Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam: Nghiên cứu khoa học là con đường phụng sự đất nước bằng tri thức

Ngày 26/5, Học viện Nông nghiệp Việt Nam tổ chức Hội nghị tổng kết Tháng Khoa học và Công nghệ năm 2026, đồng thời tổng kết hoạt động khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2023 - 2025.

GS.TS. Nguyễn Thị Lan, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, phát biểu

Khoa học công nghệ phải đi tới doanh nghiệp và đời sống

Phát biểu tại hội nghị, GS.TS. Nguyễn Thị Lan, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam cho rằng, đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, nơi khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã trở thành động lực chiến lược của quốc gia. Trong bối cảnh đó, đại học không còn chỉ là nơi đào tạo nguồn nhân lực, mà phải trở thành trung tâm sáng tạo tri thức, phát triển công nghệ và kiến tạo tương lai.

Là trường đại học gần 70 năm xây dựng và phát triển, Học viện Nông nghiệp Việt Nam không chỉ có sứ mệnh đào tạo nguồn nhân lực cho ngành nông nghiệp và môi trường, mà còn phải trở thành một trung tâm nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ có vai trò dẫn dắt.

“Chúng ta không thể đi sau mãi trong công nghệ. Chúng ta không thể chỉ gia công tri thức. Và chúng ta càng không thể chỉ nghiên cứu để cất trong ngăn kéo”, GS.TS. Nguyễn Thị Lan nhấn mạnh.

Người đứng đầu Học viện cho rằng, khoa học công nghệ hôm nay phải đi tới doanh nghiệp, hợp tác xã, đồng ruộng, nhà máy và đời sống thực tế. Đây cũng là con đường mà Học viện Nông nghiệp Việt Nam theo đuổi nhiều năm qua.

Học viện hiện có 46 nhóm nghiên cứu mạnh, nhiều nhóm nghiên cứu xuất sắc và tinh hoa; hệ thống phòng thí nghiệm, trung tâm nghiên cứu và cơ sở thực nghiệm ngày càng được đầu tư đồng bộ, hiện đại. Đặc biệt, Học viện đã từng bước tiếp cận và làm chủ nhiều công nghệ tiên tiến như công nghệ sinh học, chỉnh sửa gen CRISPR/Cas9, vaccine và chế phẩm sinh học, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ môi trường, công nghệ chế biến sâu và nông nghiệp tuần hoàn.

Giai đoạn 2021 - 2025, Học viện đã tạo ra nhiều sản phẩm khoa học công nghệ có giá trị thực tiễn cao; nhiều giống cây trồng, vật nuôi, chế phẩm sinh học, quy trình kỹ thuật, sáng chế và tiến bộ kỹ thuật đã từng bước đi vào thực tiễn sản xuất.

Điều đáng chú ý hơn cả là tư duy nghiên cứu của đội ngũ cán bộ, giảng viên và sinh viên đang có sự chuyển biến mạnh mẽ. Nếu trước đây nghiên cứu chủ yếu hướng tới đề tài, bài báo hay nghiệm thu, thì nay nhiều nhóm nghiên cứu của Học viện đã bắt đầu đặt ra những câu hỏi lớn hơn: nghiên cứu này giải quyết vấn đề gì cho đất nước, sản phẩm này có thể thương mại hóa hay tạo sinh kế cho người dân hay không, và có mang lại giá trị cho doanh nghiệp, xã hội hay không.

Toàn cảnh hội nghị

Theo GS.TS. Nguyễn Thị Lan, đây là bước chuyển rất quan trọng, tạo nền tảng để nhà trường bước vào giai đoạn phát triển mới theo hướng gắn nghiên cứu khoa học với đổi mới sáng tạo và giá trị thực tiễn.

Nghiên cứu khoa học là con đường đầy gian khó, đòi hỏi sự dấn thân

Ngành nông nghiệp và môi trường đang đối mặt hàng loạt sức ép mới như biến đổi khí hậu, chuyển đổi xanh, giảm phát thải carbon, an ninh lương thực, dịch bệnh và cạnh tranh công nghệ toàn cầu.

Theo GS.TS. Nguyễn Thị Lan, để giải quyết những thách thức lớn của ngành nông nghiệp và môi trường hiện nay, không thể tiếp tục duy trì tư duy nghiên cứu cũ. Hoạt động khoa học công nghệ cần chuyển mạnh từ nghiên cứu phân tán sang nghiên cứu theo các bài toán lớn; từ nghiên cứu riêng lẻ sang liên ngành; từ nghiên cứu hàn lâm sang nghiên cứu gắn với thị trường và thực tiễn sản xuất.

Sức mạnh của một trường đại học hiện nay, theo người đứng đầu Học viện Nông nghiệp Việt Nam, không còn nằm chủ yếu ở số lượng sinh viên hay bài báo khoa học, mà ở khả năng tạo ra công nghệ mới, hình thành nhóm nghiên cứu mạnh, thương mại hóa sản phẩm và đóng góp thực chất cho phát triển đất nước.

Đây cũng là lý do Học viện thúc đẩy mạnh mô hình liên kết “3 nhà” gồm Nhà nước - Nhà khoa học - Doanh nghiệp; phát triển doanh nghiệp spin-off công nghệ cao và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.

GS.TS. Nguyễn Thị Lan cũng đặc biệt gửi gắm thông điệp tới đội ngũ cán bộ trẻ, nhà khoa học trẻ và sinh viên của Học viện.

“Nghiên cứu khoa học là con đường đầy gian khó, đòi hỏi sự kiên trì, bền bỉ và cả những hy sinh thầm lặng của những con người dám dấn thân đi trên con đường đầy chông gai, thử thách đó. Nhưng đây cũng là con đường cao quý nhất để phụng sự đất nước bằng tri thức và sự sáng tạo”, bà nói.

Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam kỳ vọng tinh thần nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và khát vọng cống hiến sẽ tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ trong toàn Học viện. Bà kêu gọi cán bộ, giảng viên và sinh viên “dám nghĩ lớn hơn, dám nghiên cứu những vấn đề khó hơn, dám đi vào công nghệ mới hơn và dám theo đuổi những sản phẩm có giá trị lớn hơn cho xã hội và đất nước”.