Giá trị văn hóa trong từng vật dụng của đồng bào K'ho
Trong đời sống của đồng bào K'ho ở các xã miền núi phía Đông Nam tỉnh Lâm Đồng, những vật dụng sinh hoạt hằng ngày không chỉ phục vụ nhu cầu thiết yếu mà còn lưu giữ đậm nét dấu ấn văn hóa. Các đồ vật mang chiều sâu tinh thần, phản ánh cách con người K'ho gắn bó với thiên nhiên và cộng đồng.
Những sản phẩm đan lát do người dân xã La Dạ thực hiện sau khi được truyền nghề
Gắn bó với đời sống lao động
Ở phía Đông Nam tỉnh Lâm Đồng có khoảng 15.000 nhân khẩu người K’ho sinh sống, tập trung đông nhất ở các xã miền núi Đông Giang, La Dạ. Sản xuất truyền thống chủ yếu của người K’ho là trồng trọt. Tùy vào địa hình đất đai mà quyết định trồng lúa nước hay là nương rẫy. Các loại cây thường trồng là lúa, bắp, sắn, đậu, mía… Do vị trí địa hình cùng với truyền thống sản xuất, họ có những nông cụ, đồ dùng mang nét đặc trưng.
Ông Lê Văn Lĩnh - nghệ nhân đan gùi ở thôn 3, xã La Dạ cho biết, đồng bào K’ho rất khéo tay và chịu khó. Trước đây, vào thời gian nông nhàn, đàn ông trong thôn lại lên rừng tìm tre, nứa, mây về đan lát. Để hoàn thiện sản phẩm phải mất 5 - 7 ngày, từ khâu vào rừng chặt tre, nứa “vừa tuổi” để có độ dẻo, rồi đem ngâm nước, phơi khô, chẻ và chuốt sợi nan thật đều. Tùy vào mục đích sử dụng mà chiếc gùi được chế tác với hình dạng, kích cỡ khác nhau, nhưng đều phải chắc chắn. Gùi dùng đựng trái cây, đồ dùng đi làm rẫy thì đan thưa hơn. Còn các loại gùi kín, dày dùng để đựng bắp, hạt giống. Riêng những chiếc gùi dùng biểu diễn trong Lễ hội Mừng lúa mới, Cúng Giàng thì đan rất công phu, không thể thiếu hoa văn truyền thống đường chéo, hình mắt cáo… sắp xếp hài hòa, đẹp mắt.
Bên cạnh đó, đồng bào K’ho còn sáng tạo đan những chiếc sà ví dùng để đựng cơm, đựng đồ ăn. Bà K’Thị Hiển (xã Đông Giang) chia sẻ: “Sống chủ yếu dựa vào tự nhiên, làm rẫy đi rất xa nhà, vì thế những chiếc sà ví rất tiện lợi để chuẩn bị đồ ăn đủ trong ngày hoặc ở lại nhiều ngày. Nguyên liệu để đan những chiếc sà ví là những cây lá dứa phơi khô, rất mềm. Những chiếc sà ví có đặc điểm giữ nhiệt lâu, khiến cơm ngon và ít bị ôi thiu”.
Gìn giữ giá trị truyền thống
Trong đời sống của người K’ho, một vật dụng phổ biến gắn bó khi lên nương rẫy nữa là chiếc bầu đựng nước. Họ chọn loại bầu hồ lô, có dáng eo thon đẹp. Bầu được trồng trong vườn, để tự khô trên cây rồi cắt xuống, khoét lỗ ở đầu cuống, sau đó ngâm nước cho tan ruột bên trong, súc sạch ruột. Dù không cầu kỳ như thổ cẩm hay tinh xảo như đồ đan lát, chiếc bầu đựng nước vẫn mang trong mình dấu ấn văn hóa riêng. Nước chứa trong quả bầu uống rất mát và có mùi thơm. Ngoài ra, từ những quả bầu khô, người dân còn tạo ra những chiếu kèn bầu rất đẹp, thổi tiếng rất hay. Đây được xem là bộ nhạc cụ đặc thù không thể thiếu trong các lễ hội của dân tộc K’ho.
Nhìn vào những vật dụng sinh hoạt của người K’ho, có thể thấy đó không chỉ là công cụ phục vụ đời sống, mà còn là “di sản sống”. Vì thế, trước sự xuất hiện của các vật dụng công nghiệp, cùng với sự “trợ lực” từ dự án “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch” thuộc chương trình mục tiêu quốc gia Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi do Bảo tàng tỉnh phối hợp cùng các địa phương triển khai từ năm 2024, đồng bào K’ho đang dần ý thức về việc giữ nghề và truyền nghề.
Hiện một số nghệ nhân K’ho ở các xã vẫn miệt mài chế tác sản phẩm, vừa truyền dạy nghề đan lát truyền thống cho các thế hệ trong gia đình. Đó cũng là cách phát huy nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc mình một cách mộc mạc, sâu sắc nhưng đầy tự hào.
