Giải thưởng khoa học và công nghệ lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo

Hội nghị hướng dẫn xây dựng hồ sơ đề nghị xét tặng Giải thưởng Khoa học và Công nghệ Thanh Hóa năm 2026.

Ngày 5/3/2026, UBND tỉnh Thanh Hóa ban hành kế hoạch xét tặng Giải thưởng KH&CN năm 2026. Ngay sau đó, Sở KH&CN đã phối hợp với các sở, ngành, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, tổ chức các hội nghị hướng dẫn lập hồ sơ, rà soát tiêu chuẩn xét giải nhằm thu hút nhiều công trình chất lượng tham gia.

Sau một thời gian phát động, ban tổ chức đã tiếp nhận 11 công trình thuộc nhiều lĩnh vực như khoa học tự nhiên, khoa học xã hội và nhân văn, y dược, nông - lâm - ngư nghiệp... Đây đều là những công trình có giá trị khoa học và khả năng ứng dụng cao trong thực tiễn, trong đó, lĩnh vực y dược thu hút nhiều hồ sơ tham dự nhất.

Từ tháng 6/2023 đến tháng 11/2024, Thạc sĩ. BSCK II Trần Văn Thiết, Giám đốc Bệnh viện Ung bướu tỉnh Thanh Hóa cùng đội ngũ y, bác sĩ của bệnh viện đã thực hiện thành công đề tài cấp tỉnh: “Nghiên cứu ứng dụng kỹ thuật xạ hình xương toàn thân bằng hệ thống SPECT/CT để chẩn đoán sớm di căn cho bệnh nhân ung thư tại Bệnh viện Ung bướu tỉnh Thanh Hóa”.

Kỹ thuật SPECT/CT áp dụng tại Khoa Trị xạ, Đơn nguyên y học hạt nhân, Bệnh viện Ung bướu tỉnh Thanh Hóa.

Kỹ thuật SPECT/CT xương là một bước tiến đột phá, kết hợp hoàn hảo giữa thông tin chức năng chuyển hóa từ SPECT và cấu trúc giải phẫu chi tiết từ CT. Đối với bệnh nhân ung thư, kỹ thuật này mang lại nhiều ưu điểm vượt trội. SPECT/CT giúp phát hiện sớm các tổn thương di căn xương ngay cả khi người bệnh chưa có triệu chứng lâm sàng hoặc khi các phương pháp chẩn đoán hình ảnh truyền thống (như X-quang, CT đơn thuần) chưa phát hiện ra thay đổi cấu trúc.

Việc chồng hình giữa hình ảnh y học hạt nhân và hình ảnh cắt lớp vi tính giúp bác sĩ xác định vị trí chính xác của từng ổ tập trung phóng xạ tại các vùng cấu trúc phức tạp như cột sống, khung chậu hay các khớp nhỏ. SPECT/CT hỗ trợ đắc lực trong việc phân biệt giữa tổn thương di căn ác tính và các thay đổi lành tính do thoái hóa hoặc chấn thương. Điều này giúp tránh được các can thiệp không cần thiết và là cơ sở then chốt để các bác sĩ đưa ra phác đồ điều trị cá thể hóa chính xác nhất cho người bệnh.

Theo Thạc sĩ, bác sĩ Chuyên khoa II Nguyễn Văn Tú, Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Thư ký đề tài: Việc đưa kỹ thuật SPECT/CT vào ứng dụng đã rút ngắn thời gian chẩn đoán, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị và kéo dài thời gian sống cho người bệnh. Từ tháng 6/2023 đến đầu năm 2026, Bệnh viện Ung bướu tỉnh Thanh Hóa đã triển khai thành công kỹ thuật này cho 468 bệnh nhân ung thư, giúp nhiều gia đình không phải chuyển tuyến Trung ương, tiết kiệm hơn 5 tỷ đồng chi phí điều trị và đi lại.

