Gấp rút chuẩn bị mặt bằng cho dự án đường cao tốc Bắc Kạn-Cao Bằng

Lãnh đạo Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên kiểm tra, chỉ đạo công tác giải phóng mặt bằng phục vụ dự án tại xã Phủ Thông. (Ảnh: TUẤN SƠN)

Dự án đường cao tốc Bắc Kạn-Cao Bằng có tổng chiều dài khoảng 82,5km, tổng mức đầu tư dự kiến 29.300 tỷ đồng; trong đó, đoạn qua địa phận tỉnh Thái Nguyên dài khoảng 61km.

Trên địa phận tỉnh Thái Nguyên, tuyến cao tốc này sẽ đi qua 10 xã, phường, gồm: Bắc Kạn, Đức Xuân, Phong Quang, Cẩm Giàng, Phủ Thông, Thượng Minh, Nà Phặc, Thượng Quan, Ngân Sơn và Bằng Vân.

Dự án thành phần bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng có tổng mức đầu tư dự kiến hơn 1.181 tỷ đồng, thực hiện trong giai đoạn 2026-2027.

Được giao nhiệm vụ là chủ đầu tư hợp phần giải phóng mặt bằng đoạn qua Thái Nguyên, Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp phía bắc đã sớm phối hợp tỉnh Cao Bằng rà soát hướng tuyến, nút giao, phương án kết nối hạ tầng, vị trí mỏ vật liệu, bãi đổ đất đá thừa và nhu cầu tái định cư.

Từ tháng 8/2026, cả 10 xã, phường đã cung cấp số liệu bước đầu. Theo rà soát, dự án dự kiến ảnh hưởng 1.071 hộ, thu hồi khoảng 884ha đất; 156 hộ có nhu cầu tái định cư. Tuy nhiên, công tác giải phóng mặt bằng lại chưa thể triển khai ngay trên thực địa do việc bàn giao cọc mốc giải phóng mặt bằng thời điểm này chưa thực hiện.

Đến ngày 3/11/2026, Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình tỉnh Cao Bằng đã bàn giao cọc giải phóng mặt bằng ngoài thực địa được 56,6km tuyến qua địa phận tỉnh Thái Nguyên. Có cọc mốc, công tác giải phóng mặt bằng lập tức được gấp rút triển khai.

Hiện Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp phía bắc đã phối hợp 10/10 địa phương có dự án đi qua tổ chức họp dân, công khai hướng tuyến, chế độ, chính sách và các nội dung liên quan đến công tác giải phóng mặt bằng.

Các địa phương cũng đã thông báo tới nhân dân về công tác chuẩn bị thu hồi đất, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng cho dự án. Tại xã Phủ Thông, đoạn tuyến của dự án đi qua xã dài hơn 8km qua các thôn Lục Bình, Quyết Thắng, Hoa Sơn, Phúc Hòa, Vi Hương, Chiến Thắng, dự kiến ảnh hưởng và thu hồi đất của 350 hộ, trong đó 33 hộ có nhà ở bị ảnh hưởng do giải phóng mặt bằng.

Theo lãnh đạo xã Phủ Thông, xã đã thành lập Ban Chỉ đạo công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng dự án; tổ chức 3 cuộc họp với Trưởng thôn và các hộ gia đình có nhà bị ảnh hưởng.

Hiện tại, Phủ Thông cũng đã đề xuất xây dựng một khu tái định cư với quy mô khoảng 2ha tại thôn Chiến Thắng. Đồng thời, phối hợp Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp phía bắc rà soát, nghiên cứu, bố trí các vị trí bãi đổ đất, đá thừa.

Lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên kiểm tra thực địa tại phường Bắc Kạn. (Ảnh: TUẤN SƠN)

Theo Giám đốc Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp phía bắc Nguyễn Anh Tuấn, quá trình thực hiện đã gặp phải một số khó khăn, như: mật độ cọc giải phóng mặt bằng ngoài thực địa còn thưa, gây khó khăn cho việc xác định ranh giới thu hồi đất, kiểm đếm nhà ở, công trình, vật kiến trúc và cây trồng; tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tranh chấp, khiếu kiện hoặc phải tổ chức đo đạc, kiểm đếm bổ sung nhiều lần.

Bên cạnh đó, hồ sơ cắm cọc giải phóng mặt bằng tại các vị trí bãi đổ thải chưa được bàn giao; một số đoạn tuyến đi qua khu vực đông dân cư, đặt ra yêu cầu cao đối với công tác giải phóng mặt bằng và bố trí tái định cư.

Quá trình triển khai, nhiều vấn đề phát sinh cũng đã xuất hiện tại các xã, phường có dự án đi qua. Tại phường Bắc Kạn, tại khu vực đầu tuyến, đoạn nối tiếp cao tốc Chợ Mới-Bắc Kạn và khu vực hầm chui dân sinh Km1+365 có điều chỉnh mở rộng từ 8-10m lên 40-50m, dự kiến ảnh hưởng thêm khoảng 60 hộ gia đình có đất ở, nhà ở kiên cố dọc Quốc lộ 3B.

Trong khi đó, phương án tái định cư trước đây của phường dự kiến sử dụng quỹ đất 47 lô tại Khu dân cư Thôm Dầy, hiện không còn đáp ứng đủ nhu cầu nếu số hộ bị ảnh hưởng tăng thêm.

Để đôn đốc, kiểm tra, tháo gỡ vướng mắc, khó khăn, những ngày qua, lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên đã xuống cơ sở, đến trực tiếp các xã, phường có dự án đi qua để chỉ đạo.

Tỉnh Thái Nguyên yêu cầu Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp phía bắc phối hợp chặt chẽ với các địa phương rà soát số hộ dân bị ảnh hưởng, khẩn trương đề xuất phương án tái định cư phù hợp, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Đồng thời, xác định các vị trí dự kiến bố trí bãi đổ thải dọc tuyến, khẩn trương khái toán tổng kinh phí giải phóng mặt bằng đối với toàn bộ các vị trí đổ đất, đá thừa, báo cáo tỉnh trước buổi làm việc với tỉnh Cao Bằng.

Các địa phương tiếp tục phối hợp kiểm đếm, thống kê, xác định phạm vi và khối lượng giải phóng mặt bằng, bảo đảm chính xác, đồng bộ trong quá trình triển khai. Riêng xã Cẩm Giàng khẩn trương cập nhật, hoàn thiện quy hoạch vị trí dự kiến xây dựng khu tái định cư trên địa bàn, làm cơ sở triển khai các bước tiếp theo.

Được biết, dự án đường cao tốc Bắc Kạn-Cao Bằng là dự án giao thông trọng điểm, có ý nghĩa quan trọng trong hoàn thiện kết nối hạ tầng vùng, tạo động lực phát triển kinh tế-xã hội, mở rộng không gian liên kết giữa Thái Nguyên-Cao Bằng và các địa phương trong khu vực.

Dự án không chỉ tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội mà còn đáp ứng mong muốn của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân hai tỉnh trong việc tăng cường liên kết vùng, tạo dư địa phát triển cho các địa bàn còn nhiều khó khăn.