Gặp khó trong sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp kiến nghị gỡ vướng

Cục Thống kê (Bộ Tài chính) vừa công bố kết quả điều tra xu hướng sản xuất kinh doanh (SXKD) với sự tham gia của hơn 6.000 doanh nghiệp ngành công nghiệp chế biến, chế tạo.

Kết quả điều tra cho thấy hoạt động SXKD của doanh nghiệp ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục cải thiện trong quý II/2026 và xu hướng lạc quan được duy trì sang quý III/2026.

Cụ thể, có 79,7% doanh nghiệp đánh giá hoạt động SXKD trong quý II/2026 tốt hơn hoặc ổn định so với quý I/2026. Chỉ có 20,3% doanh nghiệp nhận định hoạt động SXKD gặp nhiều khó khăn hơn.

Triển vọng quý III/2026 được đánh giá khả quan hơn khi có tới 83,4% doanh nghiệp dự báo hoạt động SXKD sẽ cải thiện hoặc ổn định so với quý II/2026. Tỷ lệ doanh nghiệp dự báo khó khăn giảm xuống còn 16,6%.

Kết quả điều tra cũng cho thấy, hoạt động SXKD trong quý II/2026 đều cải thiện ở cả ba khu vực doanh nghiệp. Chỉ số cân bằng (chênh lệch giữa tỷ lệ doanh nghiệp đánh giá tích cực và tiêu cực) của khu vực doanh nghiệp nhà nước đạt 20,7%, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đạt 18,8% và khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước đạt 14%.

Theo Cục Thống kê, gần 80% doanh nghiệp đánh giá hoạt động SXKD trong quý II/2026 tốt hơn hoặc giữ ổn định so với quý I/2026.

Dự báo trong quý III/2026, chỉ số cân bằng chung tiếp tục tăng thêm 6,8 điểm phần trăm so với quý II, trong đó mức cải thiện tập trung chủ yếu ở khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước và doanh nghiệp FDI.

Theo kết quả điều tra, một số ngành tiếp tục duy trì đà tăng trưởng từ các quý trước.

Nổi bật là ngành sản xuất sản phẩm điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học với 48,8% doanh nghiệp cho biết khối lượng sản xuất tăng; 32% ghi nhận số lao động tăng; 41,7% có đơn đặt hàng mới tăng và 38,9% có đơn hàng xuất khẩu tăng so với quý I/2026.

Ngành dệt may cũng ghi nhận tín hiệu tích cực khi có 42,8% doanh nghiệp đánh giá khối lượng sản xuất tăng và 40,4% cho biết đơn đặt hàng tăng so với quý trước.

Ở chiều ngược lại, một số ngành vẫn gặp nhiều khó khăn. Trong đó, ngành sản xuất giường, tủ, bàn, ghế có tới 27,3% doanh nghiệp cho biết đơn hàng mới giảm và 27,8% nhận định đơn hàng xuất khẩu giảm.

Tương tự, ngành chế biến gỗ và sản xuất sản phẩm từ gỗ, tre, nứa (trừ giường, tủ, bàn, ghế) có 26,4% doanh nghiệp đánh giá đơn hàng mới giảm và 27,2% cho biết đơn hàng xuất khẩu giảm so với quý trước.

Bên cạnh những tín hiệu tích cực, doanh nghiệp ngành công nghiệp chế biến, chế tạo vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn trong quý II/2026, đặc biệt là việc tìm kiếm, mở rộng thị trường tiêu thụ và chi phí vốn.

Theo điều tra, có 50,6% doanh nghiệp cho rằng áp lực cạnh tranh của hàng hóa trong nước là yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến hoạt động SXKD, tăng 1,7 điểm phần trăm so với quý I/2026. Tỷ lệ này đặc biệt cao ở ngành sản xuất thuốc, hóa dược và dược liệu (75,7%), ngành sản xuất đồ uống (70,9%) và ngành sản xuất sản phẩm từ khoáng phi kim loại khác (67,3%).

Có 47,4% doanh nghiệp cho biết sức cầu của thị trường trong nước còn thấp, tăng 1,8 điểm phần trăm so với quý trước. Tình trạng này nổi bật ở ngành in, sao chép bản ghi các loại (64,9%), ngành sản xuất đồ uống (61%) và ngành dệt (55,4%).

Trong khi đó, 28,4% doanh nghiệp phản ánh gặp khó khăn do lãi suất cho vay còn cao, tăng 0,9 điểm phần trăm so với quý I/2026. Các ngành chịu tác động lớn gồm chế biến gỗ và sản xuất sản phẩm từ gỗ, tre, nứa (38%), dệt (37,3%) và sản xuất kim loại (36,8%).

Qua điều tra, doanh nghiệp tiếp tục kiến nghị Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương tập trung tháo gỡ những khó khăn về chi phí đầu vào và nguồn vốn để hỗ trợ hoạt động sản xuất kinh doanh.

Trong đó, kiến nghị được nhiều doanh nghiệp quan tâm nhất là bình ổn giá nguyên vật liệu và năng lượng nhằm giảm áp lực chi phí sản xuất, với 46,9% doanh nghiệp đề xuất. Tiếp đến, 43,4% doanh nghiệp mong muốn có giải pháp giảm lãi suất cho vay để giảm chi phí vốn và tạo điều kiện mở rộng sản xuất.

Bên cạnh đó, 33,9% doanh nghiệp kiến nghị có giải pháp ổn định nguồn cung nguyên vật liệu nhằm bảo đảm hoạt động sản xuất không bị gián đoạn.

Ngoài các vấn đề về chi phí và nguồn cung, doanh nghiệp cũng mong muốn tiếp tục được cải thiện môi trường kinh doanh thông qua việc rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính, đơn giản hóa điều kiện vay vốn và giảm tiền thuê đất để tạo thêm dư địa phục hồi, phát triển sản xuất.