Giám đốc trẻ chăm tầm soát ung thư nhưng vẫn bỏ sót tế bào ác tính
Tay run run cầm tờ kết quả chẩn đoán ung thư dạ dày, người đàn ông 45 tuổi liên tục hỏi bác sĩ: “Tôi rất quan tâm đến sức khỏe, thường xuyên đi khám tầm soát ung thư, tại sao vẫn mắc? Liệu có nhầm lẫn gì không?”.
Chăm khám sức khỏe nhưng bỏ sót nội soi
Ông N.N.H (45 tuổi, giám đốc một doanh nghiệp thiết kế nội thất) thường xuyên tầm soát sức khỏe, thậm chí cả CT scan toàn thân để lọc bỏ mọi nguy cơ bệnh từ trong trứng nước.
Gần đây, ông cảm thấy mệt mỏi nhưng bận rộn với việc công ty nên chần chừ không đi khám ngay. Sau đó, ông H. đến một cơ sở khám thì nhận được chẩn đoán rối loạn tiêu hóa, khó tiêu.
Khi ông tới một bệnh viện ở TPHCM, bác sĩ chỉ định nội soi tiêu hóa. Bệnh nhân ngỡ ngàng với vết loét to kèm theo sùi. Lúc này, ông H. cho rằng bác sĩ nhìn nhầm vì ông chăm sóc sức khỏe rất tốt. Ông còn đưa ra các kết quả mình đã khám mới cách đây vài tháng.
Sau đó, ông H. bay ra Hà Nội với hy vọng tìm kết quả chính xác hơn. Người đàn ông khám tại Bệnh viện K Tân Triều và chẩn đoán ung thư được xác nhận. Bệnh nhân hụt hẫng khi biết rằng ông làm mọi kỹ thuật sàng lọc sức khỏe nhưng bỏ sót nội soi tiêu hóa vì rườm rà và không có triệu chứng đặc biệt gì.

Nội soi tiêu hóa tại Bệnh viện K Tân Triều. Ảnh: Thái Hà.
Trường hợp của chị N.T.M (43 tuổi, Hà Nội) cũng tương tự. Người phụ nữ này có tiền sử viêm loét dạ dày và chủ động tầm soát nội soi hàng năm. Mới tháng 3, chị vừa khám và nội soi nhưng chỉ là viêm loét lành tính.
Khi triệu chứng nôn sau ăn nhiều, chị kiểm tra lại thì lúc này đã ung thư giai đoạn 1B.
Theo bác sĩ Hà Hải Nam, Phó trưởng khoa Ngoại bụng 1, Bệnh viện K, tế bào ung thư có thể đã tồn tại từ lần sinh thiết đầu tiên nhưng kim sinh thiết không lấy trúng vị trí chứa tế bào ác tính, dẫn đến kết quả âm tính giả.
Điều này cho thấy ngay cả khi chủ động khám sức khỏe, người dân vẫn có thể bỏ sót ung thư nếu phương pháp kiểm tra chưa phù hợp hoặc mẫu bệnh phẩm chưa phản ánh đúng tổn thương.
Ở lần khám trước của ông H. cũng như vậy, người bệnh được siêu âm và xét nghiệm chỉ điểm ung thư tại một bệnh viện tư nhưng không thực hiện nội soi. Đây là phương pháp cho phép quan sát trực tiếp niêm mạc đại tràng và phát hiện các tổn thương bất thường.
“Trường hợp này có thể do tầm soát chưa đầy đủ hoặc thiếu tư vấn từ bác sĩ chuyên khoa ung bướu, khiến người bệnh bỏ lỡ thời gian điều trị”, bác sĩ Nam nhận định.
Lựa chọn tầm soát theo từng cá thể
Theo bác sĩ Nam, kết quả tầm soát bình thường không đồng nghĩa với việc chắc chắn không mắc ung thư. Mỗi phương pháp có khả năng phát hiện, giới hạn và chỉ định riêng. Kết quả còn phụ thuộc vào vị trí, kích thước tổn thương, giai đoạn bệnh cũng như kỹ thuật lấy mẫu và đánh giá.
Bác sĩ Nguyễn Minh Ngọc, Viện Tiêu hóa, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), cho biết thêm việc chỉ dựa vào một phương pháp kiểm tra có thể khiến một số trường hợp bệnh được phát hiện muộn hơn, bỏ lỡ thời điểm điều trị thuận lợi.
Không phải ai cũng cần thực hiện các xét nghiệm tầm soát ung thư giống nhau. Việc lựa chọn phương pháp và tần suất kiểm tra cần căn cứ vào tuổi, tiền sử gia đình, bệnh nền, yếu tố nguy cơ và khuyến cáo chuyên môn đối với từng loại ung thư.
Với ung thư gan, những người mắc viêm gan B, viêm gan C mạn tính hoặc xơ gan thuộc nhóm cần được đặc biệt lưu ý. Một số người mắc bệnh gan nhiễm mỡ có nguy cơ cao, nhất là khi đã có xơ hóa gan hoặc kèm theo béo phì, đái tháo đường, cũng cần được bác sĩ đánh giá để xây dựng kế hoạch theo dõi phù hợp.
Với ung thư dạ dày và đại trực tràng, người dân cần lựa chọn phương pháp kiểm tra phù hợp. Siêu âm ổ bụng hoặc xét nghiệm chỉ điểm ung thư không thể thay thế nội soi khi người bệnh có chỉ định.
Ung thư có thể tiến triển âm thầm, đặc biệt ở giai đoạn đầu. Một số người không có triệu chứng rõ ràng, trong khi những người khác chỉ xuất hiện biểu hiện khi bệnh đã tiến triển.
Vì vậy, người dân không nên chờ đến khi sút cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi kéo dài, đau bụng dai dẳng, rối loạn tiêu hóa hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường khác mới đi khám.

