Giải ngân đầu tư công đạt gần 49%

Theo Bộ Tài chính, đến hết tháng 8, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công thuộc kế hoạch năm 2026 đạt khoảng 48,9% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, tăng khoảng 90,9 nghìn tỷ đồng về số tuyệt đối và cao hơn khoảng 8,7% về tỷ lệ so với cùng kỳ năm 2025.

Trong tổng số vốn đã giải ngân, vốn đầu tư thực hiện do Trung ương quản lý ước đạt 75.900 tỷ đồng, bằng 48,2% kế hoạch năm; vốn đầu tư thực hiện do địa phương quản lý ước đạt 470.900 tỷ đồng, bằng 50,9% kế hoạch năm. Quy mô và tiến độ giải ngân cho thấy khu vực địa phương đang giữ vai trò chủ lực trong đưa nguồn vốn ngân sách vào nền kinh tế.

Tại Nghị quyết phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 7, Chính phủ yêu cầu quyết liệt thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, bảo đảm giải ngân 100% kế hoạch vốn được giao, tăng cường kiểm tra, đôn đốc và kiên quyết điều chuyển vốn từ các dự án chậm giải ngân sang các dự án có khả năng giải ngân tốt hơn; thực hiện nghiêm việc chấm điểm giải ngân vốn đầu tư công trên Hệ thống công nghệ thông tin.

Bộ Tài chính đề nghị các bộ, cơ quan trung ương và địa phương tăng cường kỷ luật trong xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện.

Tính đến hết tháng 8, có 9 bộ, cơ quan trung ương và 20 địa phương có tỷ lệ giải ngân cao hơn mức bình quân chung của cả nước. Trong số đó có nhiều đơn vị vừa đạt tiến độ tốt, vừa giải ngân khối lượng vốn lớn. Hà Nội tiếp tục dẫn đầu về giá trị giải ngân với khoảng 89.900 tỷ đồng; tiếp đến là TP Hồ Chí Minh với khoảng 81.300 tỷ đồng...

Tuy nhiên, bức tranh giải ngân vẫn chưa đồng đều. Hiện, còn 25 bộ, cơ quan trung ương và 16 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới bình quân chung cả nước; trong đó, 4 bộ, cơ quan trung ương có tỷ lệ giải ngân dưới 6% và chưa giải ngân.

Theo Bộ Tài chính, tiến độ giải ngân đầu tư công đang chịu tác động bởi tình trạng thiếu hụt, biến động giá vật liệu xây dựng và vướng mắc giải phóng mặt bằng. Nguồn cung đá, cát khan hiếm, giá vật liệu, nhiên liệu tăng khiến một số dự án phải điều chỉnh, đàm phán lại hợp đồng.

Mưa lớn, sạt lở trong tháng 8 cũng làm gián đoạn thi công, vận chuyển vật liệu và nghiệm thu, nhất là tại miền núi phía Bắc, Bắc Trung Bộ và Tây Nguyên.

Bên cạnh yếu tố khách quan, việc lập kế hoạch chưa sát thực tế, chất lượng chuẩn bị đầu tư hạn chế khiến một số dự án phải điều chỉnh vốn. Các dự án khởi công mới, dự án lớn, phức tạp mất nhiều thời gian hoàn thiện thủ tục; dự án ODA còn vướng quy trình của nhà tài trợ. Một số dự án khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số gặp khó do công nghệ, thiết bị đặc thù.

Để hoàn thành giải ngân 100% số vốn được giao, tạo động lực quan trọng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026, Bộ Tài chính đề nghị các địa phương có mỏ vật liệu rà soát, nâng công suất khai thác các mỏ đang hoạt động, đồng thời tháo gỡ thủ tục để cấp phép mỏ mới và gia hạn các mỏ còn trữ lượng. Các địa phương cần ưu tiên nguồn vật liệu cho các công trình trọng điểm quốc gia, nhất là các dự án tại khu vực phía Nam.

Bộ Xây dựng cần theo dõi sát thị trường, quản lý giá vật liệu, nghiên cứu điều phối nguồn vật liệu giữa các địa phương và sử dụng vật liệu thay thế để giảm áp lực lên nguồn cung thiếu hụt.

Về giải phóng mặt bằng, các địa phương cần đẩy mạnh tuyên truyền, làm rõ chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đồng thời đẩy nhanh xây dựng khu tái định cư, tạo điều kiện để người dân ổn định cuộc sống và sớm bàn giao mặt bằng.

Các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương khẩn trương hoàn thiện thủ tục đầu tư, phân bổ số vốn được bổ sung và chưa phân bổ chi tiết. Đồng thời, tăng cường kỷ luật trong xây dựng và thực hiện kế hoạch, bố trí vốn sát khả năng giải ngân, rà soát dự án chậm hoặc không có khả năng giải ngân để kịp thời điều chuyển vốn.

Các chủ đầu tư cần tăng cường kiểm tra hiện trường, huy động nhân lực, máy móc, đẩy nhanh thi công các dự án trọng điểm và chủ động điều chỉnh kế hoạch khi thời tiết bất lợi.

Đặc biệt, Bộ Tài chính đề nghị các chủ đầu tư không để khâu thanh toán trở thành điểm nghẽn làm chậm tiến độ chung. Chủ đầu tư cần lập hồ sơ thanh toán ngay khi có khối lượng hoàn thành được nghiệm thu, tránh tình trạng dồn hồ sơ vào cuối tháng hoặc những tháng cuối năm.

Vốn đầu tư từ nguồn ngân sách Nhà nước tháng 8 được các bộ, ngành và địa phương tập trung đẩy mạnh thực hiện, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tính chung 8 tháng năm 2026, vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách Nhà nước ước đạt 50,5% kế hoạch, tăng 18,5% so với cùng kỳ năm trước. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) thực hiện tại Việt Nam 8 tháng năm 2026 ước đạt 17,25 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ năm trước.