Thêm tư liệu quý về đời sống cộng đồng Do Thái cách đây 200 năm
Theo phóng viên TTXVN tại Tel Aviv, một nhà sưu tập hiện vật Do Thái tại Israel vừa công bố phát hiện một chiếc cối đồng khắc chữ Do Thái có niên đại khoảng năm 1805, được chế tác tại thành phố Marrakesh (Maroc) và sau đó được đưa tới Jerusalem, qua đó hé lộ thêm những tư liệu quý về đời sống của cộng đồng Do Thái Bắc Phi (hay còn gọi là Sephardic) đầu thế kỷ XIX.

Một nhà sưu tập hiện vật Do Thái tại Israel vừa công bố phát hiện một chiếc cối đồng khắc chữ Do Thái có niên đại khoảng năm 1805. Ảnh: jpost.com
Theo nhà làm phim tài liệu và nhà sưu tập Willy Lindwer, chiếc cối được phát hiện tình cờ tại một cửa hàng đồ cổ trong Khu phố Cơ đốc giáo thuộc Thành cổ Jerusalem, thành phố được coi là Thánh địa của người Do Thái. Ban đầu hiện vật bị phủ lớp oxy hóa dày khiến các dòng chữ khắc gần như không thể đọc được. Sau khi được làm sạch và giám định, các chuyên gia xác định đây là một hiện vật Do Thái quý hiếm có giá trị lịch sử đặc biệt.
Theo các dòng chữ khắc, chiếc cối được chế tác tại Marrakesh khoảng năm 1805 và được trao tặng Giáo sĩ Hezekiah Josef Kovo, một sứ giả từ Jerusalem sang Maroc vận động quyên góp. Hiện vật sau đó được đưa về Jerusalem, phản ánh mối liên hệ lịch sử giữa cộng đồng Do Thái Maroc với Jerusalem.
Theo các nhà nghiên cứu, cối đồng (mehraz) không chỉ là dụng cụ bào chế dược liệu và gia vị truyền thống trong văn hóa Maroc mà còn mang ý nghĩa nghi lễ đối với cộng đồng Do Thái Maroc. Những hiện vật như vậy được sử dụng trong các nghi thức tôn giáo, đặc biệt là lễ cắt bao quy đầu của trẻ em trai, đồng thời được tin là mang lại phúc lành và xua đuổi điều xấu.
Nghiên cứu lịch sử cho thấy gia đình Kovo là một trong những dòng họ giáo sĩ Sephardic có ảnh hưởng lớn tại Jerusalem và Đế chế Ottoman. Con trai của Giáo sĩ Hezekiah Josef Kovo sau này trở thành Giáo trưởng cộng đồng Do Thái Sephardic tại Jerusalem trong giai đoạn 1848-1854.
Theo ông Lindwer, đến nay mới chỉ ghi nhận thêm một chiếc cối đồng khắc chữ Hebrew tương tự trong bộ sưu tập của Bảo tàng Israel, được cho là có niên đại từ nửa sau thế kỷ XVI. Việc phát hiện chiếc cối tại Thành cổ Jerusalem góp phần bổ sung thêm tư liệu về mối liên hệ lịch sử giữa cộng đồng Do Thái tại Maroc và Jerusalem, đồng thời phản ánh khát vọng gắn bó với "Thánh địa" của người Do Thái sống ở hải ngoại trong nhiều thế kỷ.












