Giá điện cần phù hợp với khả năng chi trả của người dân vùng khó khăn

Chiều 20/10, tại phiên thảo luận Tổ 16 gồm đoàn ĐBQH tỉnh An Giang và Lai Châu về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, các đại biểu tập trung góp ý về cơ chế giá điện và chính sách hỗ trợ chi phí cấp điện tại địa bàn khó khăn.

Đại biểu Vũ Minh Đạo (Đoàn Lai Châu). Ảnh: Media Quốc hội.

Thảo luận tại tổ, đại biểu Vũ Minh Đạo (Đoàn Lai Châu) đánh giá cao việc dự thảo Luật quan tâm hoàn thiện cơ chế huy động nguồn lực đầu tư, cải cách thủ tục và phát triển thị trường điện. Tuy nhiên, từ thực tiễn các địa phương miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, biên giới, vùng sâu, vùng xa, đại biểu cho rằng cần chú trọng trách nhiệm của Nhà nước trong bảo đảm quyền tiếp cận điện thiết yếu của người dân.

Theo đại biểu, chi phí đưa điện đến hộ dân vùng núi cao thường cao hơn nhiều so với khu vực đồng bằng, đô thị do địa hình phức tạp, khoảng cách xa và mật độ dân cư thấp. Nếu áp dụng cùng phương pháp đánh giá hiệu quả đầu tư và yêu cầu thu hồi vốn, việc bảo đảm công bằng trong tiếp cận điện sẽ gặp nhiều khó khăn.

Đại biểu Vũ Minh Đạo cũng đề nghị phân loại dự án cấp điện theo điều kiện địa bàn, xác định phần chi phí tăng thêm do địa hình, khoảng cách và dân cư phân tán để có chính sách hỗ trợ phù hợp. Với những dự án không có khả năng thu hồi vốn nhưng cần thiết cho an sinh xã hội, phát triển kinh tế, bảo đảm quốc phòng, an ninh, cần có cơ chế hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước và các nguồn vốn hợp pháp khác.

Về giá điện, đại biểu thống nhất với định hướng minh bạch, phản ánh hợp lý chi phí và thúc đẩy thị trường điện phát triển. Tuy nhiên, cần phân biệt chi phí cung cấp điện với khả năng chi trả của người sử dụng, nhất là tại vùng đặc biệt khó khăn.

"Một hộ dân vùng núi cao không thể phải gánh toàn bộ phần chi phí tăng thêm chỉ vì họ sinh sống ở địa bàn xa xôi, cách trở", đại biểu nhấn mạnh.

Đại biểu Lý Anh Thư (Đoàn An Giang). Ảnh: Media Quốc hội.

Từ đó, đại biểu đề nghị làm rõ cơ chế hỗ trợ giá điện, chi phí cung cấp điện đối với hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn, đặc biệt tại các khu vực sử dụng nguồn điện độc lập. Chính phủ cũng cần đánh giá suất đầu tư cấp điện bình quân trên một hộ dân tại từng nhóm địa bàn, nhu cầu vốn còn thiếu và phương án cân đối nguồn lực.

Cùng quan tâm đến vấn đề này, đại biểu Lý Anh Thư (Đoàn An Giang) đề nghị quy định cụ thể nguyên tắc, điều kiện và trách nhiệm thực hiện lộ trình điều chỉnh giá điện.

Theo đại biểu Anh Thư, tại các địa bàn hải đảo, việc đầu tư, vận hành, sửa chữa công trình điện và vận chuyển nhiên liệu, thiết bị gặp nhiều khó khăn, dẫn đến chi phí cao. Nếu điều chỉnh giá điện mà thiếu chính sách hỗ trợ đồng bộ, người dân và cơ sở sản xuất nhỏ có thể chịu thêm áp lực chi phí, ảnh hưởng đến sinh kế và khả năng tiếp cận dịch vụ thiết yếu.

Tại An Giang, việc bảo đảm cung cấp điện cho các đặc khu Kiên Hải, Thổ Châu và khu vực biên giới còn gắn với nhiệm vụ ổn định dân cư, phát triển kinh tế biển, bảo đảm quốc phòng, an ninh. Vì vậy, đại biểu đề nghị phân biệt chính sách hỗ trợ tiền điện trực tiếp cho người dân với cơ chế bù đắp chi phí cho doanh nghiệp thực hiện nhiệm vụ cung ứng điện công ích.

Đồng thời, đại biểu Thư đề nghị bổ sung quy định Chính phủ công khai lộ trình từng bước xóa bỏ bù chéo giá điện trên cơ sở đánh giá tác động đối với từng nhóm khách hàng, đồng thời thực hiện đồng bộ chính sách hỗ trợ hộ nghèo, hộ chính sách xã hội và người dân tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Đối với cơ chế hỗ trợ chi phí cấp điện, đại biểu đề nghị xác định rõ đối tượng, nguồn kinh phí, phương thức, trách nhiệm hỗ trợ và cách xử lý phần chi phí hợp lý khi doanh nghiệp thực hiện nhiệm vụ cấp điện tại địa bàn đặc thù.

Theo đại biểu Anh Thư, hoàn thiện chính sách giá điện cần bảo đảm người dân được sử dụng điện ổn định với chi phí phù hợp, đồng thời tạo điều kiện để các đơn vị điện lực duy trì hoạt động, nâng cao chất lượng cung ứng điện tại những địa bàn còn nhiều khó khăn.