Gắn phát triển đô thị với tổ chức lại không gian nông thôn

Tại Hội nghị đối thoại giữa Chủ tịch UBND TP Hà Nội với nông dân Thủ đô năm 2026 vừa tổ chức, qua các ý kiến tại Hội nghị, có một số nhóm vấn đề lớn cần tập trung giải quyết liên quan nông nghiệp - nông thôn - nông dân: Những khó khăn về đất đai, quy hoạch, hạ tầng sản xuất, phòng, chống thiên tai, bảo đảm sinh kế trong quá trình đô thị hóa; đổi mới phương thức sản xuất, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tập thể, liên kết tiêu thụ nông sản; chuyển đổi nghề nghiệp, phát triển làng nghề, tổ chức lại không gian nông thôn, nâng cao đời sống người nông dân.

Hà Nội đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao về tăng trưởng kinh tế, phát triển kết cấu hạ tầng, tổ chức lại không gian đô thị, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân, vì vậy Chủ tịch UBND TP cho rằng nông nghiệp, nông dân, nông thôn Thủ đô cũng đang đứng trước những thay đổi lớn. Một bộ phận đất nông nghiệp sẽ chuyển sang phục vụ phát triển đô thị, công nghiệp, dịch vụ, các công trình hạ tầng; cơ cấu lao động nông thôn tiếp tục chuyển dịch, nhiều làng quê trở thành một phần của không gian đô thị.

Định hướng phát triển nông nghiệp trong giai đoạn tới, lãnh đạo Hà Nội cho biết phải đặt nông nghiệp trong tổng thể phát triển Thủ đô và liên kết vùng Thủ đô. Với đặc điểm của một đô thị lớn, TP không thể phát triển nông nghiệp theo hướng mở rộng diện tích hay chạy theo sản lượng, mà phải chuyển mạnh sang nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp công nghệ cao, sản xuất hàng hóa chất lượng cao, có giá trị kinh tế, hiệu quả sử dụng đất lớn. Bên cạnh đó, Hà Nội cần phát huy vai trò trung tâm về khoa học công nghệ, giống, chế biến, logistics, thương mại, tiêu thụ nông sản; tăng cường liên kết với các tỉnh trong vùng Thủ đô và vùng Đồng bằng sông Hồng.

Với quá trình đô thị hóa, lãnh đạo TP yêu cầu gắn phát triển đô thị với tổ chức lại không gian nông thôn, gìn giữ bản sắc văn hóa, nâng cao chất lượng sống của người dân. Trong quy hoạch và phát triển Hà Nội thời gian tới, cần quan tâm đúng mức đến mô hình “làng trong phố, phố trong làng”. Phát triển đô thị hiện đại không đồng nghĩa với việc xóa đi những giá trị của làng quê truyền thống. Các làng cổ, làng nghề, không gian văn hóa cộng đồng, cảnh quan sinh thái và những giá trị truyền thống cần được bảo tồn, khai thác hợp lý, đồng thời bổ sung hạ tầng, dịch vụ, điều kiện sống văn minh, hiện đại. Các khu vực đô thị mới cần có không gian xanh, không gian sinh thái, hoạt động văn hóa cộng đồng, sự kết nối với những giá trị truyền thống của địa phương.

Tại Hội nghị, lãnh đạo TP nêu rõ: “Quá trình phát triển không chỉ đặt ra yêu cầu chuyển đổi đất đai, chuyển đổi mô hình sản xuất, mà còn là tạo việc làm, chuyển đổi nghề nghiệp, nâng cao thu nhập cho người dân. Những vấn đề thiết thực như hộ nông dân sau khi bị thu hồi đất sẽ làm nghề gì, thu nhập từ đâu, con em được đào tạo và có cơ hội việc làm như thế nào cần đặt ra ngay trong quá trình xây dựng, triển khai các dự án phát triển. Những yêu cầu này phải được tính toán ngay từ khâu quy hoạch, không chờ đến khi đô thị hình thành mới đặt vấn đề”.

Những quan điểm nêu trên của lãnh đạo TP Hà Nội là rất đúng đắn. Với Hà Nội, đô thị hóa là xu thế tất yếu; và cần được định hướng, quản lý, tổ chức thực hiện tốt, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phát triển và quyền lợi chính đáng của người dân.