Giải pháp nâng cao chất lượng cán bộ cấp xã trong thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp

"Hình hài” và “chân dung đội ngũ cán bộ” ở cấp xã hiện nay

Sau một năm hợp nhất, sáp nhập các đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã và vận hành theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, “hình hài” và “chân dung đội ngũ cán bộ” ở cấp xã hiện nay có sự khác biệt so với trước đây.

Về "hình hài" mới của cấp xã: Các đơn vị hành chính cấp xã có không gian phát triển lớn hơn và có nhiều thay đổi như: Dân cư đông hơn, đa dạng hơn; địa bàn rộng lớn hơn; các lĩnh vực quản lý nhiều và phong phú hơn; nhiều nhiệm vụ mới được tăng thêm và nặng nề hơn; thẩm quyền và trách nhiệm được tăng cường hơn; nhiều xã, phường vừa có sản xuất nông nghiệp, vừa có cụm công nghiệp, vừa có các hoạt động thương mại, dịch vụ, du lịch và các làng nghề truyền thống…

Về chân dung đội ngũ cán bộ cấp xã: Đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở cấp xã có sự thay đổi lớn: Số lượng cán bộ, công chức tăng lên nhiều so với trước; cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ chốt ở cấp xã cơ bản là cán bộ lãnh đạo, quản lý ở cấp tỉnh, cấp huyện điều động về; nhiều đồng chí bí thư cấp ủy xã là tỉnh, thành ủy viên, có đồng chí là ủy viên thường vụ tỉnh, thành ủy.

Đặc biệt, trong số cán bộ, công chức cấp xã có khoảng 80% là cán bộ, công chức cơ sở ở các xã cũ trước đây, trong khi ngoài các nhiệm vụ như trước, phải đảm nhiệm thêm hơn 80% công việc mới từ cấp huyện chuyển về; nhiều cán bộ, công chức cơ sở phải đảm nhiệm các công việc mới trong khi chưa được đào tạo, bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ.

Đồng chí Nguyễn Đức Hà, nguyên Vụ trưởng Vụ Cơ sở Đảng, Ban Tổ chức Trung ương phát biểu tại Tọa đàm “Nhìn lại một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại tỉnh Cao Bằng”. Ảnh: TRỌNG HẢI

Sau một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, thực tiễn cho thấy, bên cạnh những ưu điểm và kết quả đã đạt được, tổ chức và hoạt động của chính quyền cấp xã cũng phát sinh những thách thức mới, đó là những điểm nghẽn về thể chế và những rào cản nội sinh trong đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã.

Theo đó, thực tiễn hoạt động của chính quyền cấp xã thời gian qua cho thấy, cấp xã được giao thêm nhiều nhiệm vụ mới, nhưng việc tăng thêm thẩm quyền và bổ sung nguồn lực chưa tương xứng, nên hoạt động còn chậm, công việc còn ách tắc và chưa đáp ứng được yêu cầu.

Trong khi đó, rào cản nội sinh của cán bộ cấp xã hiện nay không đơn thuần là thiếu kiến thức hay yếu kỹ năng, mà là sự chậm chuyển hóa con người công vụ trước yêu cầu của quản trị hiện đại; làm cho cán bộ cấp xã tuy gần dân, giàu trải nghiệm, nhưng chưa thật sự ngang tầm yêu cầu lãnh đạo, quản lý trong giai đoạn mới.

Một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cấp xã

Từ thực tiễn của cấp xã theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng chí Nguyễn Đức Hà đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cấp xã.

Đối với cấp ủy, chính quyền từ cấp xã trở lên: Tiếp tục lựa chọn, bổ sung đủ số lượng cán bộ, công chức cấp xã theo yêu cầu, nhiệm vụ mới được giao, nhất là các lĩnh vực công tác chưa có hoặc còn thiếu cán bộ, công chức có trình độ chuyên môn phù hợp nhiệm vụ. Tăng cường cán bộ có trình độ chuyên môn, kinh nghiệm thực tế ở cấp trên về kèm cặp, giúp đỡ, theo hình thức vừa học, vừa làm; tăng cường mở các lớp bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ, công chức, bảo đảm cán bộ, công chức cấp xã “biết nhiều việc và thành thạo một số việc”. Có chính sách thu hút, tuyển chọn cán bộ có phẩm chất, năng lực về công tác ở cấp xã, nhất là những ngành cấp xã đang thiếu.

Đối với cán bộ, công chức cấp xã: Phải đổi mới mạnh mẽ từ phong cách “hành chính quản lý” sang “hành chính phục vụ”; từ “tư duy xử lý sự vụ” sang “tư duy toàn diện và kiến tạo phát triển”; biến những tri thức, kinh nghiệm thực tế trở thành tư duy logic và tri thức, kinh nghiệm lãnh đạo, quản lý. Không ngừng nâng cao bản lĩnh trí tuệ và bản lĩnh công vụ; dám tranh luận để tìm ra chân lý khách quan, bản chất của sự việc; dám quyết định và dám chịu trách nhiệm về những quyết định của mình.