Giá xăng, dầu tăng nhanh ở Mỹ, Tổng thống Trump đối mặt bài toán khó

Giá xăng được hiển thị tại một trạm xăng ở Brooklyn vào ngày 4/9 tại thành phố New York, Mỹ. (Nguồn: Getty Images)

Theo số liệu từ Viện Watson thuộc Đại học Brown, người tiêu dùng Mỹ đã phải chi thêm khoảng 100,9 tỷ USD cho xăng và dầu diesel kể từ cuối tháng 2/2026 đến nay. Tính trung bình, khoản chi phí phát sinh tương đương khoảng 770 USD mỗi hộ gia đình và con số này có thể tiếp tục tăng nếu giá nhiên liệu duy trì ở mức cao.

Trong đó, riêng chi phí xăng dầu đã tăng thêm khoảng 55 tỷ USD, tương đương trung bình 422 USD mỗi hộ gia đình. Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA) cho biết, giá xăng tại Mỹ đã tăng lên mức cao nhất trong 3 tháng, vượt 4,15 USD/gallon vào đầu tháng 9/2026.

Mức giá này cao hơn đáng kể so với khoảng 3,20 USD/gallon cùng thời điểm năm ngoái và 2,98 USD/gallon trước khi xung đột Mỹ-Iran bắt đầu.

Dầu diesel lập kỷ lục mới

Nếu giá xăng đang gây sức ép lên ngân sách hộ gia đình, dầu diesel mới là vấn đề đáng lo ngại hơn đối với nền kinh tế Mỹ. Đây là nhiên liệu thiết yếu đối với xe tải, tàu hỏa, máy kéo và tàu thuyền, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong hoạt động vận chuyển hàng hóa và sản xuất.

Giá dầu diesel bình quân tại Mỹ đã lên tới khoảng 5,90 USD/gallon, tăng mạnh so với mức 3,76 USD/gallon khi xung đột Mỹ-Iran bắt đầu, đồng thời vượt qua kỷ lục được thiết lập năm 2022.

Theo Đại học Brown, người tiêu dùng Mỹ hiện phải chi thêm khoảng 46 tỷ USD cho dầu diesel, tương đương 348 USD mỗi hộ gia đình.

Tính từ đầu năm, giá diesel đã tăng hơn 60%, hướng tới mức tăng theo năm lớn nhất kể từ khi AAA bắt đầu theo dõi dữ liệu vào năm 2000.

Ông Tom Kloza, cố vấn năng lượng trưởng tại Gulf Oil cảnh báo, mùa Thu năm nay có thể chứng kiến mức giá nhiên liệu đặc biệt cao, trong đó, dầu diesel là mối quan ngại lớn. Giá nhiên liệu tăng sẽ tạo sức ép lên nhiều mặt của nền kinh tế và thúc đẩy lạm phát.

Nguy cơ dầu Brent tiến sát 100 USD/thùng

Áp lực đối với thị trường năng lượng Mỹ có thể còn gia tăng nếu giá dầu thô tiếp tục tăng.

Goldman Sachs đã nâng dự báo giá dầu Brent vào tháng 12/2026 thêm 5 USD, lên 85 USD/thùng. Ngân hàng này cũng dự báo, giá dầu Brent bình quân năm 2027 ở mức 80 USD/thùng, cao hơn mức dự báo trước đó là 75 USD/thùng.

Trong kịch bản nguồn cung dầu tại khu vực Vùng Vịnh tiếp tục thấp hơn đáng kể so với trước xung đột Mỹ-Iran, Goldman Sachs cảnh báo, giá dầu Brent có thể tăng lên tới 120 USD/thùng. Trong khi đó, giá dầu Brent hiện đã tiến sát ngưỡng 100 USD/thùng, mức mà thị trường chưa duy trì ổn định trên ngưỡng này kể từ cuối tháng 7/2026.

Đáng chú ý, vấn đề của thị trường năng lượng hiện nay không chỉ nằm ở nguồn cung dầu thô. Khả năng lọc dầu để biến dầu thô thành xăng, nhiên liệu máy bay và diesel cũng đang trở thành một điểm nghẽn.

Ba trong số các trung tâm lọc dầu lớn của thế giới gồm Trung Đông, Nga và Trung Quốc đang chịu tác động từ xung đột hoặc các hạn chế xuất khẩu. Trong khi đó, các nhà máy lọc dầu tại khu vực Bờ Vịnh của Mỹ đang phải vận hành với công suất cao để bù đắp phần thiếu hụt.

Ông Kloza nhận định: “Đây là một cuộc khủng hoảng diễn ra tương đối âm thầm nhưng rất đáng lo ngại. Người tiêu dùng trên khắp nước Mỹ sẽ phải trả giá”.

Nhà máy lọc dầu Chevron El Segundo, một trong những cơ sở chế biến dầu mỏ lớn nhất ở California, Mỹ. (Nguồn: Getty Images)

Bài toán khó với chính quyền Tổng thống Trump

Giá năng lượng tăng mạnh cũng đặt chính quyền Tổng thống Donald Trump trước sức ép không nhỏ. Trong chiến dịch tranh cử năm 2024, ông Trump nhiều lần chỉ trích giá năng lượng dưới thời chính quyền tiền nhiệm và cam kết đưa chi phí năng lượng xuống thấp hơn.

Trong bối cảnh giá dầu diesel đang tiến sát ngưỡng 6 USD/gallon trên toàn quốc, nguy cơ giá nhiên liệu tiếp tục tăng đang trở thành một thách thức đối với cam kết này.

Ông Patrick De Haan, người đứng đầu bộ phận phân tích dầu khí tại GasBuddy thậm chí cảnh báo, giá dầu diesel tại California có thể vượt 8 USD/gallon.

Theo AAA, giá dầu diesel bình quân tại bang California đã lên mức kỷ lục 7,83 USD/gallon vào đầu tháng 9/2026, tăng mạnh so với 5,14 USD/gallon cùng thời điểm năm ngoái.

Giá năng lượng tăng cũng có nguy cơ kéo dài sức ép lạm phát tại Mỹ. Báo cáo Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8/2026 được kỳ vọng cho thấy giá tiêu dùng tăng 3,4% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn đáng kể mục tiêu lạm phát 2% của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).

Trong bối cảnh đó, chi phí nhiên liệu tăng không chỉ trực tiếp bào mòn thu nhập khả dụng của các hộ gia đình mà còn có thể lan tỏa sang chi phí vận tải, sản xuất, thực phẩm và nhiều nhóm hàng hóa, dịch vụ khác.

Tổng thống Trump vẫn khẳng định, giá dầu sẽ giảm mạnh khi Mỹ và Iran kết thúc xung đột. Tuy nhiên, trong bối cảnh xung đột kéo dài, nguồn cung và công suất lọc dầu tiếp tục chịu sức ép, bài toán kiểm soát chi phí năng lượng đang trở nên khó khăn hơn đối với người tiêu dùng trên khắp nền kinh tế lớn nhất thế giới.