Gia Lai: Hồi sinh Đình Ngọc Thạnh, nối dài mạch nguồn văn hóa

Nơi lưu giữ ký ức của một làng quê

Đình làng Việt Nam từ lâu không chỉ là nơi thờ tự mà còn là trung tâm sinh hoạt cộng đồng, nơi lưu giữ những câu chuyện lịch sử, phong tục và ký ức của mỗi vùng đất. Đình Ngọc Thạnh (thôn Ngọc Thạnh, xã Tuy Phước Tây, tỉnh Gia Lai), cũng mang trong mình những giá trị đặc biệt ấy.

Lãnh đạo Đảng ủy, HĐND, UBND xã Tuy Phước Tây cùng đông đảo người dân có mặt để kính cáo các bậc tiền nhân về việc tu bổ Đình làng Ngọc Thạnh.

Ngày 26/9, UBND xã Tuy Phước Tây đã tổ chức khởi công dự án tu bổ, phục hồi di tích lịch sử Đình Ngọc Thạnh. Buổi lễ diễn ra trong không khí trang nghiêm, đậm nét văn hóa truyền thống với nghi thức kính cáo các bậc tiền nhân về việc phục hồi ngôi đình cổ.

Không có các nghi thức khởi công theo hình thức thông thường, sự kiện được tổ chức giản dị nhưng trang trọng, thể hiện sự trân trọng đối với giá trị lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng của di tích. Sự tham dự của lãnh đạo Đảng ủy, HĐND, UBND xã cùng đông đảo người dân địa phương thể hiện sự chung tay trong hành trình gìn giữ một phần ký ức của vùng đất.

Dự án tập trung tu bổ, phục hồi các hạng mục chính gồm nhà Chánh điện, nhà Tả vu, Hữu vu, cổng, trụ biểu, bình phong, nhà kho - vệ sinh, sân nền… với tổng mức đầu tư khoảng 5,9 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành trong 4 tháng. Bên cạnh đó, địa phương dự kiến đầu tư các hạng mục phụ trợ như tường rào, cổng ngõ, cây xanh, hệ thống chiếu sáng với kinh phí khoảng 400 triệu đồng từ nguồn ngân sách xã.

Chủ tế kính cáo với các bậc tiền nhân về việc phục hồi ngôi đình cổ.

Phương án tu bổ được xây dựng theo hướng bảo tồn các giá trị kiến trúc, lịch sử, văn hóa vốn có của di tích; đồng thời phục hồi những hạng mục xuống cấp, bảo đảm an toàn, mỹ quan và tạo điều kiện phát huy giá trị công trình trong đời sống hiện nay.

Đình Ngọc Thạnh được hình thành từ lâu đời, ban đầu là nơi thờ Thành hoàng làng và tổ chức các hoạt động cộng đồng. Trải qua thời gian, người dân trong làng cùng chung tay xây dựng, tu bổ để đình trở thành công trình kiến trúc mang dấu ấn riêng của vùng đất.

Điểm đặc biệt của Đình Ngọc Thạnh là ngoài thờ Thành hoàng bổn xứ, nơi đây còn thờ Đức Thánh Trần – Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn. Hiện đình vẫn lưu giữ sắc phong của vua Tự Đức phong tặng Hưng Đạo Đại Vương danh hiệu “Vỹ thượng thượng thượng đẳng thần”.

Lãnh đạo xã Tuy Phước Tây kính cáo các bậc tiền nhân.

Không chỉ mang giá trị tín ngưỡng, Đình Ngọc Thạnh còn gắn với nhiều dấu mốc lịch sử của địa phương. Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, đình từng là nơi hội họp, tổ chức các lớp bình dân học vụ, tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng và Chính phủ. Sau ngày đất nước thống nhất, nơi đây tiếp tục là không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng với các hoạt động lễ hội, hát tuồng, bài chòi và văn nghệ quần chúng.

Với những giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hóa, kiến trúc và tín ngưỡng, Đình Ngọc Thạnh đã được UBND tỉnh Bình Định (nay là tỉnh Gia Lai) xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh năm 2022.

Giữ hồn di sản, mở rộng giá trị cộng đồng

Giá trị của Đình Ngọc Thạnh không chỉ nằm ở công trình kiến trúc mà còn ở tổng thể không gian văn hóa làng quê bao quanh. Nơi đây vẫn còn lưu giữ những dấu tích quen thuộc của làng quê Việt Nam như mái đình, cây đa, bến nước – những hình ảnh gắn bó với đời sống cộng đồng cư dân nông nghiệp.

Sắc phong và bằng xếp hạng di tích Đình Ngọc Thạnh.

Cùng với việc phục hồi ngôi đình, địa phương mong muốn từng bước khôi phục các yếu tố cảnh quan gắn với di tích, trong đó có cây cầu đá ong cổ dù hiện đã xuống cấp nhưng vẫn giữ được nét đẹp riêng. Việc phục dựng những dấu tích này sẽ góp phần tái hiện không gian làng quê xưa, tạo thêm điểm nhấn để người dân và du khách tham quan, trải nghiệm, tìm hiểu văn hóa địa phương.

Theo ông Phạm Công Đoan – Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch HĐND xã Tuy Phước Tây, việc phục hồi Đình Ngọc Thạnh không chỉ nhằm sửa chữa một công trình đã xuống cấp, mà còn là hành trình gìn giữ một phần ký ức của làng quê. Bởi phía sau những cột gỗ, mái ngói, sắc phong và không gian thờ tự là câu chuyện về lịch sử hình thành cộng đồng, về truyền thống uống nước nhớ nguồn và sự tiếp nối giữa các thế hệ.

Người dân xem hát Tuồng tại Đình Ngọc Thạnh.

Khi hoàn thành, ngôi đình được kỳ vọng sẽ trở lại với diện mạo khang trang, sạch đẹp, tiếp tục phục vụ nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của người dân. Xa hơn, với những giá trị lịch sử và cảnh quan còn được lưu giữ, Đình Ngọc Thạnh có thể trở thành một không gian trải nghiệm văn hóa, góp phần quảng bá hình ảnh Tuy Phước Tây, thu hút người dân và du khách tìm về với những giá trị truyền thống của vùng đất.

Sự hồi sinh của Đình Ngọc Thạnh không chỉ trả lại diện mạo cho một công trình cổ, mà còn giữ lại một phần ký ức làng quê – nơi những giá trị văn hóa tiếp tục được nối dài trong đời sống hôm nay và mai sau.