Giải pháp giảm ùn tắc giao thông đô thị

Giờ cao điểm thường diễn ra tình trạng kẹt xe ở trung tâm thành phố Đà Nẵng. Ảnh: THÀNH LÂN

Nguyên nhân và thực trạng

Cùng với tốc độ đô thị hóa nhanh, sự gia tăng mạnh của phương tiện cá nhân và nhu cầu đi lại ngày càng lớn, ùn tắc giao thông đang ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều mặt của xã hội. Đây cũng là một trong những vấn đề cấp bách cần có giải pháp tổng thể, đồng bộ và mang tính chiến lược nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Đà Nẵng văn minh, hiện đại và phát triển bền vững.

Theo Sở Xây dựng, toàn thành phố hiện có 237.426 ô tô đăng ký. Riêng năm 2025, số ô tô tăng thêm hơn 19.000 chiếc. Sáu tháng đầu năm 2026 tiếp tục có hơn 8.000 ô tô đăng ký mới. Trong khi phương tiện tăng nhanh, mạng lưới giao thông khu vực trung tâm phần lớn được hình thành từ nhiều năm trước, quỹ đất dành cho đường sá và bãi đỗ xe ngày càng hạn chế. Nhiều tuyến gần như không còn dư địa để mở rộng mặt đường.

Vì vậy, vào giờ cao điểm, mật độ phương tiện lớn đã xuất hiện trên nhiều trục giao thông ở khu vực trung tâm như: Cách Mạng Tháng Tám, Lê Thanh Nghị, Điện Biên Phủ, Nguyễn Tri Phương, Nguyễn Văn Linh, Lê Duẩn, Trần Phú, Phan Châu Trinh, Bạch Đằng, đường Hoàng Sa - Võ Nguyên Giáp - Trường Sa, Hàm Nghi, khu vực cầu Sông Hàn, cầu Rồng, cầu Tiên Sơn và nút giao phía tây sân bay... đồng thời gây nghẽn giao thông.

Cùng với đó, tình trạng ô tô dừng, đỗ đón trả khách không đúng quy định, taxi và xe công nghệ tập trung cùng thời điểm, các công trình đang thi công hay những đợt cao điểm du lịch khiến một số khu vực dễ phát sinh ùn ứ.

Theo TS. Võ Duy Nghi, nguyên Tổng Giám đốc, Phó Chủ tịch HĐQT Công ty CP Vận tải đa phương thức Vietranstimex, ùn tắc giao thông do nhiều nguyên nhân, trong đó có việc quy hoạch và xây dựng đô thị phần lớn tập trung vào khu vực trung tâm thành phố dẫn đến mật độ giao thông dày đặc, gây ùn tắc giao thông giờ cao điểm tại các nút giao thông, siêu thị, các cổng trường học. Trong khi đó quỹ đất dành cho giao thông tĩnh còn khá hạn chế, tình trạng thiếu bãi đỗ xe công cộng cũng là vấn đề nan giải cần giải quyết triệt để.

Các điểm nút giao, đầu cầu ở trung tâm thành phố Đà Nẵng thường xuyên xảy ra ùn ứ. Ảnh: THÀNH LÂN

Một số chuyên gia cho rằng, thực trạng ùn tắc giao thông tập trung chủ yếu ở những nguyên nhân như: Tốc độ gia tăng phương tiện vượt quá khả năng đáp ứng của hạ tầng. Sự phát triển đô thị còn tập trung quá mức vào khu vực trung tâm. Hệ thống giao thông công cộng chưa đủ sức hấp dẫn. Thiếu các bãi đỗ xe khu vực trung tâm, một số dự án bãi đỗ xe chậm triển khai, một số bãi đỗ xe thông minh hoạt động chưa hiệu quả. Một số khu đô thị mới phát triển nhanh nhưng kết nối giao thông còn hạn chế...

Chống ùn tắc cách nào?