Thạc sĩ, BSCK II Nguyễn Văn Tú cho biết thêm: “Đối với những người làm chuyên môn như chúng tôi, giải thưởng KH&CN là sự ghi nhận rất ý nghĩa cho quá trình nghiên cứu và ứng dụng kỹ thuật mới. Chính vì vậy, việc tham gia xét tặng giải thưởng KH&CN tạo động lực để đội ngũ y, bác sĩ tiếp tục học hỏi, cập nhật công nghệ hiện đại nhằm phục vụ người bệnh ngày càng tốt hơn”.

Giống lúa Thái Hương được bà con nông dân xã Hoằng Thanh đưa vào sản xuất.

Nếu trong lĩnh vực y tế, khoa học góp phần nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh thì trong lĩnh vực nông nghiệp, đổi mới sáng tạo đang mở ra hướng đi mới cho sản xuất bền vững và nâng cao giá trị nông sản địa phương.

Đề tài “Nghiên cứu chọn lọc giống lúa thuần Thái Hương ngắn ngày, năng suất, chất lượng, hiệu quả cao, phù hợp với điều kiện sinh thái tỉnh Thanh Hóa” do Công ty TNHH Nông nghiệp Hữu cơ TH triển khai là một ví dụ tiêu biểu. Thông qua việc sưu tầm, du nhập nguồn vật liệu và chọn lọc qua nhiều vụ sản xuất, giống lúa Thái Hương đã được chọn tạo thành công với nhiều ưu điểm như thời gian sinh trưởng ngắn, năng suất cao, chất lượng gạo tốt và khả năng chống chịu sâu bệnh khá. Giống lúa này đã được Cục Trồng trọt công nhận lưu hành năm 2023 và được cấp bằng bảo hộ giống cây trồng.

Ngay sau khi được công nhận, giống lúa Thái Hương nhanh chóng được mở rộng sản xuất với quy mô hàng nghìn ha mỗi năm. Hiện nay, giống lúa này đã được ngành nông nghiệp Thanh Hóa đưa vào cơ cấu giống chủ lực và được nông dân nhiều tỉnh phía Bắc đón nhận, gieo cấy rộng rãi. Năng suất thực tế đạt từ 6,5 đến 7,6 tấn/ha, hiệu quả kinh tế cao hơn khoảng 12 - 15% so với nhiều giống lúa truyền thống.

Ông Nguyễn Mạnh Tường, Giám đốc Công ty TNHH Nông nghiệp Hữu cơ TH chia sẻ: "Việc tham gia xét tặng Giải thưởng KH&CN cấp tỉnh là niềm tự hào đối với doanh nghiệp và những người làm nông nghiệp công nghệ cao. Đây cũng là cơ hội để các sản phẩm nghiên cứu được biết đến rộng rãi hơn, từ đó lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo trong sản xuất nông nghiệp.”

Không chỉ nhà nghiên cứu, người nông dân trực tiếp sản xuất cũng cảm nhận rõ hiệu quả mà đề tài mang lại. Ông Nguyễn Văn Thăng, xã Hoằng Thanh, cho biết: “Giống lúa Thái Hương dễ chăm sóc, ít sâu bệnh, năng suất ổn định nên bà con rất phấn khởi".

Giải thưởng KH&CN tỉnh Thanh Hóa năm 2026 không chỉ là nơi tôn vinh trí tuệ và sáng tạo, mà còn thể hiện rõ sự gắn kết giữa khoa học với thực tiễn đời sống. Các công trình được vinh danh đã góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Giải thưởng đang lan tỏa mạnh mẽ tinh thần đổi mới sáng tạo, khơi dậy niềm đam mê nghiên cứu, cống hiến của đội ngũ trí thức, nhà khoa học và doanh nghiệp. Qua đó, tạo động lực để KH&CN tiếp tục trở thành nền tảng quan trọng cho sự phát triển bền vững của tỉnh.