thể phải tuân thủ nghiêm các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, khung kiến trúc dữ liệu quốc gia và cơ chế quản trị dữ liệu. Việc truy cập được thực hiện theo phân quyền cụ thể, có giám sát và phải nêu rõ mục đích sử dụng; đối với dữ liệu nhạy cảm, thông tin phải được ẩn danh hoặc cấp quyền truy cập đặc biệt. Các bộ, ngành khác được phép khai thác dữ liệu phục vụ công tác quản lý Nhà nước trong phạm vi lĩnh vực mình phụ trách.

Trường hợp cần khai thác ngoài phạm vi này phải được sự chấp thuận của cơ quan quản lý hệ thống thông tin. UBND cấp tỉnh được quyền truy cập toàn bộ dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản trong địa bàn quản lý, phục vụ điều hành, quy hoạch và quản lý phát triển đô thị. Đối với tổ chức, cá nhân có nhu cầu khai thác thông tin chuyên ngành hoặc dữ liệu chi tiết, việc tiếp cận được thực hiện thông qua phiếu yêu cầu theo các hình thức: Nộp trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, nộp trực tiếp tại Bộ phận một cửa của Bộ Xây dựng, gửi qua bưu chính hoặc thông qua hệ thống giải quyết thủ tục hành chính của Bộ. Cơ chế này nhằm bảo đảm dữ liệu được sử dụng đúng mục đích, minh bạch và phù hợp với quy định pháp luật.

Việc xây dựng hệ thống định danh bất động sản được kỳ vọng sẽ tạo ra bước chuyển quan trọng trong công tác quản lý và vận hành thị trường. Khi mỗi thửa đất, căn nhà hoặc tài sản bất động sản được cấp một mã định danh riêng, các thông tin liên quan đến tài sản đó như vị trí, tình trạng pháp lý, lịch sử giao dịch hay biến động sở hữu sẽ được cập nhật và quản lý trong một hệ thống dữ liệu thống nhất.

Từ 1-3-2026, bất động sản được gắn mã định danh

Minh bạch thông tin về bất động sản

Theo giới chuyên gia, trước mắt quy định mới có thể tác động đến tâm lý nhóm đầu tư ngắn hạn, nhóm đóng góp phần lớn giao dịch nhà đất thời gian qua. Bởi theo báo cáo của Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), trong năm 2025 có khoảng 75% giao dịch nhà ở đến từ nhóm khách mua căn thứ hai trở lên, trong đó khoảng 10% là nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy tài chính ngắn hạn. Việc định danh nhà đất có thể tạo tâm lý e ngại, thận trọng cho nhóm nhà đầu tư này khi xuống tiền, gây ra tình trạng giảm thanh khoản cục bộ.

Tuy nhiên, về lâu dài, TS Nguyễn Văn Đính - Chủ tịch VARS nhận định, việc định danh giúp giải quyết một trong những điểm yếu lớn nhất của thị trường hiện nay là thiếu minh bạch thông tin. Nhiều năm qua, người mua nhà thường phải phụ thuộc vào thông tin từ môi giới hoặc chủ đầu tư, trong khi dữ liệu chính thức còn phân tán, khó tiếp cận. Khi bất động sản có mã định danh, người dân và nhà đầu tư có thể kiểm tra thông tin rõ ràng hơn, hạn chế những rủi ro như mua phải đất vướng quy hoạch, đất đang tranh chấp hoặc dự án chưa đủ pháp lý. Theo các chuyên gia, đây là nền tảng để hình thành hệ sinh thái dữ liệu bất động sản, tương tự nhiều quốc gia đã triển khai thành công.

GS Đặng Hùng Võ - nguyên Thứ trưởng Bộ TN-MT (cũ) chỉ ra rằng, trước đây việc quản lý chủ yếu dừng ở cấp huyện, sau đó mở rộng lên cấp tỉnh khi có liên thông nội bộ, nhưng chưa cho phép quản lý tài sản nhà ở và đất đai ở quy mô quốc gia. Điều này khiến công tác thống kê, tổng hợp dữ liệu phải đi qua nhiều tầng nấc, mất thời gian và thiếu tính đồng bộ. Nay với việc định danh các bất động sản, dữ liệu được số hóa và liên thông ở quy mô quốc gia giúp hoạt động của người dân, cơ quan quản lý nhà nước và các bên liên quan tra cứu thông tin, thống kê, chuyển nhượng hay thực hiện các nghiệp vụ liên quan đến bất động sản sẽ trở nên thuận lợi và minh bạch hơn.

Ông Đinh Minh Tuấn - Giám đốc khu vực miền Nam của trang thông tin Batdongsan.com.vn cho rằng, có thể hình dung mã định danh bất động sản giống như “căn cước công dân” của mỗi bất động sản. Khi một tài sản được gắn mã định danh, toàn bộ thông tin liên quan đến tài sản đó sẽ được quản lý rõ ràng và minh bạch. Theo ông Đặng Minh Tuấn, tác động lớn nhất của việc định danh bất động sản là giúp thị trường có được một cơ sở dữ liệu minh bạch và đầy đủ. Khi đó, cơ quan quản lý nhà nước có thể nắm bắt được toàn bộ thông tin về tình trạng bất động sản trên phạm vi cả nước, từ đó hỗ trợ công tác quản lý hiệu quả hơn. “Việc định danh giúp dữ liệu thị trường trở nên minh bạch hơn. Khi có hệ thống dữ liệu đầy đủ, các giao dịch bất động sản sẽ được số hóa, từ đó hạn chế những hiện tượng tiêu cực như kê khai 2 mức giá, mua bán bất động sản ảo hay thao túng giá thị trường” - ông Đặng Minh Tuấn nhận định.

Bên cạnh đó, hệ thống định danh còn được kỳ vọng sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên đất đai. Khi thông tin về quyền sở hữu và số lượng bất động sản được quản lý rõ ràng, cơ quan quản lý có thể xây dựng các chính sách điều tiết phù hợp, góp phần hạn chế tình trạng đầu cơ hoặc “găm hàng” nhằm tạo ra sự khan hiếm “ảo” trên thị trường. Về phía người mua nhà, việc định danh bất động sản cũng mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Hiện nay, nhiều người mua vẫn đang gặp khó khăn trong việc xác minh tính pháp lý của bất động sản trước khi giao dịch do thông tin còn phân tán và không rõ ràng. Trong nhiều trường hợp, người mua phải nhờ đến các đơn vị trung gian để thẩm định hồ sơ, qua đó phát sinh thêm chi phí và thời gian. Theo ông Đinh Minh Tuấn, khi mỗi bất động sản có mã định danh riêng, người mua có thể dễ dàng tra cứu thông tin về tài sản như lịch sử giao dịch, tình trạng pháp lý hay các biến động trước đó. Điều này không chỉ giúp giảm chi phí thẩm định mà còn giúp người mua đưa ra quyết định chính xác hơn.

Hải Dương