Gặp bác sĩ kể chuyện nghề bằng âm nhạc

Những sáng tác của anh như 'con tằm rút ruột để nhả tơ' đã nhận được sự đồng cảm thấu hiểu của nhiều người, có hàng nghìn thậm chí hàng chục nghìn lượt like, share và commnet, phóng viên Sức khỏe & Đời sống đã có cuộc trò chuyện với TS. BS Vũ Xuân Thành xoay quanh câu chuyện này.

-Trong hai năm gần đây trên facebook, youtube và nhiều sinh viên ngành y biết đến TS.BS Vũ Xuân Thành không chỉ bởi chuyên môn mà còn biết đến anh với vai trò là tác giả của nhiều ca khúc lắng đọng, cảm xúc và tràn đầy sức sống về nghề y, ngành y. Cơ duyên nào đưa anh đến một lĩnh vực 'trái tay' này?

TS.BS Vũ Xuân Thành: Từ nhỏ, tôi đã yêu thích âm nhạc và thường nghe nhạc để thư giãn sau những giờ học và làm việc căng thẳng. Tôi không được đào tạo bài bản về âm nhạc. Việc sáng tác đến với tôi một cách tự nhiên, bắt đầu từ những dòng cảm xúc viết vội sau một ca mổ dài hoặc một câu chuyện đặc biệt với bệnh nhân. Nghề y có áp lực rất lớn – áp lực về chuyên môn, trách nhiệm và cả cảm xúc. Vì thế, với âm nhạc tôi không cho là một cách "giải tỏa", mà tôi coi đó là một cách "ghi lại". Ghi lại những câu chuyện nghề mà đôi khi chúng tôi không có đủ thời gian để kể bằng lời.

TS.BS Vũ Xuân Thành tác giả của nhiều ca khúc mới nổi về ngành y.

-Anh muốn 'ghi lại' những câu chuyện nghề bằng âm nhạc như anh chia sẻ, nhưng anh lại không được đào tạo bàibản về âm nhạc điều này có gây khó khăn gì cho anh trong quá trình sáng tác? trong số những ca khúc được công bố anh thích khúc nào nhất, vì sao?

TS.BS Vũ Xuân Thành: Tôi ứng dụng AI như một công cụ hỗ trợ trong phối khí, hòa âm và xử lý âm thanh. Tuy nhiên, phần lời và tinh thần của bài hát vẫn xuất phát từ trải nghiệm thật của người làm nghề. AI chỉ giúp tôi thể hiện ý tưởng trọn vẹn hơn, chứ không thể thay thế cảm xúc.

Đến nay, tôi đã sáng tác một số ca khúc về ngành y, nghề y tái hiện hành trình từ thời sinh viên y khoa với "Tình yêu giảng đường Y", quá trình học Bác sĩ Nội trú và trở thành giảng viên qua "Áo trắng ước mơ", hình ảnh người thầy trong y khoa với "Người thầy áo trắng", chân dung người bác sĩ trong "Bác sĩ cũng là người bình thường thôi", "Vội nhưng tận tâm", hay những hy sinh thầm lặng của điều dưỡng, kỹ thuật viên trong "Điều dưỡng – Những người lặng thầm". Tôi cũng viết về cái Tết của những người mặc áo blouse trong "Tết của blouse trắng", và gần đây nhất là những trăn trở của nhân viên y tế tại các cơ sở công lập qua ca khúc "Nếu một ngày tôi phải rời đi'.

Trong số đó, tôi yêu thích nhất bài "Bác sĩ cũng là người bình thường thôi". Bởi bài hát nhắc rằng phía sau chiếc áo blouse là một con người với cảm xúc, lo lắng, niềm vui và cả những giới hạn rất đời thường. Chính điều đó khiến tôi thêm trân trọng nghề mình đã chọn và tiếp tục gắn bó với nó.

TS.BS Vũ Xuân Thành khám cho bệnh nhân và hướng dẫn sinh viên trong thực hành lâm sàng.

Theo dõi trang đăng tải các ca khúc của anh tôi thấy có hàng chục nghìn lượt like, share và comment điều đó cho thấy sức hút của âm nhạc trong ngành y cũng không nhỏ, anh có nghĩ mình sẽ tập trung nhiều hơn cho 'thị phần' khá hút khách này không?

