Gia Lai: “Đêm hội cồng chiêng - Âm vang đại ngàn, lan tỏa giá trị di sản”

Quang cảnh đêm hội cồng chiêng ở phố núi Pleiku

Tại Quảng trường Đại Đoàn Kết, phố núi Pleiku, tối 7-11, tỉnh Gia Lai đã long trọng tổ chức chương trình “Đêm hội cồng chiêng” trong khuôn khổ Festival Cồng chiêng – Tuần lễ Hoa Dã quỳ - Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026.

Festival Cồng chiêng năm 2026 quy tụ gần 1.500 nghệ nhân, trong đó có 280 nghệ nhân đến từ: Phú Thọ, Thanh Hóa, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Lâm Đồng, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Đồng Nai và 29 đội cồng chiêng cùng các nhóm thợ thủ công của Gia Lai.

Sự tham gia của đông đảo các đoàn nghệ nhân góp phần tạo nên bản sắc văn hóa đa màu, không gian giao lưu văn hóa phong phú, đa dạng, qua đó tiếp tục khẳng định giá trị và sức sống của di sản cồng chiêng trong đời sống cộng đồng.

Tỏa sáng, lung linh, rung ngân tiếng cồng chiêng trong đêm hội

Chương trình nghệ thuật “Đêm hội cồng chiêng Gia Lai 2026” với nhiều tiết mục mang đậm bản sắc văn hóa Tây Nguyên, như: Lễ mừng lúa mới, tục rước nước về làng, nghề dệt thổ cẩm, múa khiên, sinh hoạt nhà rông và chợ phiên...

Thông qua tiếng cồng chiêng, các điệu múa truyền thống và sự kết hợp với âm nhạc đương đại, chương trình tái hiện những nét đặc trưng trong đời sống văn hóa của đồng bào Tây Nguyên trong cuộc sống thường nhật, trong đấu tranh bảo vệ và xây dựng quê hương đất nước.

Đêm hội cồng chiêng đã diễn ra vô cùng sôi động, sự tham gia của các nghệ nhân, đoàn cồng chiêng và nghệ sĩ đã góp phần tạo nên không gian nghệ thuật đặc sắc, qua đó tôn vinh giá trị văn hóa truyền thống, quảng bá hình ảnh, văn hóa dân tộc nói chung, đất và người Gia Lai nói riêng đến người dân cả nước và du khách đến từ các nước trên khắp thế giới.

Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai - Phạm Anh Tuấn phát biểu khai mạc lễ hội↵

Trong ánh sáng, tiếng nhạc và lời ca của đêm hội, Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn nhấn mạnh trong phát biểu khai mạc: Gia Lai xác định văn hóa là một trong những nguồn lực nội sinh quan trọng cho phát triển bền vững; phát triển du lịch văn hóa, du lịch cộng đồng phải gắn với tạo sinh kế, nâng cao đời sống người dân và bảo đảm chính cộng đồng gìn giữ di sản được thụ hưởng từ những giá trị văn hóa mà họ đang bảo tồn.

Các đại biểu về dự lễ hội cồng chiêng Gia Lai

Trong đời sống của bà con đồng bào các dân tộc thiểu số, cồng chiêng không chỉ là một loại hình nghệ thuật mà còn chứa đựng ký ức cộng đồng, đời sống tinh thần và mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên, tổ tiên và cộng đồng.

Từ bao đời nay, tiếng cồng, tiếng chiêng đã gắn bó mật thiết với đời sống cộng đồng các dân tộc Tây Nguyên nói riêng và trên địa bàn cả nước chung. Tiếng cồng, tiếng chiêng đã hiện diện trong các nghi lễ, lễ hội và sinh hoạt của bà con các buôn làng.

Những vòng Xoang tươi đẹp của thiếu nữ dân tộc thiểu số ở Gia Lai ↵

Những giá trị đặc sắc đó đã góp phần làm nên Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên - di sản được UNESCO vinh danh năm 2005, trở thành niềm tự hào của Tây Nguyên và cả dân tộc Việt Nam.

Tại Gia Lai, Festival Cồng chiêng năm nay càng thêm ý nghĩa khi tỉnh nhà vinh dự có bộ chiêng Kơ Đơ được công nhận là Bảo vật quốc gia. Đây không chỉ là niềm tự hào mà còn đặt ra trách nhiệm lớn trong việc bảo tồn, gìn giữ và trao truyền những giá trị văn hóa quý báu cho các thế hệ mai sau.

Tác giả bài viết (người áo vàng) hòa mình trong không khí lễ hội

Trước những tác động của đời sống hiện đại, công tác bảo tồn văn hóa cồng chiêng cần được thực hiện toàn diện, không chỉ dừng ở việc gìn giữ hiện vật mà còn phải bảo tồn các bài chiêng cổ, thang âm nguyên bản, nghi lễ, tri thức dân gian và không gian văn hóa của cộng đồng. Những giá trị nguyên bản cần được tôn trọng, gìn giữ; việc tiếp nhận, sáng tạo những yếu tố mới phải góp phần làm giàu thêm cho văn hóa truyền thống, không làm mai một bản sắc vốn có.

