Giá dầu Brent giao ngay lập đỉnh mới, biểu hiện của sự thắt chặt nguồn cung nghiêm trọng

Một tàu chở dầu cập cảng ở Thanh Đảo, Trung Quốc hôm 2/9/2026 - Ảnh: Getty/Nikkei.

Theo tờ báo Nikkei Asia, giá Dated Brent - giá của các lô dầu Brent thực tế sẽ được giao trong vòng 10 đến 30 ngày tới - đã chạm mốc hơn 154 USD/thùng vào ngày 5/10. Đây là mức cao nhất của giá dầu này được ghi nhận trong cơ sở dữ liệu bắt đầu từ năm 1991 của công ty dữ liệu tài chính LSEG.

Mức giá này đã vượt qua kỷ lục cũ thiết lập vào tháng 4/2026, thời điểm thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh sau khi chiến tranh Mỹ - Iran bắt đầu vào cuối tháng 2.

Dù đã giảm trở lại, giá Dated Brent hiện vẫn duy trì ở mức cao, quanh ngưỡng 149 USD/thùng.

Trong tuần trước, chênh lệch giá giữa Dated Brent và giá dầu Brent giao sau tại thị trường London - giá tham chiếu của thị trường dầu lửa toàn cầu - đã nới rộng lên mức kỷ lục hơn 50 USD mỗi thùng.

Dù chủ yếu được xuất khẩu sang thị trường châu Âu, dầu Brent từ Biển Bắc rất thuận tiện cho việc vận chuyển bằng tàu chở dầu, nên giá loại dầu này cực kỳ nhạy cảm với những thay đổi về cung và cầu trên toàn cầu - Nikkei cho hay.

Lượng dầu thô dự trữ toàn cầu đã sụt giảm xuống mức thấp, trong bối cảnh giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro và bất định do Iran gần đây đẩy mạnh các cuộc tấn công nhằm vào tàu bè đi qua tuyến đường này. Khi mùa đông đang đến gần, giá dầu sưởi và các loại nhiên liệu khác cũng đang trên đà tăng.

Dữ liệu vận tải biển gần đây cho thấy xuất khẩu dầu từ Vùng Vịnh đã phục hồi mạnh trong tháng 9, nhờ nỗ lực vận chuyển dầu bằng các tuyến thay thế eo biển Hormuz và việc hải quân Mỹ hộ tống tàu chở dầu đi qua Hormuz.

Theo số liệu từ công ty Kpler ngày 12/10, Saudi Arabia xuất khẩu được bình quân 6,67 triệu thùng dầu mỗi ngày trong tháng 9, mức cao nhất 7 tháng và bằng mức trước chiến tranh.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng với căng thẳng địa chính trị còn nóng, không gì có thể đảm bảo đây là một sự phục hồi nguồn cung bền vững.

Chưa kể, ngay cả khi nguồn cung dầu  từ Vùng Vịnh phục hồi vững chắc nhờ một thỏa thuận kết thúc chiến tranh, thị trường dầu toàn cầu vẫn có thể tiếp tục ở trong tình trạng thắt chặt trong một thời gian nữa, vì các quốc gia sẽ phải làm đầy lại dự trữ đã bị rút cạn.

Ông Naohiro Niimura, đồng Giám đốc đại diện tại công ty Market Risk Advisory có trụ sở tại Tokyo, nhận định với Nikkei: "Người mua đang đổ xô tìm mua dầu Brent vì họ có thể nhận hàng ngay lập tức".

Bên cạnh đó, thị trường cũng dang chứng kiến ​​cuộc đua giành quyền thuê tàu chở dầu. Hiệu quả vận chuyển dầu đang giảm sút nghiêm trọng do các tàu phải chuyển hàng sang tàu khác sau khi đi qua eo biển Hormuz. Vì lý do này, nguồn cung tàu chở dầu sẵn có trên toàn cầu đã giảm xuống mức thấp kể từ tháng 9.

Một chuyên gia phân tích trong ngành dầu khí cho biết: "Tình trạng gián đoạn nguồn cung, chẳng hạn như khó khăn trong việc bố trí tàu vận chuyển, buộc người mua phải nhanh chóng gom hàng, tạo điều kiện cho người bán áp mức giá cao hơn".

Thông thường, các hợp đồng dầu thô giao sau với kỳ hạn dài thường có giá cao hơn do chi phí lưu kho và các yếu tố khác, tạo ra đường cong giá dốc lên. Tuy nhiên, do tình trạng gián đoạn nguồn cung hiện nay, giá dầu giao tháng gần nhất lại cao hơn, khiến đường cong giá dốc xuống.

So với mức tăng mạnh của giá dầu Brent giao ngay, giá dầu Brent giao sau tăng ít hơn. Nguyên nhân là do thị trường vẫn kỳ vọng rằng nguồn cung dầu thô qua eo biển Hormuz sẽ sớm phục hồi. Dù vậy, so với thời điểm trước khi chiến tranh bắt đầu, giá dầu Brent giao sau hiện vẫn tăng khoảng gấp rưỡi.

Hiện tại, ngày càng có nhiều tàu thuyền đi qua eo biển này trong tình trạng tắt hệ thống nhận dạng tự động để tránh bị tấn công. Theo chuyên gia Kim Fustier của ngân hàng HSBC, những chuyến hàng như vậy có thể không bền vững. Chi phí cho những chuyến tàu chở dầu như vậy là rất lớn, bao gồm cả các khoản phụ phí để bù đắp rủi ro khi đi qua những vùng biển nguy hiểm.

Do các vụ tấn công tàu thuyền của Iran gia tăng trong tháng 10 này, số lượng tàu đi qua eo biển Hormuz đã giảm xuống so với trong tháng 9.