TS.BS Vũ Xuân Thành: Tất nhiên là không, vì như tôi nói tôi sáng tác âm nhạc đơn giản chỉ là 'ghi lại' hành trình nghề nghiệp của mình và đồng nghiệp, còn làm bác sĩ chữa bệnh và giảng viên giảng dậy vẫn là nghề chính, đó là 'nghiệp' mà tôi sẽ theo đuổi cả đời. Hiện nay, tôi vừa tham gia điều trị và tham gia giảng dậy tại trường Đại học. Với một giảng viên đại học tôi không chỉ đào tạo hướng dẫn bác sĩ nội trú, học viên sau đại học trong lĩnh vực chấn thương chỉnh hình – phục hồi chức năng của Đại học Y Dược TPHCM mà còn tham gia các đề tài, viết bài nghiên cứu đăng trên các tạp chí khoa học trong nước và quốc tế. Ngoài ra, bác sĩ chúng tôi còn phải thường xuyên cập nhật kiến thức chuyên ngành, học hỏi không ngừng để nâng cao năng lực chuyên môn bản thân nên công việc cũng khá bận rộn. Và, với tôi chỉ khi tôi làm việc, hành nghề thì tôi mới lại có thêm chất liệu để sáng tác âm nhạc và do đó âm nhạc chỉ là một phần để làm phong phú giúp tôi giải tỏa những căng thẳng sau mỗi ca mổ khó, sau mỗi giờ lên lớp…

Anh có nhận được nhiềuphản hồi từ khán giả trong những sáng tác của mình không?

TS.BS Vũ Xuân Thành: Tôi nhận được khá nhiều tin nhắn, đặc biệt là từ đồng nghiệp và bệnh nhân. Có những sinh viên y khoa chia sẻ rằng các bạn thấy tự hào hơn về con đường mình đã chọn. Có đồng nghiệp nói rằng họ nghe bài hát sau một ca trực mệt và cảm thấy được "thấu hiểu". Điều đó khiến tôi rất xúc động.

Một số bệnh nhân cũng nhắn rằng qua những ca khúc ấy, họ hiểu hơn về công việc phía sau cánh cửa phòng mổ. Với tôi, đó là điều đáng quý nhất – khi âm nhạc trở thành cầu nối giữa người thầy thuốc và cộng đồng.

TS.BS Vũ Xuân Thành cùng các đồng nghiệp trong một ca phẫu thuật chấn thương chỉnh hình.

Tôi nghĩ chắc là sẽ cũng có những comment không đồng tình với các sáng tác của anh và anh phản ứng với điều đó như thế nào?

Tôi nghĩ đó là điều bình thường. Âm nhạc là cảm nhận cá nhân. Không phải tác phẩm nào cũng phù hợp với tất cả mọi người. Tôi không xem mình là một nhạc sĩ chuyên nghiệp, mà là một bác sĩ dùng âm nhạc để kể chuyện nghề.

Nếu có góp ý chuyên môn, tôi sẵn sàng lắng nghe để hoàn thiện hơn. Còn với những nhận xét mang tính cảm xúc, tôi vẫn tôn trọng. Điều quan trọng nhất với tôi không phải là sự nổi tiếng hay được đánh giá cao, mà là những người thực sự đồng cảm và tìm thấy một phần mình trong bài hát.

-Trước thềm ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2, anh muốn gửi gắm điều gì đến độc giả?

TS.BS Vũ Xuân Thành: Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2 là dịp rất đặc biệt. Tôi đang ấp ủ một ca khúc mới với chủ đề tri ân những người làm nghề y – không chỉ bác sĩ mà cả điều dưỡng, hộ lý, kỹ thuật viên, những người thầm lặng phía sau ánh đèn phòng mổ.

Tôi mong bài hát mang tinh thần tích cực, tự hào và nhân văn, như một món quà tinh thần gửi tới đồng nghiệp. Nếu hoàn thiện kịp, tôi hy vọng sẽ ra mắt đúng dịp 27/2.

Sự chia sẻ thẳng thắn, thân thiện và nghiêm túc giữa thầy và trò giúp các giờ học thực hành bớt căng thẳng và cũng là nguồn cảm hứng cho những sáng tác của anh.

Và một điều nữa, tôi mong xã hội hiểu hơn về nghề y, người làm ngành y – không chỉ là hình ảnh trong phòng cấp cứu hay trên bàn mổ, mà là những con người có cảm xúc, có trăn trở, có những đêm trằn trọc vì bệnh nhân. Và đó cũng là lý do tôi chọn âm nhạc để gửi gắm những tâm tình của bản thân một cách mềm mại và dễ 'chạm' hơn đến mọi người.

Trân trọng cảm ơn Bác sĩ!

H.Nguyên