Giải pháp hạn chế cá bè chết hàng loạt ở Đồng Nai

Lực lượng chức năng phường Trị An và Khu Bảo tồn thiên nhiên văn hóa Đồng Nai hỗ trợ người dân thu gom số cá chết đưa vào bờ. (Ảnh: THIÊN VƯƠNG)

Cá chết nổi trắng bè

Chiều 1/6, sau hai ngày kể từ khi bắt đầu sự cố cá chết hàng loạt, anh Nguyễn Văn Mạnh vẫn bần thần ngồi bên bè cá của gia đình trên hồ Trị An. Hộ gia đình anh Mạnh thiệt hại nặng nhất với hơn 66 tấn cá nuôi tại các bè bị chết, giá trị khoảng ba tỷ đồng.

Anh Mạnh cho hay: Rạng sáng 30/5, cá trong các bè có dấu hiệu ngoi đầu lên mặt nước, lờ đờ, sau đó đồng loạt chết phủ kín mặt bè. Lứa cá nuôi lần này gồm các loại trắm, mè, chép thả nuôi được 17 tháng, đã đến mùa thu hoạch.

“Thương lái đã hẹn thu mua, gia đình đang chờ thu hoạch thì xảy ra sự cố. Giờ tôi cũng không biết làm như thế nào để vượt qua khó khăn này vì vốn liếng đều đổ vào đây...”, anh bùi ngùi.

Cùng tình cảnh, ông Lê Văn Quyết xót xa nhìn chiếc ghe đầy ắp cá đưa vào bờ để bán làm phân hữu cơ với hy vọng vớt vát được chút nào. Toàn bộ hơn 15 tấn cá chỉ còn vài ngày nữa sẽ xuất bán nhưng nay gần như mất trắng. Đây là lần đầu sau nhiều năm nuôi cá lồng bè gia đình chịu thiệt hại nặng nề.

“Bây giờ chỉ mong cơ quan chức năng xem xét hỗ trợ để có chút vốn tái đầu tư”, ông Quyết bộc bạch.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Trị An Nguyễn Thị Dung cho biết: Trong hai ngày 30 và 31/5, hàng loạt cá nuôi lồng, bè của 16 hộ dân ở hồ Trị An thuộc địa phận khu phố Vĩnh An 1 đồng loạt bị chết, với tổng số lượng hơn 254 tấn, trong đó hộ nhiều nhất là hơn 66 tấn, hộ ít nhất là một tấn. Cá bị chết chủ yếu là các loại chép, trắm, lăng đang giai đoạn chuẩn bị thu hoạch.

Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, chính quyền phường Trị An đã huy động cán bộ phòng chuyên môn, lực lượng quân sự, an ninh cơ sở, ban khu phố, kiểm lâm Khu Bảo tồn Thiên nhiên văn hóa Đồng Nai hỗ trợ người dân vớt cá chết, đưa vào bờ để bảo vệ môi trường.

Địa phương đang đánh giá thiệt hại cụ thể để có biện pháp hỗ trợ người nuôi cá vượt qua khó khăn.

“Để hạn chế thấp nhất thiệt hại cho các hộ nuôi trên hồ Trị An, chúng tôi tiếp tục cử cán bộ bám sát địa bàn, hướng dẫn người nuôi thực hiện tốt các giải pháp kỹ thuật, biện pháp phòng ngừa và khắc phục thiệt hại do mưa đầu mùa và biến động bất thường của thời tiết gây ra”, bà Nguyễn Thị Dung cho biết.

Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đồng Nai bước đầu xác định: Có thể do lượng mưa lớn đổ xuống, cộng với mật độ nuôi cá quá dày, khiến lượng oxy thiếu hụt dẫn đến cá chết hàng loạt.

Hiện, các cơ quan chuyên môn đang tiếp tục phân tích, gửi mẫu xét nghiệm để đưa ra nguyên nhân chính thức.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Nai Nguyễn Văn Thắng cho hay: Trước đây người dân nuôi cá với số lượng ít. Tuy nhiên gần đây, quá nhiều hộ cùng nuôi tự phát, dẫn đến không kiểm soát được. Sau sự cố này, chúng tôi sẽ tổ chức kiểm tra lại, không để tình trạng nuôi cá tràn lan như trên”.

Kiên quyết giải tỏa tình trạng nuôi tự phát

Trên địa bàn thành phố Đồng Nai hiện có hàng nghìn hộ nuôi cá bè tự phát trên sông Đồng Nai, sông La Ngà, hồ Trị An... Hiện tượng cá nuôi trên lồng bè ở Đồng Nai hầu như năm nào cũng chết hàng loạt vào đầu mùa mưa, dù đã được ngành chức năng cảnh báo.

Theo các nhà nghiên cứu về môi trường, hiện tượng cá nuôi lồng, bè chết hàng loạt vào đầu mùa mưa, nguyên nhân chính là việc gia tăng độ đục trong lòng sông, hồ, suối khi có cơn mưa to đầu mùa, làm giảm lượng oxy hòa tan trong nước cấp tính, khiến cho các loài thủy sinh thích ứng không kịp, bị ngộp.

Cùng với đó, nước mưa cuốn trôi các chất trên bề mặt vùng đồng bằng đổ về sông, suối, trong đó có lượng hóa chất bảo vệ thực vật, phân bón...

Để tránh thiệt hại, trong khoảng thời gian giao mùa, người dân nên chủ động tính toán kế hoạch thả cá và thu hoạch.

Trường hợp bất đắc dĩ chưa kịp thu hoạch thì giảm mật độ nuôi xuống mức thấp nhất, chuẩn bị sẵn các phương tiện ứng cứu như bơm cung cấp oxy hay tạm thời đưa bè về những nơi ít có sự khuấy động nước nhất.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đồng Nai Nguyễn Tuấn Anh cho biết: Thành phố đã chỉ đạo các sở, ngành liên quan và các xã, phường tiếp tục cảnh báo, đẩy mạnh tuyên truyền về giải pháp ứng phó trước diễn biến bất thường của thời tiết, không để tái diễn việc cá chết hàng loạt. Đối với khu vực lồng, bè nuôi tự phát trên sông, hồ, suối... địa phương sẽ kiên quyết giải tỏa.

Thời điểm này, trên sông Đồng Nai thuộc địa bàn phường Trấn Biên và Long Hưng đang có hàng trăm hộ nuôi cá tự phát đã hình thành một thời gian dài. Đây là hai khu vực nuôi cá bè dày đặc và cũng đã từng xảy ra tình trạng cá chết hàng loạt vào đầu mùa mưa những năm trước.

Việc nuôi cá bè tự phát ở khu vực trung tâm thành phố đang gây ra nhiều hệ lụy về môi trường và ô nhiễm nguồn nước sông Đồng Nai. Kết quả quan trắc môi trường trong giai đoạn ba năm, từ năm 2023-2025, chất lượng nước tại khu vực nuôi cá bè ô nhiễm hữu cơ, dinh dưỡng và vi sinh.

“Chúng tôi chỉ đạo ngành chức năng kiểm tra, tăng cường tuyên truyền, vận động người dân tự giải tỏa lồng, bè. Trường hợp các hộ nuôi cá không chấp hành, sắp tới địa phương sẽ kiên quyết di dời...”, đồng chí Nguyễn Tuấn Anh chia sẻ.