Giảm đau nhức xương khớp với 5 cây thuốc nam quanh nhà

Theo y học cổ truyền, các cây thuốc nam này thường có tác dụng "trừ phong thấp, mạnh gân cốt", giảm đau nhức xương khớp.

1. Lá lốt giảm đau nhức xương khớp

Lá lốt vốn là rau gia vị phổ biến trong bếp Việt. Theo y học cổ truyền, lá lốt có vị cay, tính ấm, giúp ôn trung tán hàn và giảm đau, thường được dùng cho người đau nhức xương khớp. Liều thông thường là 8–12 g khô hoặc 16 - 30 g tươi mỗi ngày. Bộ phận dùng: Toàn cây (thân, rễ, lá) đều dùng làm thuốc

Một số bài thuốc tham khảo

Sắc uống: 15 g lá lốt khô sắc với 1 bát nước, còn lại nửa bát.
Chườm ngoài: Lá lốt rang nóng với muối, bọc túi vải chườm chỗ đau.
Phối hợp: Lá lốt, dây đau xương, rễ cỏ xước, cốt khí củ, mỗi vị khoảng 8–12 g, sắc uống mỗi ngày 1 thang.
Hoặc: Lá lốt, cỏ xước, bưởi bung, vòi voi mỗi vị 30 g, sắc uống.
Hoặc toàn cây lá lốt, cỏ xước, cây xấu hổ, mỗi vị 10–15 g, sắc uống.

Lưu ý: Không dùng bài thuốc này cho người vị nhiệt, táo bón; phụ nữ mang thai không dùng liều cao. Phụ nữ đang cho con bú dùng nhiều có thể bị mất sữa.

Một số cây thuốc nam có tác dụng giảm đau nhức xương khớp. Ảnh AI.

2. Cỏ xước (ngưu tất nam)

Cỏ xước mọc dại khắp nơi, vị chua, đắng, bình, không độc, vào hai kinh can và thận. Toàn cây đều dùng làm thuốc, nhiều nhất là rễ; liều thường dùng khoảng 12–20 g mỗi ngày.

Một số bài thuốc tham khảo

Sắc uống: 10–16 g cỏ xước mỗi ngày cho người khớp gối sưng đau, đau lưng.
Phối hợp bốn vị: Cỏ xước, lá lốt, rễ vòi voi, rễ bưởi bung, mỗi vị 15 g. Sắc uống.
Ngâm rượu: Rễ cỏ xước ngâm rượu cùng một số vị khác.

Lưu ý: Cỏ xước hiếm khi dùng đơn độc mà thường phối hợp với vị khác. Không phải ai cũng hợp, người đang dùng thuốc điều trị bệnh mạn tính nên tham khảo ý kiến bác sĩ.

3. Dây đau xương (khoan cân đằng)

Đúng như tên gọi, đây là cây leo được dùng nhiều cho người đau nhức xương, tê mỏi. Theo Dược điển Việt Nam V (bản bổ sung 2022), bộ phận dùng là thân, vị đắng, tính lương, vào kinh can; ngày dùng 12–20 g dạng sắc hoặc ngâm rượu uống, hoặc dùng ngoài.

Một số bài thuốc tham khảo

Bài thuốc thấp khớp nhiều vị: Dây đau xương 12 g, cẩu tích 20 g, củ mài 20 g, tỳ giải 16 g, đỗ trọng 16 g, bổ cốt toái 16 g, thỏ ty tử 12 g, rễ cỏ xước 12 g. Sắc uống.
Đắp ngoài: Giã nát lá, trộn rượu hoặc giấm rồi chườm lên khớp đau.
Ngâm rượu: Thân thái nhỏ, sao vàng, ngâm rượu theo tỷ lệ 1 phần thuốc với 5 phần rượu
Sắc uống phối hợp: Thầy thuốc thường phối thêm rễ lá lốt, bưởi bung hoặc cỏ xước.

4. Thiên niên kiện

Thiên niên kiện vị đắng, cay, hơi ngọt, tính ôn, vào hai kinh can và thận, được dùng chữa tê thấp, bổ gân cốt, giảm đau nhức xương khớp ở người già.

Một số bài thuốc tham khảo

Thiên niên kiện 10g, Hy thiêm 20g, Mộc qua 15g, Ngưu tất 5g. Sắc uống ngày 1 thang.

Thiên niên kiện 12g, Rễ bưởi bung 10g, Quả dành dành 8g. Sắc hoặc ngâm rượu uống.

Thiên niên kiện 12g, Cốt toái bổ 10g, Bạch chỉ 8g. Sắc uống.

5. Thổ phục linh

Phần dùng làm thuốc là thân rễ. Thổ phục linh vị ngọt, nhạt, tính bình, vào kinh can và vị, có tác dụng khử phong thấp, lợi gân cốt; liều hằng ngày 10–20 g dạng sắc.

Bài thuốc tham khảo: Thổ phục linh 30 g, khoan cân đằng (dây đau xương) 20 g, ngưu tất nam (cỏ xước) 20 g, tang ký sinh 20 g, cốt toái bổ 10 g. Sắc uống.

Lưu ý: theo Đông y, không dùng cho người can thận âm hư, tỳ vị hư hàn.