Để giảm thiểu ùn ứ giao thông khu vực nội đô, KTS. Nguyễn Thượng Vũ, Công ty CPĐT Tư vấn kỹ thuật xây dựng Kỹ Việt đề xuất, thành phố cần tiếp tục triển khai cấm xe sơ-mi rơ-moóc theo giờ trên trục giao thông chính đi qua địa bàn để ra vào cảng Tiên Sa, đồng thời phân luồng xe khách trên 30 chỗ vào trung tâm thành phố từ 17-18 giờ hằng ngày. Bên cạnh đó, cấm đỗ xe một số tuyến đường lớn, tuyến đường có nhiều phương tiện tham gia giao thông...

Mới đây, tại kỳ họp thứ 4 HĐND thành phố Đà Nẵng khóa XI (nhiệm kỳ 2026 - 2031), Phó Trưởng ban Đô thị HĐND thành phố Lê Văn Dũng kiến nghị điều chỉnh quy hoạch phát triển đô thị theo mô hình đa cực, đẩy nhanh hình thành các trung tâm mới tại khu vực phía tây, tây bắc và phía nam. Phát triển mạnh giao thông công cộng; đẩy nhanh triển khai hệ thống BRT, đường sắt đô thị, xe buýt chất lượng cao...

Để các giải pháp nêu trên sớm đi vào thực tiễn, thành phố cần khẩn trương xây dựng Đề án tổng thể về giảm ùn tắc giao thông của thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2026 - 2035, cũng như rà soát, cập nhật các cấp độ quy hoạch thành phố, nhất là đồ án quy hoạch chung, quy hoạch hạ tầng giao thông, quy hoạch sử dụng đất và phân bố các trung tâm đô thị, bảo đảm phù hợp với quy mô mới sau hợp nhất.

Lưu lượng phương tiện tăng cao khiến giao thông khu vực trung tâm thành phố Đà Nẵng rơi vào tình trạng kẹt xe. Ảnh: THÀNH LÂN

Đặc biệt, ưu tiên nguồn lực đầu tư các dự án giao thông trọng điểm, các bãi đỗ xe công cộng, hệ thống điều hành giao thông thông minh và các công trình kết nối vùng; khuyến khích sử dụng giao thông công cộng…

Trả lời kiến nghị trên, Giám đốc Sở Xây dựng Lê Thành Hưng cho biết, trước mắt ngành xây dựng tiếp tục rà soát những hạn chế trong tổ chức giao thông, bổ sung khu vực cấm dừng, cấm đỗ, điều chỉnh đèn tín hiệu và phân luồng theo lưu lượng thực tế. Các vị trí đỗ xe dọc đường cũng sẽ được xem xét lại, trong đó có thể bổ sung quy định cấm đỗ vào giờ cao điểm nếu ảnh hưởng đến khả năng lưu thông.

Một trong những điểm được ưu tiên xử lý là khu vực đầu cầu Hòa Xuân. Các đơn vị triển khai dự án cụm nút giao Lê Thanh Nghị - Cách Mạng Tháng Tám - Thăng Long - đường dẫn lên cầu Hòa Xuân dự kiến khởi công cuối năm 2026.

Về lâu dài, thành phố nghiên cứu thêm các nút giao khác mức tại những khu vực có lưu lượng lớn, cùng hầm qua sân bay, các tuyến vành đai và các trục giao thông đô thị lớn theo quy hoạch. Bài toán chỗ đỗ xe cũng được đặt ra song song. Một số khu đất đang được tính toán để tiếp tục kêu gọi xã hội hóa đầu tư bãi đỗ xe, bổ sung thêm vị trí mới vào quy hoạch.

Thành phố đang triển khai quy hoạch giao thông với tầm nhìn đến năm 2050, định hướng đến năm 2075, hướng tới xây dựng hệ thống hạ tầng hiện đại, đồng bộ và từng bước giải quyết các bài toán ùn tắc, thiếu bãi đỗ xe cũng như kết nối giao thông liên vùng.

Theo đó, về hạ tầng giao thông, Đà Nẵng đang triển khai nhiều dự án quy mô lớn, trong đó có dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Thành phố cũng nghiên cứu tuyến cao tốc đô thị kết nối khu vực trung tâm cũ với Núi Thành, đồng thời phát triển mô hình đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), ưu tiên các loại hình vận tải khối lượng lớn như MRT, ART nhằm giảm sự phụ thuộc vào phương tiện cá nhân...