Săn mưa sao băng Perseids đêm nay, cơ hội hiếm 19 năm mới gặp
Vào tối nay và rạng sáng mai (12-13/8), người Việt có thể quan sát mưa sao băng Perseids với khoảng 80 vệt mỗi giờ, trong điều kiện quan sát lý tưởng.
Theo Hội Thiên văn Hà Nội (HAS), Perseids hoạt động từ ngày 17/7 đến 24/8 hằng năm và là một trong những trận mưa sao băng đáng chú ý đối với người quan sát tại Bắc bán cầu.
Năm nay, số lượng sao băng có thể quan sát được khoảng 40 vệt/giờ vào rạng sáng 11/8, tăng lên khoảng 60 vệt/giờ vào rạng sáng 12/8 và đạt khoảng 80 vệt/giờ vào rạng sáng 13/8.
Đặc biệt, điểm thuận lợi của Perseids năm nay là Mặt Trăng sẽ bước vào kỳ trăng mới ngày 13/8. Ánh trăng gần như không gây nhiễu trong thời gian cực đại, giúp những sao băng mờ có cơ hội được quan sát rõ hơn. Nếu bỏ lỡ cơ hội này, người quan sát phải đợi thêm 19 năm nữa (2045) mới có thể quan sát trong điều kiện thuận lợi như vậy.

Sao băng Perseids sẽ đạt cực đại vào rạng sáng 13/8, với khoảng khoảng 80 vệt/giờ (Ảnh: Gabriel Gonzalez)
Thời gian quan sát hiệu quả thường từ sau nửa đêm đến trước bình minh. Khi đêm càng về sáng, chòm sao Perseus, nơi có tâm điểm của Perseids sẽ lên cao hơn trên bầu trời, qua đó tăng khả năng bắt gặp sao băng.
Vào đầu tối nay (12/8), khi tâm điểm Perseids còn thấp ở phía đông bắc, người quan sát cũng có cơ hội bắt gặp một số “Earthgrazers”, những sao băng lướt thấp gần đường chân trời, có thể tạo ra các vệt sáng dài. Đến nửa đêm, số lượng có thể tăng lên khoảng 20 sao băng/giờ, khi tâm điểm đã lên cao hơn và các vệt sao băng có thể xuất hiện theo nhiều hướng khác nhau.
Trong những giờ tiếp theo, hoạt động của Perseids tiếp tục tăng nhanh, có thể đạt gần 80 sao băng/giờ vào khoảng 3 giờ sáng. Lúc này, tâm điểm đã nằm cao ở hướng đông bắc, vì vậy người quan sát không cần cố định tầm nhìn vào một hướng mà nên quan sát một vùng trời rộng, tránh nhìn trực tiếp vào tâm điểm để có thể bắt gặp những vệt sao băng dài hơn.

Thời gian quan sát hiệu quả sao băng Perseids thường từ sau nửa đêm đến trước bình minh. (Ảnh: Mike Abramyan)
Theo các chuyên gia, để theo dõi Perseids, người xem không cần kính thiên văn hay ống nhòm. Mắt thường phù hợp hơn vì có thể bao quát vùng trời rộng. Nên chọn nơi ít ánh sáng nhân tạo, có tầm nhìn thoáng và tránh các nguồn sáng trực tiếp.
Mắt cần khoảng 20 - 30 phút để thích nghi với bóng tối. Người quan sát nên dành ít nhất một giờ cho mỗi phiên theo dõi, bởi sao băng không xuất hiện đều đặn. Quan sát trong thời gian dài cũng giúp tăng cơ hội bắt gặp những vệt sáng nổi bật.
Điện thoại nên được hạn chế sử dụng trong quá trình quan sát. Ánh sáng từ màn hình có thể khiến mắt mất thời gian thích nghi trở lại với bóng tối, làm giảm khả năng phát hiện những sao băng mờ.
Nếu muốn chụp ảnh sao băng, người quan sát cần chỉnh điện thoại hoặc máy ảnh về chế độ phơi sáng, đặt thời gian tối thiếu 30 giây và sử dụng chân máy để cố định. Tuy nhiên, việc chụp được một bức ảnh sao băng cũng khá may rủi, khi phải chớp được kịp thời cơ.
Perseids hình thành khi Trái Đất đi qua dòng bụi và mảnh vụn do sao chổi 109P/Swift-Tuttle để lại trên quỹ đạo. Khi các hạt vật chất này lao vào khí quyển với tốc độ khoảng 59 km/giây, chúng nóng lên và phát sáng, tạo thành những vệt sao băng có thể nhìn thấy bằng mắt thường.












