Gia đình thời công nghệ số

Hôm nay (28-6) là Ngày Gia đình Việt Nam - dịp để mỗi người nhìn lại mái ấm của mình, nơi luôn là điểm tựa bình yên, dù xã hội có đổi thay đến đâu. Trong kỷ nguyên số, cùng với những cơ hội mới mà công nghệ mang lại, gia đình cũng đang đứng trước không ít thay đổi và thách thức.

Gia đình là nơi nuôi dưỡng yêu thương, hình thành nhân cách và gìn giữ những giá trị bền vững.

Gia đình là nơi nuôi dưỡng yêu thương, hình thành nhân cách và gìn giữ những giá trị bền vững.

Công nghệ giúp cuộc sống thuận tiện hơn, rút ngắn khoảng cách địa lý, mở rộng cơ hội học tập, làm việc và kết nối. Thế nhưng, chính sự phát triển ấy cũng đặt ra một nghịch lý: Con người kết nối với thế giới nhiều hơn, nhưng đôi khi lại dành ít thời gian hơn cho những người thân ngay bên cạnh.

Không khó để bắt gặp hình ảnh cả gia đình cùng ngồi trong một căn phòng nhưng mỗi người lại chăm chú vào màn hình của riêng mình. Điện thoại thông minh, máy tính bảng hay mạng xã hội dần lấp đầy khoảng thời gian vốn dành cho những câu chuyện thường ngày. Bữa cơm gia đình không còn là lúc mọi người chia sẻ những điều đã trải qua trong ngày, mà nhiều khi chỉ còn tiếng chuông, tiếng thông báo từ các thiết bị điện tử. Sự im lặng ấy tưởng như vô hại, nhưng nếu kéo dài sẽ dần tạo nên khoảng cách giữa các thế hệ.

Bên cạnh tác động của công nghệ, nhịp sống hiện đại cũng làm thay đổi cấu trúc gia đình. Mô hình gia đình nhiều thế hệ ngày càng thu hẹp, thay vào đó là những gia đình hạt nhân với quỹ thời gian dành cho nhau không nhiều. Cha mẹ bận rộn mưu sinh, con cái cuốn vào việc học và thế giới số. Việc giáo dục nếp sống, truyền dạy các giá trị văn hóa gia đình vì thế cũng không còn diễn ra một cách tự nhiên như trước.

Điều đáng nói là công nghệ không phải nguyên nhân làm phai nhạt các giá trị gia đình. Vấn đề nằm ở cách mỗi người sử dụng công nghệ. Một cuộc gọi hỏi thăm cha mẹ, một tin nhắn động viên người thân hay cuộc trò chuyện trực tuyến với những thành viên ở xa đều là những kết nối tích cực mà công nghệ mang lại. Ngược lại, nếu để thiết bị điện tử thay thế sự quan tâm, lắng nghe và sẻ chia thì khoảng cách giữa các thành viên sẽ ngày càng lớn.

Dù xã hội phát triển đến đâu, gia đình vẫn là nơi đầu tiên hình thành nhân cách của mỗi con người. Lòng nhân ái, sự tử tế, cách ứng xử với cộng đồng hay ý thức gìn giữ những giá trị truyền thống đều được vun đắp từ chính nếp nhà. Không một ứng dụng hay thiết bị thông minh nào có thể thay thế lời dạy của cha mẹ, sự bao dung của người thân hay những bữa cơm quây quần sau một ngày lao động.

Giữ gìn hạnh phúc gia đình trong thời đại số bắt đầu từ việc sử dụng công nghệ đúng cách, để công nghệ phục vụ cuộc sống thay vì chi phối cuộc sống. Mỗi gia đình cần tạo nhiều hơn những khoảng thời gian "không màn hình" để cùng trò chuyện, cùng dùng bữa, cùng sẻ chia những điều bình dị trong cuộc sống. Chính những điều tưởng chừng rất nhỏ ấy lại là cách bền vững nhất để nuôi dưỡng sự gắn bó giữa các thành viên.

Một đất nước phát triển bền vững luôn được xây dựng từ những gia đình bền vững. Công nghệ có thể làm thay đổi cách con người học tập, làm việc và giao tiếp, nhưng không thể thay thế sự hiện diện, lắng nghe và yêu thương giữa những người thân. Giữ được hơi ấm trong mỗi mái nhà cũng chính là góp phần gìn giữ những giá trị bền vững của xã hội.

Tĩnh Nguyên

Nguồn Thái Nguyên: https://baothainguyen.vn/xa-hoi/202606/gia-dinh-thoi-cong-nghe-so-69a64d4/