Giải mã hai trận động đất lớn liên tiếp ở Nam Mỹ
Hai trận động đất mạnh liên tiếp ở Venezuela và Colombia làm dấy lên câu hỏi về mối liên hệ giữa các chấn động địa chất, nhưng giới chuyên gia cho rằng đằng sau chúng là hai cơ chế kiến tạo khác biệt.

Lực lượng cứu hộ tìm kiếm các nạn nhân mất tích sau trận động đất ở Pereira, Colombia ngày 10/8/2026. Ảnh: AA/TTXVN phát
Hai trận động đất mạnh xảy ra tại Venezuela và Colombia chỉ cách nhau khoảng 6 tuần đang thu hút sự quan tâm tại Nam Mỹ, song theo chuyên gia địa chất Argentina, hai sự kiện này xuất phát từ những cơ chế kiến tạo khác nhau và chưa có cơ sở khoa học để khẳng định có liên hệ trực tiếp.
Nhà địa chất Andrés Folguera, thuộc Hội đồng Quốc gia về Nghiên cứu Khoa học và Kỹ thuật Argentina (CONICET), cho biết trận động đất kép xảy ra tại Venezuela ngày 24/6, mạnh 7,2 và 7,5 độ Richter, liên quan đến hoạt động của các đứt gãy trong khu vực chịu tác động của mảng Caribe. Các đứt gãy này nằm tương đối gần bề mặt, khiến năng lượng được giải phóng mạnh và gây thiệt hại lớn tại các khu vực đông dân cư. Theo số liệu chính thức mới nhất được công bố ngày 11/8, hai trận động đất xảy ra tại Venezuela đã làm ít nhất 6.301 người thiệt mạng và 16.740 người bị thương.
Trong khi đó, trận động đất xảy ra ngày 10/8 tại Colombia, mạnh 7,4 độ Richter, tâm chấn gần San José del Palmar, thuộc tỉnh Chocó, ở độ sâu khoảng 96 km, làm ít nhất 243 người thiệt mạng và 3.800 người mất tích. Theo ông Folguera, giáo sư Đại học Buenos Aires (UBA), đây là cơ chế hoàn toàn khác, liên quan đến mảng Nazca đang chìm xuống dưới mảng Nam Mỹ tại khu vực Thái Bình Dương.
Chuyên gia Argentina nhấn mạnh tốc độ chuyển động của mảng Nazca, khoảng 5-6 cm/năm, nhanh hơn đáng kể so với quá trình chìm của mảng Caribe. Đặc biệt, tại Colombia, sự đứt gãy xảy ra ngay bên trong mảng đang chìm ở độ sâu lớn, thay vì tại một đứt gãy nông trong lớp vỏ lục địa.
Theo các chuyên gia, độ sâu là yếu tố quan trọng quyết định mức độ ảnh hưởng của động đất. Trận động đất tại Colombia vẫn được cảm nhận trên diện rộng, song một phần năng lượng đã bị phân tán trước khi truyền lên bề mặt.
Giáo sư Folguera cho rằng khả năng hai trận động đất có liên quan vẫn là vấn đề cần được nghiên cứu thêm. Hiện chưa có bằng chứng khoa học đủ để kết luận chúng là những sự kiện liên kết với nhau, đồng thời khoa học hiện nay cũng chưa thể dự báo chính xác thời điểm xảy ra một trận động đất lớn.













