Giá quặng sắt vượt 109 USD/tấn: Nghịch lý giữa kỳ vọng và thực tế cung cầu
Dù chạm mốc cao nhất 15 tháng, thị trường quặng sắt vẫn đối mặt rủi ro dư cung khi dự án Simandou đi vào hoạt động và nhu cầu thép Trung Quốc sụt giảm.
Giá quặng sắt thế giới ghi nhận đà tăng mạnh ngay trong những tuần đầu năm 2026, bất chấp các tín hiệu suy yếu từ thị trường vật chất. Tại Singapore, hợp đồng tương lai quặng sắt đã vượt mốc 109 USD/tấn, mức cao nhất trong vòng 15 tháng qua. Diễn biến này được thúc đẩy chủ yếu bởi kỳ vọng của giới đầu tư vào các biện pháp kích thích kinh tế mới từ Chính phủ Trung Quốc nhằm hỗ trợ ngành công nghiệp thép.

Diễn biến giá quặng sắt trong vòng một năm qua (Đơn vị: USD/tấn, Nguồn: Tradingeconomics).
Nghịch lý giữa giá cả và nhu cầu thực tế
Dù giá tăng mạnh, bức tranh cung - cầu tại Trung Quốc - quốc gia nhập khẩu quặng sắt lớn nhất thế giới - lại đang phát đi nhiều tín hiệu trái chiều. Theo số liệu phân tích, sản lượng thép của Trung Quốc trong năm 2025 dự báo giảm xuống mức thấp nhất trong 7 năm. Điều này phản ánh sự trầm lắng kéo dài của lĩnh vực bất động sản, vốn là động lực tiêu thụ thép chính của quốc gia này.
Đáng chú ý, lượng tồn kho quặng sắt tại các cảng Trung Quốc đã tăng mạnh, tiến sát mức cao nhất trong 4 năm qua. Sự tích tụ này cho thấy áp lực dư cung vẫn hiện hữu, trong khi các nhà hoạch định chính sách Bắc Kinh đang có xu hướng ưu tiên cải cách cơ cấu và cắt giảm công suất dư thừa thay vì thúc đẩy tăng trưởng nóng như các giai đoạn trước.

Tồn kho quặng sắt tại Trung Quốc tăng mạnh (Đơn vị: Triệu tấn, nguồn: Steelhome, Bloomberg).
Phân tích từ chuyên gia về tâm lý đầu cơ
Bà Ewa Manthey, chiến lược gia hàng hóa tại ING Groep, nhận định rằng đà tăng hiện nay có sự tách rời khỏi các yếu tố nền tảng. Theo bà, đợt tăng giá chủ yếu được dẫn dắt bởi tâm lý chấp nhận rủi ro của các quỹ đầu cơ và kỳ vọng vào chu kỳ kế hoạch 5 năm mới của Trung Quốc bắt đầu từ năm 2026. "Sự phân kỳ này khiến giá quặng sắt trở nên dễ tổn thương hơn nếu dòng vốn đầu tư đảo chiều," bà Manthey cảnh báo.
Mặc dù HSBC dự báo các khoản đầu tư hạ tầng có thể nâng đỡ nhu cầu trong ngắn hạn, nhưng nhìn chung thị trường vẫn đang trong trạng thái nhạy cảm với các thay đổi chính sách vĩ mô.
Áp lực từ nguồn cung mới Simandou
Trái ngược với đà tăng ngắn hạn, triển vọng dài hạn của quặng sắt đang bị phủ bóng bởi dự án Simandou tại Guinea. Đây là một trong những mỏ quặng sắt lớn nhất thế giới với tổng giá trị đầu tư khoảng 23 tỷ USD. Dự kiến, chuyến hàng thương mại đầu tiên từ mỏ này sẽ cập cảng Trung Quốc ngay trong tháng này. Khi đạt công suất tối đa, Simandou có thể chiếm tới 5% tổng sản lượng quặng sắt toàn cầu.
Nhiều tổ chức tài chính dự báo giá quặng sắt giao ngay sẽ giảm dần từ mức trung bình 100 USD/tấn trong quý I/2026 xuống còn 90 USD/tấn vào quý II/2027. BRS Shipbrokers cũng nhận định thị trường năm 2026 sẽ rơi vào trạng thái dư cung khi nguồn cung mới gia nhập thị trường trong khi nhu cầu thép chưa hồi phục bền vững.
Dự báo biến động thị trường
Bên cạnh Simandou, thị trường còn đối mặt với biến số từ các cuộc đàm phán cơ chế định giá giữa tập đoàn BHP Group và các doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc. Theo ông Jack Teah, chuyên gia tại Shanghai Metals Market, nếu các tranh chấp được giải quyết, một lượng lớn nguồn cung từng bị hạn chế sẽ được giải phóng, tạo thêm áp lực giảm giá lên thị trường trong tương lai.
Nhìn chung, thị trường quặng sắt đầu năm 2026 đang phản ánh tâm lý đầu cơ nhiều hơn là thực tế tiêu thụ. Các nhà đầu tư cần thận trọng trước rủi ro đảo chiều khi các yếu tố cung - cầu nền tảng vẫn chưa có sự cải thiện tương xứng.












