Giá dầu điều chỉnh: Thị trường bước vào chu kỳ ổn định năm 2026

Một năm điều chỉnh mạnh trong bối cảnh tái cân bằng cung - cầu

Thị trường dầu mỏ toàn cầu khép lại năm 2025 với một đợt điều chỉnh đáng kể, khi giá dầu Brent và dầu thô Mỹ giảm xấp xỉ 20% so với đầu năm. Đây là mức giảm mạnh nhất kể từ năm 2020, song diễn biến này không phản ánh sự suy yếu mang tính khủng hoảng, mà diễn ra trong bối cảnh thị trường năng lượng bước vào giai đoạn tái cân bằng sau nhiều năm chịu tác động dồn dập từ xung đột địa chính trị, gián đoạn chuỗi cung ứng và các biện pháp can thiệp mạnh vào nguồn cung.

Trong phiên giao dịch cuối cùng của năm, giá dầu Brent chốt ở mức 60,85 USD/thùng, trong khi dầu thô West Texas Intermediate (WTI) của Mỹ dừng ở 57,42 USD/thùng. Mặt bằng giá này cho thấy tâm lý thận trọng của thị trường trước triển vọng dư cung trong ngắn hạn, song vẫn duy trì trên ngưỡng được xem là có lợi cho phần lớn các nhà sản xuất chủ chốt.

Giá dầu Brent và dầu thô Mỹ giảm xấp xỉ 20% so với đầu năm. Ảnh minh họa

Năm 2025 chứng kiến sự đan xen của nhiều yếu tố tác động trái chiều lên giá dầu. Một mặt, các cuộc xung đột và căng thẳng địa chính trị tiếp tục hiện diện tại nhiều khu vực quan trọng đối với thị trường năng lượng toàn cầu, duy trì rủi ro tiềm ẩn đối với nguồn cung. Mặt khác, sản lượng dầu, đặc biệt từ Mỹ và OPEC+, lại có xu hướng gia tăng, tạo áp lực điều chỉnh rõ rệt đối với giá.

Theo dữ liệu từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), sản lượng dầu thô của Mỹ đạt mức kỷ lục trong tháng 10/2025, phản ánh khả năng thích ứng cao của ngành dầu đá phiến. Việc các nhà sản xuất chủ động phòng hộ giá ở mức cao trong giai đoạn trước giúp hoạt động khai thác duy trì ổn định, ngay cả khi giá dầu bước vào chu kỳ điều chỉnh trong nửa cuối năm.

Ở chiều ngược lại, nhu cầu tiêu thụ dầu toàn cầu trong năm 2025 không suy giảm mạnh, nhưng tốc độ tăng trưởng chậm lại so với giai đoạn phục hồi sau đại dịch. Diễn biến này phản ánh xu hướng tiết kiệm năng lượng, quá trình chuyển dịch sang các nguồn năng lượng thay thế tại một số nền kinh tế lớn, cùng với tác động kéo dài của chính sách tiền tệ thắt chặt tại nhiều quốc gia.

Thị trường cũng chịu ảnh hưởng đáng kể từ diễn biến tồn kho tại Mỹ. Trong những tuần cuối năm, tồn kho dầu thô có xu hướng giảm, cho thấy nhu cầu tiêu thụ cơ bản vẫn hiện hữu. Tuy nhiên, tồn kho xăng và các sản phẩm chưng cất như dầu diesel và dầu sưởi lại tăng cao hơn dự kiến, phản ánh yếu tố mùa vụ cũng như sự chững lại tạm thời của nhu cầu sau giai đoạn cao điểm đi lại cuối năm.

Tổng hòa các yếu tố trên khiến giá dầu năm 2025 trải qua một giai đoạn điều chỉnh mạnh, song không rơi vào trạng thái mất cân đối nghiêm trọng. Thay vào đó, thị trường đang dần chuyển sang trạng thái ổn định hơn, với mức giá phản ánh sát hơn các yếu tố cung - cầu thực tế và giảm bớt vai trò của yếu tố đầu cơ ngắn hạn.

