Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội: 'Trao quyền bổ nhiệm giáo sư, phó giáo sư để thu hút nhân tài'

Đây là quan điểm của GS.TS.NSƯT Lê Anh Tuấn, Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội chia sẻ tại tọa đàm “Phân quyền cho trường đại học bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư: Cuộc cách mạng về tư duy”.

Chia sẻ tại tọa đàm về câu hỏi phải chờ đợi hoặc đáp ứng các tiêu chuẩn chung từ Hội đồng Giáo sư Nhà nước có từng khiến nhà trường bỏ lỡ cơ hội thu hút, bổ nhiệm các chuyên gia giỏi, đặc biệt là các nhà khoa học từ nước ngoài, GS.TS Lê Anh Tuấn, Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng, mỗi mô hình, mỗi cách làm đều có những ưu điểm và hạn chế riêng.

Theo GS.TS Lê Anh Tuấn, trong thời gian vừa qua, mô hình bổ nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư theo chuẩn chung của quốc gia đã phát huy vai trò trong bối cảnh quá trình tự chủ đại học chưa thực sự phát triển đầy đủ. Tuy nhiên, câu chuyện này hiện nay cần gắn với năng lực thực thi của các cơ sở giáo dục đại học.

Ở thời điểm hiện tại, các cơ sở giáo dục đại học đã được trao quyền tự chủ nhiều hơn, nhận thức và năng lực quản trị của đội ngũ tại các trường cũng được nâng lên. Đây chính là thời điểm phù hợp để thay đổi phương thức xét, công nhận và bổ nhiệm đối với các chức danh giáo sư, phó giáo sư.

Đặc biệt, khi đặt tính chủ động trong việc bổ nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư cho các cơ sở giáo dục đại học, những điểm nghẽn trong quá trình thu hút, sử dụng nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ từng bước được tháo gỡ.

GS.TS Lê Anh Tuấn, Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội

Bên cạnh đó, GS.TS Lê Anh Tuấn cho rằng, việc giao cho các cơ sở giáo dục đại học thực hiện quy trình công nhận và bổ nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư cũng là một phương thức phù hợp với xu hướng hội nhập quốc tế.

Theo ông, tại nhiều đại học lớn trên thế giới, các cơ sở giáo dục đại học tự xác định vị trí việc làm, đồng thời xây dựng và triển khai các quy trình về phong, bổ nhiệm, bố trí chức danh giáo sư, phó giáo sư tương ứng với yêu cầu phát triển của từng trường.

Đối với các đại học ở Việt Nam, theo GS.TS Lê Anh Tuấn, trên cơ sở một bộ tiêu chuẩn sàn do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, mỗi cơ sở giáo dục đại học có thể xây dựng bộ tiêu chuẩn riêng, bảo đảm không thấp hơn tiêu chuẩn chung của Bộ.

Chẳng hạn, theo thông lệ quốc tế, giáo sư của trường A có thể có những yêu cầu khác với giáo sư của trường B. Mỗi trường có thể xây dựng các tiêu chuẩn cao hơn tiêu chuẩn sàn, qua đó khẳng định vị thế học thuật và đặc trưng riêng của cơ sở giáo dục đại học đó.

Tuy nhiên, trong cùng một ngành, một người được công nhận là giáo sư tối thiểu phải đáp ứng được chuẩn sàn quốc gia. Đối với giáo sư của Đại học Bách khoa Hà Nội, các tiêu chí cụ thể có thể có sự khác biệt so với giáo sư của các cơ sở giáo dục đại học khác, dựa trên định hướng phát triển và yêu cầu học thuật riêng của từng trường.

Về vấn đề liêm chính học thuật, Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội Lê Anh Tuấn cho biết, thời gian gần đây, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành các quy định chung về liêm chính học thuật.

Tuy nhiên, khi Bộ Giáo dục và Đào tạo chuyển phương thức xét, công nhận chức danh giáo sư, phó giáo sư cho các cơ sở giáo dục đại học, đồng thời cần có những yêu cầu cụ thể liên quan đến liêm chính học thuật. Hoặc có thể định hướng khung để các cơ sở giáo dục đại học xây dựng và công bố quy tắc về liêm chính học thuật của riêng mình.

"Khi có được các quy chế rõ ràng, minh bạch, sẽ tạo ra cơ chế giải trình, qua đó bảo đảm các bên liên quan có thể cùng với cơ sở giáo dục đại học giám sát quá trình xét duyệt hồ sơ của các ứng viên giáo sư, phó giáo sư" - Giáo sư Tuấn nhấn mạnh.