Giải pháp nào để đạt tăng trưởng 11,9% trong 6 tháng cuối năm?

TS Bùi Đức Thụ.

PV: Thưa ông, với mục tiêu được Chính phủ đưa ra là tăng trưởng 11,9% trong 6 tháng cuối năm 2026, cá nhân ông cho rằng cần quan tâm đến những giải pháp nào?

TS Bùi Đức Thụ: Để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 2 con số thì 6 tháng cuối năm phải nỗ lực phấn đấu mạnh hơn, bù đắp được tốc độ tăng trưởng của 6 tháng đầu năm. Đối với khu vực nhà nước phải kiểm soát, đẩy mạnh việc phân giao vốn. Hiện giờ, một số dự án vẫn chưa đủ thủ tục, chưa đủ điều kiện phân giao nên chưa giải ngân được. Đồng thời tập trung vào giải phóng mặt bằng, đẩy mạnh tiến độ giải ngân vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nước. Đầu tư vào hạ tầng chính là tạo môi trường đầu tư hấp dẫn hơn để thu hút các nguồn lực đầu tư khác. Do vậy, tháo gỡ các khó khăn vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thực hiện kế hoạch đầu tư công cũng chính là đóng góp tích cực hơn vào tăng trưởng GDP của cả nước.

Hiện khu vực kinh tế ngoài nhà nước chiếm đến một nửa, 50-51% GDP. Nếu khu vực này tăng trưởng thấp sẽ tác động mạnh mẽ đến tốc độ tăng trưởng chung của cả nước. Do vậy, những vấn đề cải cách thể chế, tháo gỡ khó khăn vướng mắc theo thẩm quyền, trách nhiệm, nhiệm vụ đã được phân cấp cho từng cấp cần phải khẩn trương, tạo ra môi trường thông thoáng, giải phóng sức sản xuất.

Đối với đầu tư nước ngoài FDI, cần tiếp tục theo dõi, lắng nghe ý kiến kiến nghị của các nhà đầu tư nước ngoài. Từ đó giải quyết những khó khăn, ách tắc chính đáng trên cơ sở vì lợi ích của đất nước, vì lợi ích của doanh nghiệp, vì lợi ích của người dân, đảm bảo hài hòa các lợi ích để thu hút các nguồn lực ngoài nước trong thúc đẩy kinh tế tăng trưởng.

Đối với lĩnh vực xuất nhập khẩu là một trong những điều kiện, nguồn lực, động lực để thúc đẩy kinh tế phát triển. Nếu như xuất khẩu hạn chế sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tăng trưởng. Vì vậy nên đẩy mạnh khai thông các thị trường, thiết lập các mối quan hệ, kể cả thị trường truyền thống cũng như thị trường mới. Đẩy mạnh xuất khẩu, phát triển các ngành thuộc lĩnh vực dịch vụ khác như: du lịch, hàng không để từ đó góp phần đóng góp chung vào việc tăng trưởng kinh tế.

Tăng trưởng nhanh nhưng phải giữ vững được ổn định kinh tế vĩ mô. Ảnh: Quang Vinh

Theo kịch bản của Chính phủ, các ngành được đặt mục tiêu tăng trưởng cao là: sản xuất điện 16,9%; xây dựng 17,6%; lưu trú - ăn uống 17,3%; tài chính, ngân hàng, bảo hiểm 14%. Trong bối cảnh hiện nay, để tăng năng suất có lẽ phải đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và nền kinh tế số, thưa ông?

- Ngoài những giải pháp về tháo gỡ cơ chế, chính sách, thể chế, cải cách hành chính, thủ tục hoạt động sản xuất kinh doanh như tôi vừa đề cập, cần đẩy mạnh phát triển khoa học công nghệ, ứng dụng cách mạng 4.0, xây dựng kinh tế số, chính quyền số, xã hội số, phát triển kinh tế theo hướng kinh tế xanh. Những việc này được đẩy mạnh sẽ tạo động lực, năng suất lao động mang tính chất đột phá. Năng suất lao động tăng nhờ khoa học công nghệ hiện đại, tạo thành “đột biến” về năng suất lao động. Đây chính là “thay đổi về chất”, hiệu quả hoạt động của nền kinh tế. Từ đó, đóng góp mạnh mẽ hơn trong tăng trưởng kinh tế.

