Giá cà phê diễn biến ngày càng khó lường

Cân bằng cung-cầu giờ đây không chỉ phụ thuộc vào kết quả thu hoạch, mà còn chịu chi phối ngày càng lớn hơn về khả năng phục hồi khí hậu và các rào cản pháp lý.

Quy định chống phá rừng của EU (EUDR) có thể tạo ra cấu trúc thị trường kép, trong đó châu Âu định hình các tiêu chuẩn còn châu Á hấp thụ khối lượng và giành được quyền ấn định giá cả.

Trang comunicaffe trích dẫn bản phân tích công bố trên World Politics Review cho biết, giá cà phê liên tục biến động mà không cho thấy một xu hướng rõ ràng. Bên cạnh đó, việc dự báo xu hướng giá đang trở thành nhiệm vụ ngày càng khó hơn khi có nhiều hơn biến số mới bổ sung vào danh mục yếu tố truyền thống.

Theo bản phân tích, thị trường cà phê đã duy trì sự ổn định tương đối trong nhiều thập kỷ. Các chu kỳ sản xuất phần lớn gắn liền với điều kiện thời tiết tại Brazil và các nhà sản xuất lớn khác, trong khi nhu cầu được neo giữ tại các thị trường phương Tây.

Tuy nhiên, mọi thứ hiện đã thay đổi.

Sự cân bằng cung-cầu không còn chỉ phụ thuộc vào kết quả thu hoạch, mà ngày càng bị chi phối bởi khả năng phục hồi khí hậu và các rào cản pháp lý. Về phía cầu, châu Á đang nổi lên như một động lực tăng trưởng mạnh mẽ và đang vẽ lại bản đồ tiêu thụ toàn cầu.

Từ một thị trường ngách, Trung Quốc đã chuyển mình thành một thị trường tăng trưởng cao, được thúc đẩy bởi các nền tảng đặt hàng kỹ thuật số và các định dạng mới, hợp thời trong lĩnh vực tiêu thụ ngoài gia đình. Chuỗi cung ứng cà phê toàn cầu đang thay đổi, và trọng tâm của nó đang dịch chuyển dần về phía Viễn Đông, làm giảm sự thống trị của các thị trường truyền thống, bắt đầu từ châu Âu.

Bản phân tích chỉ ra, khi các công ty châu Á trở thành những người mua quan trọng hơn, họ sẽ có nhiều quyền lực hơn trong việc ấn định giá cả. Các động lực ở phía cung cũng đang trở nên khó dự báo hơn.

Tại Brazil, Trung Mỹ và Đông Phi, các vùng trồng cà phê truyền thống ngày càng dễ tổn thương hơn trước tác động của biến đổi khí hậu. Tình trạng này không hoàn toàn dẫn đến sự thiếu hụt nguồn cung, nhưng làm tăng tính bất định và phá vỡ sự ổn định của các chuỗi cung ứng.

Do đó, các quốc gia có khả năng phục hồi tốt hơn trước biến đổi khí hậu và khả năng duy trì sản lượng ổn định đang giành thêm thị phần. Bối cảnh này cũng có lợi cho sự phát triển của robusta, giống cà phê có sức chống chịu và khả năng thích nghi tốt hơn so với giống arabica mỏng manh và đòi hỏi khắt khe hơn.

Theo bản phân tích, biến số thứ 3 có tác động ngày càng lớn đến thị trường là các quy định pháp lý. Đáng chú ý là Quy định chống phá rừng của EU (EUDR), dự kiến có hiệu lực vào cuối năm nay và sẽ khiến thị trường trở nên "phân mảnh hơn".

Cà phê đáp ứng yêu cầu nghiêm ngặt về truy xuất nguồn gốc có thể hưởng mức giá cộng thêm (premium), trong khi các nhà cung cấp gặp khó khăn trong việc tuân thủ có thể phải đối mặt với việc bị hạn chế tiếp cận thị trường châu Âu. Động lực này hướng tới sự hình thành của một cấu trúc thị trường kép, trong đó châu Âu định hình các tiêu chuẩn còn châu Á hấp thụ khối lượng và giành quyền ấn định giá cả.

Trong một diễn biến mới nhất, Reuters dẫn thông cáo hôm thứ Tư của JDE Peet's - hiện thuộc Keurig Dr Pepper, tập đoàn đồ uống và sản xuất máy pha cà phê hàng đầu tại Bắc Mỹ, cho biết, một số công ty cà phê và nhà kinh doanh cà phê đang triển khai một hệ thống mới nhằm theo dõi tình trạng phá rừng liên quan đến hoạt động trồng cà phê trên toàn cầu.

Tham gia chương trình cùng JDE Peet's còn có Tchibo cùng các nhà giao dịch hàng hóa Louis Dreyfus Company, Sucden, Neumann Kaffee Gruppe, Touton và Sucafina.

Liên minh Coffee Canopy Partnership sẽ sử dụng hình ảnh vệ tinh do Airbus cung cấp, kết hợp với các mô hình trí tuệ nhân tạo, để lập bản đồ các trang trại cà phê và xác định những khu vực rừng lân cận bị suy giảm.

Liên minh cho biết, mục tiêu là nhận diện chính xác hiện trạng cảnh quan và phối hợp với chính phủ cùng cộng đồng địa phương để phục hồi rừng và ngăn chặn nạn phá rừng trong tương lai.

Dự án sẽ bắt đầu bằng chương trình thí điểm bao phủ khoảng 1,2 triệu km2 khu vực trồng cà phê tại Đông Phi, gồm Ethiopia, Tanzania, Uganda và Kenya. Mục tiêu là phủ sóng toàn bộ các vùng trồng cà phê trên thế giới vào năm 2027.

Sáng kiến này sẽ giúp ngành cà phê tuân thủ Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR), dự kiến có hiệu lực từ ngày 30/12. EUDR - được thiết kế nhằm ngăn chặn tình trạng chặt phá rừng gắn với nhập khẩu của khối đối với các mặt hàng chủ chốt từ đậu tương, cà phê đến ca cao và dầu cọ - đã bị trì hoãn hai năm do chỉ trích về gánh nặng quá mức và sự thiếu sẵn sàng của doanh nghiệp.