Giá trị tranh chấp thương mại Việt Nam với Trung Quốc gấp 179 lần so với Mỹ
Tổng giá trị tranh chấp trong hoạt động thương mại do Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) hỗ trợ xử lý từ năm năm 1993 đến năm 2018 giữa Việt Nam với thị trường Trung Quốc lên đến gần 65.500 tỉ đồng, cao gần gấp 179 lần so với Mỹ.
![Giá trị tranh chấp thương mại Việt Nam với Trung Quốc gấp 179 lần so với Mỹ. Trong ảnh là nhân công chế biến cá tra, một sản phẩm xuất khẩu chủ lực sang Trung Quốc. Ảnh: Trung Chánh](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2019_06_14_112_31097013/d57b00c60686efd8b697.jpg)
Giá trị tranh chấp thương mại Việt Nam với Trung Quốc gấp 179 lần so với Mỹ. Trong ảnh là nhân công chế biến cá tra, một sản phẩm xuất khẩu chủ lực sang Trung Quốc. Ảnh: Trung Chánh
Tại hội thảo “Quản trị rủi ro về rào cản thương mại và pháp lý ở các thị trường trọng điểm trong bối cảnh xu hướng bảo hộ thương mại đang gia tăng” được tổ chức hôm 14-6 ở Cần Thơ, bà Võ Thị Thu Hương, Phó giám đốc Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chi nhánh Cần Thơ dẫn thống kê về số vụ tranh chấp liên quan đến hội nhập kinh tế quốc tế của doanh nghiệp do VIAC hỗ trợ xử lý, qua đó cho thấy rào cản về pháp lý đang gây tổn thất to lớn cho doanh nghiệp.
Theo bà Hương, số vụ tranh tụng mà VIAC có tham gia từ 1993 đến quí 1-2019 ở thị trường Trung Quốc là 168 vụ; Hàn Quốc 97 vụ; Mỹ 58 vụ và Nhật Bản là 23 vụ.
“Từ năm 1993-2018, tổng số vụ xét xử không nhiều, nhưng giá trị lại rất lớn”, bà Hương cho biết và dẫn chứng giá trị lũy kế tranh chấp do VIAC xử lý đối với thị trường Hàn Quốc là 2.278 tỉ đồng; Mỹ là 366 tỉ đồng; Nhật Bản là 3.500 tỉ đồng.
Riêng với thị trường Trung Quốc, theo bà Hương, tổng giá trị tranh chấp lũy kế từ 1993-2018 là 65.494 tỉ đồng, tức cao hơn Mỹ gần 179 lần; gấp 18 lần Nhật Bản; gấp hơn 28 lần so với Hàn Quốc.
Theo bà Hương, những con số về các vụ tranh chấp có sự tham gia của VIAC như một lát cắt của bức tranh về số vụ tranh chấp trong quá trình hội nhập quốc tế của doanh nghiệp Việt Nam. Giá trị của các vụ tranh chấp có khi quá lớn, dẫn đến phá sản, hoặc làm tiêu tốn nhiều thời gian, ảnh hưởng đến quá trình kinh doanh của doanh nghiệp. “Con số này chưa phản ánh hết tổn thất của doanh nghiệp vì có doanh nghiệp tham gia tranh tụng tại tòa án hay tại trung tâm trọng tài các nước do doanh nghiệp đề xuất trong hợp đồng”, bà cho biết.
Tuy nhiên, câu hỏi được đặt ra, đó là vì sao giá trị tranh chấp ở thị trường Trung Quốc lớn đến như vậy?
Trao đổi với TBKTSG Online về vấn đề nêu trên bên lề sự kiện, ông Lê Thành Kính, Trưởng văn phòng luật sư Lê Nguyễn, trọng tài viên VIAC cho biết, liên quan tranh chấp với Trung Quốc lớn là do việc mua bán giữa Việt Nam với quốc gia này thời gian qua là mua bán theo dạng biên mậu với các mặt đa dạng về hàng nông sản, thực phẩm, trái cây…
Trong khi đó, theo ông, việc mua bán chủ yếu thanh toán bằng tiền mặt với hình thức thanh toán trước 30-50% giá trị hợp đồng, cho nên, dẫn đến tình trạng khi thị trường biến động, đối tác không nhận hàng. Số lượng còn lại 50-70% giá trị hợp đồng không nhận được dẫn đến phát sinh về tranh chấp trong thanh toán.
Một vấn đề khác cũng dẫn đến tranh chấp, theo ông Kính, đó là chất lượng hàng hóa (chủ yếu là hàng từ Trung Quốc vào Việt Nam) không đảm bảo khiến nhiều cơ sở sản xuất không đảm bảo chất lượng. “Loại này chủ yếu rơi vào hàng hóa nguyên vật liệu trong may mặc, hóa chất trong sản xuất”, ông Kính cho biết và nhấn mạnh: “Chính vì vậy, Việt Nam mới khiếu kiện họ về hàng hóa không đảm bảo chất lượng”.
Trung Chánh