Chủ tịch UBND tỉnh khẳng định quan điểm xuyên suốt của Gia Lai là bảo tồn để văn hóa tiếp tục sống, phát triển trong cộng đồng. Người dân phải là chủ thể của di sản; già làng, nghệ nhân là những người nắm giữ và trao truyền tri thức; buôn làng là không gian để các giá trị văn hóa được thực hành và tiếp nối.

Âm vang lễ hội

Để tiếng cồng chiêng mãi ngân vang trong đời sống văn hóa, đời sống tâm linh của bà con các dân tộc, trong thời giưn đến, UBND tỉnh Gia Lai sẽ chỉ đạo các các ban ngành chức năng tiếp tục nghiên cứu, kiểm kê, số hóa các giá trị văn hóa có nguy cơ mai một; hỗ trợ nghệ nhân truyền dạy cho thế hệ trẻ; gìn giữ không gian văn hóa gắn với sinh kế và đời sống của người dân.

Hiệu quả của công tác bảo tồn không chỉ được thể hiện qua quy mô các lễ hội mà còn ở số lượng bài chiêng cổ được lưu giữ, đội ngũ nghệ nhân kế cận được hình thành và mức độ tham gia, tự hào của thế hệ trẻ đối với văn hóa truyền thống.

Các già làng, nghệ nhân và đồng bào các dân tộc trên địa bàn Gia Lai và Tây Nguyên và cả nước là những chủ thể đã bền bỉ gìn giữ, bảo tồn, trao truyền các giá trị văn hóa qua nhiều thế hệ.

Không khí âm vang của lễ hội

Festival Cồng chiêng trong Năm Du lịch Quốc gia - Gia Lai 2026, là dịp tôn vinh di sản, tri ân các thế hệ nghệ nhân và cộng đồng đã bền bỉ gìn giữ những giá trị văn hóa quý báu; đồng thời là cơ hội quảng bá hình ảnh Gia Lai đến bạn bè trong nước và quốc tế, với một không gian phát triển mới, nơi các giá trị văn hóa truyền thống hòa cùng khát vọng đổi mới, Hội nhập.

Thời gian trôi qua, không mong muốn, những ngày hội vui rồi cũng tàn, cũng kết thúc, sau Festival, những giá trị được tôn vinh sẽ tiếp tục lan tỏa trong đời sống cộng đồng. Các bài chiêng cổ tiếp tục được trao truyền, không gian nhà rông và sinh hoạt cộng đồng tiếp tục được duy trì, để tiếng cồng, tiếng chiêng luôn hiện diện như một phần sống động trong đời sống văn hóa của đồng bào Tây Nguyên.

Festival Cồng chiêng Gia Lai 2026, không chỉ là ngày hội tôn vinh một di sản văn hóa đặc sắc, mà còn góp phần khơi dậy niềm tự hào, nâng cao ý thức trách nhiệm của cộng đồng trong bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, kết nối các giá trị truyền thống với đời sống đương đại và sự phát triển bền vững trong tương lai.

UBND tinrg Gia Lai công bố bộ cồng chiêng Kơ Đơ niên đại đầu thể kỷ XX↵

Chương trình “Đêm hội cồng chiêng” trong khuôn khổ Festival Cồng chiêng – Tuần lễ Hoa Dã quỳ - Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026 càng hấp dẫn, ý nghĩa hơn, khi Ban tổ chức công bố, tôn vinh Bảo vật quốc gia bộ cồng chiêng Kơ Đơ. Bộ chiêng có niên đại từ đầu thế kỷ XX, gắn với vùng Cheo Reo và thiết chế Pơtao Apui (Vua Lửa) của người Jrai, là hiện vật độc bản có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng truyền thống. Hiện bộ chiêng được Bảo tàng Pleiku lưu giữ và đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia đợt 14 theo Quyết định số 236/QĐ-TTg ngày 3/2/2026.

Tại chương trình, bộ chiêng Kơ Đơ được giới thiệu cùng các hoạt động trình diễn nghề thủ công truyền thống như dệt thổ cẩm, đan lát, tạc tượng gỗ Tây Nguyên.

Người dân phố núi Pleiku vui mừng cùng pháo hoa trong đêm lễ hội

Không chỉ là một đêm trình diễn nghệ thuật, Festival còn là dịp tôn vinh Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, tri ân những nghệ nhân đang ngày đêm gìn giữ, trao truyền di sản quý báu cho thế hệ mai sau.

Một Gia Lai đang vươn mình phát triển, một phố núi Pleiku tươi đẹp, hấp dẫn, mời gọi, có bốn mùa: Xuân, hạ, thu, đông trong một ngày mà không nơi nào có được, nơi tiếng chiêng đại ngàn hòa cùng nhịp sống hiện đại, nơi bản sắc văn hóa truyền thống tiếp tục được gìn giữ và lan tỏa.