Tin nóng
Mới đây, tại Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long (Quảng Ninh), một dấu mốc đặc biệt đã được xác lập khi 2.000 phụ nữ trong trang phục áo dài cùng hội tụ, tạo nên màn trình diễn văn hóa quy mô lớn bên bờ vịnh Hạ Long.
Cuộc thi nhận tác phẩm từ nay đến ngày 30-4, dự kiến công bố kết quả vào tháng 5-2026.
Làng cổ Đường Lâm là nơi lưu giữ vẻ đẹp xưa cũ của làng Việt truyền thống và đã trở thành điểm du lịch hấp dẫn của Hà Nội. Thời gian gần đây, tại làng cổ xuất hiện thêm một dịch vụ mới, đó là du ngoạn bằng xe trâu, mang đến trải nghiệm khác biệt và gần gũi. Dịch vụ này khi được đưa vào khai thác không chỉ tạo sức hút với du khách mà còn mở ra hướng phát triển du lịch độc đáo, thân thiện.
Tết Quân Dân mừng Chôl Chnăm Thmây 2026, Ban tổ chức xây dựng hàng trăm căn nhà, tặng hàng trăm suất học bổng, phần quà cho học sinh, bà con dân tộc Khmer có hoàn cảnh khó khăn… Tổng kinh phí tổ chức các hoạt động trên 18 tỷ đồng.
Không phải ngẫu nhiên loại cá này luôn xuất hiện trong thực đơn bồi bổ của nhiều gia đình. Với giá trị dinh dưỡng cao, dễ chế biến thành nhiều món ngon như canh, cháo, cá lóc được xem là 'trợ thủ' giúp phục hồi sức khỏe nhanh chóng.
Lấy cảm hứng từ hình tượng ngựa trong văn hóa dân gian, tác phẩm lúa 'Song mã chầu báo công' rộng gần 10.000m² tại Ninh Bình đang trở thành điểm đến không thể bỏ qua của du khách trong năm 2026.
Tin mới
Giảm thuế với xăng, dầu về 0 đồng đến hết tháng 6/2026; Du lịch trải nghiệm làng nghề: Xu hướng mới của du khách; Nghề khảm trai – Tinh hoa đất Thăng Long Hà Nội; Philippines: Sáng tạo hội họa từ năng lượng mặt trời;... là một số thông tin chính có trong chương trình hôm nay.
Bức ảnh bàn lẩu ngập tràn rau mùi tại Trùng Khánh đang khiến mạng xã hội dậy sóng. Hội mê rau thơm thì mê mẩn, nhưng những người thuộc phái 'anti hành ngò' lại được phen kinh hồn bạt vía.
Loại rau quen thuộc này không ngờ vừa ngon, dễ ăn lại còn bổ dưỡng.
Ngày này năm xưa 13/4 diễn ra nhiều sự kiện của lịch sử như: phát động phong trào 'Ngày thứ bảy đấu tranh thống nhất'; Hồ Chủ tịch đã đến thǎm một lớp bình dân học vụ ở phố Hàng Trống, Hà Nội; quân và dân miền Đông Nam Bộ đã đánh bại cuộc hành quân quy mô lớn của Mỹ mang tên Gianxơn Xity...
Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul đã gửi lời chúc tốt đẹp đến người dân xứ sở Chùa Vàng nhân dịp lễ Songkran, khuyến khích mọi người ăn mừng cùng gia đình nhưng ưu tiên sự an toàn và trách nhiệm khi lễ hội Tết cổ truyền bắt đầu trên toàn quốc.
Sau thành công rực rỡ tại Điện Kiến Trung, Đại nội Huế vào tháng Ba vừa qua, triển lãm 'Trời, Non, Nước | Allusive Panorama' - trưng bày 20 bức tranh quý của vua Hàm Nghi, sẽ tiếp tục ra mắt công chúng Thủ đô tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám vào cuối tháng Tư này.
Thịt trâu, bò gác bếp Cao Bằng từ lâu đã trở thành một phần hồn cốt ẩm thực của miền non nước. Đây còn là thức quà quý dành đãi khách phương xa, kết tinh từ kinh nghiệm chế biến lâu đời, sự khéo léo của người vùng cao và hương vị đặc trưng của núi rừng. Từng thớ thịt săn chắc, thấm đẫm gia vị bản địa, quyện mùi khói bếp đã làm nên một đặc sản mộc mạc mà tinh tế, để ai từng thưởng thức một lần đều nhớ mãi.
Sau khi được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) ghi danh, di sản văn hóa thế giới Yên Tử đang đứng trước cơ hội để khẳng định không chỉ là điểm đến tâm linh, mà là trung tâm văn hóa, trí tuệ mang tầm vóc toàn cầu.