Chu kỳ ổn định và thích nghi của thị trường dầu mỏ

Bước sang năm 2026, nhiều tổ chức phân tích cho rằng, thị trường dầu mỏ có cơ sở để duy trì trạng thái ổn định hơn so với giai đoạn biến động mạnh trước đó. Theo đánh giá của BNP Paribas, giá dầu Brent có thể giảm về khoảng 55 USD/thùng trong quý I/2026 trước khi phục hồi và duy trì quanh mức 60 USD/thùng trong phần còn lại của năm, khi tốc độ tăng nguồn cung dần được điều tiết và nhu cầu giữ ở mức tương đối ổn định.

Triển vọng này cho thấy, thị trường không đối mặt với một chu kỳ suy giảm kéo dài, mà đang bước vào giai đoạn “hạ nhiệt” cần thiết sau nhiều năm biến động mạnh. Mức giá quanh 60 USD/thùng được xem là ngưỡng cân bằng mới, vừa đủ để khuyến khích duy trì đầu tư và sản lượng, vừa không tạo áp lực quá lớn lên lạm phát và chi phí năng lượng toàn cầu.

Về phía nguồn cung, OPEC+ tiếp tục đóng vai trò then chốt trong việc điều tiết thị trường. Dù sản lượng của nhóm đã tăng trong năm 2025, các nhà sản xuất chủ chốt như Saudi Arabia và UAE vẫn phát đi tín hiệu sẵn sàng điều chỉnh chính sách sản lượng nhằm tránh tình trạng dư cung kéo dài. Cách tiếp cận linh hoạt này góp phần tạo “vành đai an toàn” cho giá dầu trong trung hạn.

Tại Mỹ, ngành dầu đá phiến được kỳ vọng duy trì tăng trưởng ổn định nhưng không bùng nổ như các giai đoạn trước, do áp lực chi phí, yêu cầu lợi nhuận của nhà đầu tư và các tiêu chuẩn môi trường ngày càng chặt chẽ. Việc nguồn cung tiếp tục tăng nhưng theo lộ trình kiểm soát được đánh giá là yếu tố tích cực, giúp thị trường tránh những "cú sốc" dư cung đột ngột.

Ở chiều cầu, dù tăng trưởng kinh tế toàn cầu còn đối mặt với nhiều thách thức, nhu cầu năng lượng, đặc biệt tại các nền kinh tế đang phát triển, vẫn được dự báo duy trì ở mức đáng kể. Trung Quốc, Ấn Độ và khu vực Đông Nam Á tiếp tục đóng vai trò là những động lực quan trọng của nhu cầu dầu mỏ, bù đắp phần nào cho xu hướng tiêu thụ chậm lại tại các nền kinh tế phát triển.

Yếu tố địa chính trị vẫn là biến số khó lường, song kinh nghiệm những năm gần đây cho thấy thị trường dầu mỏ đã trở nên “chai lỳ” hơn trước các cú sốc. Các tuyến vận tải năng lượng quan trọng, dù đôi lúc bị gián đoạn cục bộ, nhìn chung vẫn được duy trì, trong khi các nguồn cung thay thế ngày càng đa dạng và linh hoạt hơn.

Từ góc độ dài hạn, đợt điều chỉnh mạnh của năm 2025 có thể được xem là bước chuyển cần thiết để thị trường dầu mỏ bước vào một chu kỳ phát triển bền vững hơn. Giá dầu ngày càng phản ánh rõ hơn các nền tảng cung - cầu và định hướng chính sách năng lượng, thay vì phụ thuộc quá lớn vào biến động tâm lý ngắn hạn.

Với các quốc gia nhập khẩu dầu, mặt bằng giá hiện tại giúp giảm áp lực chi phí và hỗ trợ ổn định kinh tế vĩ mô. Trong khi đó, các nước xuất khẩu dầu lớn vẫn có dư địa điều chỉnh ngân sách và chiến lược sản xuất nhờ mức giá duy trì trên ngưỡng hòa vốn.

Lê An