Bên cạnh đó, cần chú trọng nâng cao năng lực quản lý của chính quyền địa phương tại cấp cơ sở. Ngày 1/7, chúng ta đã sơ kết 1 năm thực hiện chính quyền 3 cấp. Những kết quả đạt được là hết sức quan trọng. Nhưng bên cạnh đó còn những vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện trong thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, tăng cường hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền cấp xã. Từ đó đảm bảo cho môi trường đầu tư, việc lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý nhà nước ở cấp cơ sở thuận lợi, thúc đẩy cho các tổ chức, cá nhân hoạt động kinh tế trên địa bàn.

Trong bối cảnh đó, vậy làm sao tăng trưởng nhanh nhưng phải giữ vững được ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, đồng thời linh hoạt trong chính sách tiền tệ?

- Phải quan tâm đến các chính sách về ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, ổn định lãi suất. Vừa qua chúng ta chống lạm phát, thực hiện chính sách thắt chặt tiền tệ, kiểm soát các hoạt động một cách tương đối tốt. Nhưng chính điều này cũng dẫn đến tính thanh khoản của các tổ chức tín dụng gặp khó khăn. Việc “khan hiếm về vốn” đã đẩy lãi suất lên cao, chi phí tài chính đối với các tổ chức, cá nhân hoạt động sản xuất kinh doanh tăng lên. Thêm vào đó là sự bất ổn của thị trường xăng dầu, giá cả, vật tư thiết bị khác. Điều này gây áp lực khó khăn, gia tăng chi phí đối với các doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ, “đẩy” một loạt các doanh nghiệp đang ở điều kiện hoạt động có hiệu quả lâm vào tình trạng khó khăn, thua lỗ.

Vì vậy, tôi cho rằng hơn lúc nào hết, phát triển kinh tế phải dựa trên nền tảng ổn định, bền vững. Đồng thời phải khai thác các nguồn lực, trong đó có nguồn vốn tín dụng một cách hợp lý với một chi phí vốn hợp lý, ổn định để phù hợp với tình hình hiện tại thì các doanh nghiệp mới phát triển. Nếu chúng ta cứ duy trì tình trạng như thế này, rõ ràng nguy cơ số doanh nghiệp ngừng hoạt động, số doanh nghiệp thua lỗ, cũng như số doanh nghiệp rút khỏi thị trường sẽ gia tăng trong thời gian tới.

Có lẽ, chúng ta cũng cần tái thiết lại để phát triển bền vững, an toàn, lành mạnh thị trường bất động sản, bởi nguồn lực từ đất đai đóng góp rất lớn vào mục tiêu tăng trưởng, thưa ông?

- Hiện tại thị trường bất động sản đang có dấu hiệu đóng băng, “sốt lạnh”, giao dịch rất thấp. Vì vậy vốn tồn đọng trong lĩnh vực bất động sản chiếm tỷ trọng lớn trong tổng dư nợ của nền kinh tế. Nó ở tình trạng kém hiệu quả, đóng góp vào tăng trưởng GDP còn hết sức hạn chế. Vì vậy cần tháo gỡ những vướng mắc trong chính sách quản lý đất đai, giải phóng các nguồn lực đầu tư thu hút vào lĩnh vực này để đảm bảo thị trường bất động sản phát triển lành mạnh, ổn định, đóng góp tích cực hơn vào sự phát triển chung của nền kinh tế. Nếu như ổn định được kinh tế vĩ mô, tạo một môi trường thuận lợi, giải phóng sức phát triển của lực lượng sản xuất, thu hút phát triển mạnh mẽ khoa học công nghệ, đổi mới triệt để về vấn đề tổ chức quản lý, tôi tin chắc rằng không chỉ năm 2026 mà cả giai đoạn tới đất nước ta cũng sẽ phát triển với tốc độ cao.

Trân trọng cảm ơn ông!